H7* 



Befchrijvinghe van de DrogheiL 



j&eripy ban JRccfja ; bie alleen io ben genen bie ben 25fll- 

 fem booj be fijne orrgabert / toegf) fegenebt/ oft tocr- 

 boopt ) baer bit boom&entoafr / fcpnbt ben Cnooten 

 /Eurrh alle iaer bjp oftbicr ponbt ban befen Jöairem / 

 fepbt «tlufiuo/ enbe ghcefter oorfe toat aen eenigije anbr* 

 «peeren, tpit ggetoas is ban niemanbt beter befcyje-- 

 ben / ban eerft ban 25elIoniuS / tnbe baer nae ban ben 

 boojfepben ï>jofper SUpinus-' toiens befrgjtjbingycn at 

 ïjter wrgaelt moeten toojben ƒ mibtfgabers 't gijene bat 

 anbere oube fcl)j>t)tierö ban be felbe ggeboelt enbe befegjes 

 ben gebben/ infonbcrljept^iofcojibes; Wiens tooojDcn 

 top oocb berbaelen fullen/ mibts bat gp btt gyeWas eerft 

 en beft ban alle beoubcrsbefcljjeDen fjeeft- tDanbaernae 

 mllcn Wp alyier cttelnrbe anbere JdaJfemenbcfegjijben / 

 bie upt 3inbten ggcbjsgyt Wojben/ enbe om bcggelncbe 

 beug*)ben/ootb benfeloen naem 2Salfem boeren. 

 • o&ellonius feyjgft baer albus banket Balfem-uoonv 

 «en ijS een altiiöt groen ggeWap: ban in September jjeeft 

 jet foinrijbts totpnigl) blaberen (leggen benaerbtban 

 be altnbt groene gljeWaffen ; be Wclcbe ggemepnlncb 

 in benl|ctfft groener 3ijn ban in beHente: ) enbe in ben 

 tointer Itotnenber nicutoe aen- 5Se firuprb is eenigij / ee= 

 hen boet Ijoogy/ eenen bupin bieb/ met bunnefijb-tacbs* 

 bens/baer toepnigl) Wabercn aen toaffen. J>HÏc605önfe 

 in <£rgpptcn bupten ïjapro / altoacr fp met moepte in 

 een beOoien plattfe anbrrgoiibcn tomben ; enbe fom- 

 tiibtss bergaenbe / totbcrom upt airabten ontboben 

 moeten tooiben. IBarr bat bcfe boombens oocb toaffen/ 

 felben 3ijn fp bnf boeten jbooglj : tnbe alffe eenen boet 

 boonl) ggcWojben 5Ü11 / ban Wojbt be ftrupeft in beek 

 biinne fijD-tarfcen btrbeplt / foo bun als <8anfen fcïjacfp 

 ten. il)en moet be tacben alle iaer fnoepen / gïjclijcli ben 

 3öijngacrt :anbersfoubcbitggctoas beraerben. T>crtjs 

 fen toaffen reeyt op / felben m blepner fijb-taebsbeuS 

 met toepnigl) blaberen ggebcplt. 3Dc blaberen ftaen aen 

 licpbefijben ban eeii niibbelriube gljcboeggt/ alsbe fioos 

 felacrs / 'Cffcben / <©bernotcn enbe Eentifrijen gljebeurt: 

 Dan clch blabt en tó niet grootte ban ten «Citet-blabt / 

 foo gljefcljitÊt/batfjetupterftc blabt bet oneffen gijetal 

 maccfit: toantalsmcneltbc toiecbe telt/btnbtmerbjp/ 

 bijf oft feben blaberen aen / felben meer : enbe het upters 

 fre blabt isgtootcr ban b'anber : enbe baer af bcgbinnens 

 te / toojben be anbere allengljsbens blepner / ggclijcb 

 bet in bc fiuptc-biaberen gfjtfien toojbt. ©etaehsbenS 

 tnbcblaberbers 5ijn toat tfamentrecbenbe ban brargt/ 

 tnbe toatfperertiarljttglj/bet ban fmaeeli: banbefchbjffe 

 ban be tatfesbens rteebt beft : maer bie frgojSiS ttoee- 

 berlep: be uptctfte isroobtacgtigg tnbe bebetbt be bin= 

 ncnfte groene gljeltith een blies, «©citfmaecbbaer ban is 

 tuffegen bien bauTBicroorb enbe 'STerebintyus-blaberen/ 

 oft als bien ban toilbe *>aturep/ fecr aengöeuaem : met 

 be bingjjers gljctojeben / rieebt alö «Carbamomum. 

 tyct l)ont felf is baitatjjtigïj fonber rrncfi oft fmaech/ als 

 onnut {jout. «Cnbe bit Ijout / bat Xylobalfamum Jeet/ 

 «pt «èljelucïiigtj lïrabien gljebjogljt / fiomt met 't gtjene 

 bat in ëgppten ttaft feertoel ober een : toanttopüeb; 

 ben / fepbt BelloniuS / tatftsfienS ban onfen 3Balfem- 

 *oom bn <£apro te J^>aterea g[jebjaffeu/bp be tacfeen ban 

 Xylobal&mum, Die in be Sipotcfacn te hoop toaren/tfamen 

 flhctoogljt/ enbemalBanbetengrjelnrB götbonben. ^p 

 g^clooft/ bat oefen 25alftm-boom in alle ttjbenin4Enje= 

 luenigi) «rabien ban felf gljcgrocpt fieeft / al fcljtjnt 

 <5Ef)eopmaftKStoat anbers te feggfjen. ^p ajjcïooft oocb/ 

 bat Öpobalfarmun , Carpobalfimum enbe Xylobalfamum, 

 bat in <6gppten baer boo: gt)fljoiiBen enbeonberijouben 

 tooibt/ yet opierlit is baer be oubers ban gfjefpjonen 

 tiebbnt. ©iobojns ®>ic«1us fepbe oocb bat 45£>clurëigö 

 9trabien fijn Balfam-boomaen boojtbjenggt aen be "Z.tt/ 

 te toeten in'ttoflbt /niet gljeoeffent 3ijnbe. 5>trabo fepbt 

 bat jjet in émrientoafi bp be jfeeet ban 45ent3atetö tuf; 

 Icljen ben Hibanns enbe 3lntihbanus/ enbe een toel riee* 

 feenbe hnfteracljtiglj booinften is/ ben Cptifus oft 'Sere; 

 bmtiin gljeUiefttnbc. Snoert feggfjen bat l)tt alleen in 't 

 3oobfejjelanfitgrocw."cnbe;»at be tatBtn met een becnen 

 mes oft met een glas allcenlijrft gftequetft moeten tooi? 

 ben / om ben Salfam baer uptte hriigijen : enbe toaett 

 Bannen 't met ijfeïfneebt / bat be heefteren fouben fier- 

 ben. 3ae ^aeitws ftrjjnft bat bit getoaj» ftiujnt te gtous 

 Xnclen enbe rrjelen alffer maer ijfcr omtrent fiomt. 9dnbe; 

 re feggfjen bat be ïsotüngtnnne ^>aba bcfe boomfiens upt 

 «rabirn in 't 3oobftljtlanbtgl)ebiogl)t ïjeeft^ mt toet 



Iiaclt JSeïlonius upt be oube fcfjinbcrs enbtfnn t?5gfjen 

 erbarentgept : ban#?orper aipmus fcömft baer bnnae 

 albus ban : JSalfamum/ fepbt op / is een rnfarUtigij gïje= 

 toas/foo Jjoogl) als Slcanna oftalsiLiguftrmu/Dat is/ 

 5l*ontoout oft Cptifus/ metfter tocpnigij blaberen/ 

 me ban be fiupt gijelijcfi / niet toitter/ maer &e a.entircfj' 

 blaberen bit<s aengaenbe gljelijeficr / te toeten groen / 

 toitacijtiglj/ altijbt aen be ftrnpefe blijbenbe. Ijet gout 

 iS gomargtigg/ bupten roobtarljtigg : be taefien^gn 

 oocferoobt / iangl) / tetgt/ bun / met toepmglj blabe= 

 ten ongbefcijieïïteincfe betoaffen : enbe bcfe blaberen 3511 

 bjp / bijf oft feben bp een aen een mibbelribbc / ceniggj 

 fins be ILentifcn-blabercn baer in gljelijrlienbe - 3De taefis^ 

 feens3ijntoelrieefienbe/ gomaegtigö : met bc bmgljereu 

 aengijeEactfit 3tjnbe / binben baerbaft aen filcben. 3Se 

 bloemen 3nnfilepn/ tolt /bie ban acacia gbclncBenbc/ 

 bjp aen clefte toiech gangfjenbe/ bijnae hrans-ggetoijs / 

 feer uielrieefienbe : ban bien mteït bergaetopfeer fiojten 

 tijbt : baer nae bolggen geele faben / in ftoartc rofatga 

 tigge gupsfienS oft blaesfiens gljcfloten / Teer toel riec= 

 feenbe/ binnen in een geelc bocgtiggcpt als genigg gefc 

 benbe/ bitteracgtigJö ban fmaetb enbe toa» feljerpaebttgjj/ 

 be tongljebntenbc/ enbe nae ben <©pobaIfamum tïttbtu* 

 be : ban grootte enbe ggebaente be bjuegten ban istn 

 ^erebint-boom ggtlijcbenbe / aen 't upterffce fpitfarg- 

 tigg/ in't mibbcn bicfi. l^et «SDpobalfamum / bannen er? 

 gljentiijcu Balfcm , in 't 3drabifcg Balaflan oft Baleflan 

 noemt/ bjupt oft bloept in ben .giomcr upt befegojffeban 

 bit boomden biemen ten bien cpnbe ntietft oft fcgjapt : 

 eerft npthomenbc is toitacljtigg ; baer nae groen ; ban 

 goubttierujigl); enbe ten laetfien alsl?onigI). Ccrftisbit 

 fap ooefc lilacr: maer toojbt baer nae bieb / bonebcrenbe 

 troubelr enbe baer nae toojbt get geel bun/enbe boojfegn^ 

 genbe: ten laetfien /oubt 3tjnbetoojbt get foo bieb als 

 'Srcrmentün. ^n'tbegljinfel/alsljtt berfegis/ geeft get 

 eenen feer fterchen enbe fcljr rpen reueb/ bie fommigjje Ijet 

 ïjooft 3eerboet /iae ooch ijetbloet ten neufen upt boet 

 fpjtnghcn : ban befe ftetcliigljept ban reueb bergaet met= 

 tertiibt: enbegettooibtaenggenaemeromriccben: enbe 

 ten laetfien riecbet als niet. ©aerom fepbt ©iofcojibes 

 toel / bat get oubt 3ijnbe nerggens toe nut is. 3n 't be- 

 ginfelisget oocb feer licht/ cnbeban ïjaeft afgljebjaffcgcn 

 toojben : enbe alfinen bat in mclcboft toatcr laet bjup^ 

 pen / be bmp blijft op 't toatcr Djöben / tnbe gaet niet te 

 gronbt. Ijlaer enbe goubtgeel ggetoojben 3ijnbe/enbe ban 

 alle bupligbcpt ggtfupbert / ip mibbclmangWnrfe gljc= 

 fielt: toant in 't toatcr gyetoojpen/fintbt toel cerft/maer 

 feomt totberom boben/enbe toojbt in 't toatcr ontbaen. 

 39an oubcr tootbenbe/ ïjcef t ijet bcfe bingoën foo merebes 

 Itjcb niet. iJDaerom fepbt ©iofcojibestoel/ bat ben beften 

 26alfein iS/bie berftlj is/ ftereb ban rcuch/ongljemcngljt/ 

 nietfuer/ licljt/ gaeft om af tetoaffcl)en/tfainentrecben* 

 be/ enbe betougöc tamelijcbenbiitenbe. <©m ben ongge^ 

 balfcljten te beunen/ inoetmtn toeten bat ben beften is ƒ 

 biein toatcr gljetoojpen/ als melch rtgünt te toojben. 

 l^iet upt bltjcbt bat ©ioftojibcs IjctBalfcm-rap toel ggc* 

 bent ljteft:maetbat'tnetoasfelfljemfoobolbomen niet 

 bebententoas *. ban fijn tooojben lupben albus: Balfa- 

 mum is een boomben foo groot als «Cptifus (nietLcu- 

 coion oft be Witte ©ioliercn) oft^Bucbsbojcn (niet Py»- 

 camha. ) ©e blabers 3tjn bit ban be fiupte beft ggeliitb/ 

 maer bed toitter /altgbts groen; grocpenbe alleen opeen 

 pIaetfem3ioobfcl)lanbt/ ineenbal/ enbe in «Cgppten / 

 nerrcgillcnbeinrupbiggept/lengljbe enbe bunniggepbt 

 oft fegjaliggept. '<3E ggene bat bun is / enbe eenen gapr- 

 acOtigljcn brans geeft/ geeten fpTherifton,miffcgien om 

 bat get mibts be bunniggepbt licgtelgcb afggefnebcn 

 toojbt. 5in be ï^onbtsbagljen toojbt ben boom met SW 

 re nagljelcn nbefluetft : enbe upt bie guetfure bloept een 

 fap bat fp Opobalfamnm Ijeettn/ maer foo toepnigö^ 

 ba tt er alle iaer niet meer ban fes oft feben maten ban 

 neggen ponbt / biemen Congios fjeet / bergabert toojs 

 bcnj'ttoelcb baerin grooter toeerben gljehouben toojbt. 

 «Deren traen om goebt te toefen / moetberfclj3Ón/ W^b 

 ban reueb / fupber / niet farp / goebt om toaffe gen/ 

 effen / tfamtntrccbenbt I enbe een toepnigl) bntenbe 

 banfmaecb. ^ptoojbt in beele toijfen ggebalfcfjt / als 

 met traen/ olie oft betttggeptbanben'Srcrebintlj/ €p* 

 pjes/JBafiicb-boom enbe 25alanus; befggclijcbs met 

 &ufinum/ JEetopium/ ^snigh ofttoocpenbelPafgö. 

 ®an als bp ongtbaUcgt is/ op een Wollen blecbt gfjcftojt 



3ijnbe/ 



