Indiaenfche cndc andere Vremde Cruy'deii,. 



tt meren upt fijn tatfctn / beet Sura oft jura; enbe als 

 lp gljcfoben ts / banbJOïbtbP ÜITac l ua gucijectcn ; rnbe 

 liiof bt alDua gbeuiaccbt : jbv fnnben De tathen / ui fon- 

 Dtrtjcpöt oe opperfte / oft quetfenfe langljsjjenen /enbe 

 maetben baer tobbcbeus / baetbens oft febotcll.ens 

 oen balt / tnbe bcrgabctrn öe borljtigbepbt Die öart 

 tipt bjupt ( oft fniibcn be bloemen af/ tnbt Ijangljeu 

 atn bte qurtfurt ccn flcftl) met eenen engljen Ijals/ bie 

 batft bol ban beft Sura is;) upt bt UJtltbe fp oocb eenen 

 IBnn Difiillercn alp onfen 43bet>tanben mijn ; enbe bte 

 hcetcnfpFula, batistefcggljenJSloemt: maer 't gbene 

 battcr obrrblnft noemen fp Orraqua, mibts baer mat 

 ban me Fula bp boenbe. ©an De felbe Sura , niet gljc- 

 biftilirrrt srjnbe / maer in be 5>onnt ghcftelt / maetben 

 fp oocbjer nen fett brarbtigben «ebitb. Dan als ben taco/ 

 bie gbequctft b>as ! n°ch «cntflOe boebtigbepbt beeft 

 nae bat be meefte oft eerfte uptgljebjupt is / bie boclj- 

 tightpbt pleegljt fomtqbts booj be hitte bet ;§>onnt 

 bieb enbe fjarbt te toojben als Supcbcr ; enbe heer Iagra. 

 <enbe Dit magb jhn 't gbene bat fommigije boo} E1k>- 

 meli Diofcoridis [joubcn. Dan anbers en bloeptergbccn 

 olie upt bcfen boom/ nlto't bat anbere fnlchs gbcfcljjes 

 Den tjebbtn. Jllarr upt be flote felf tooibt ttoeeberlen 

 <©Iie ghrmaerbt : be cetffe ( Oleum ex Cocco rccenti ) 

 ïjootDtupt De berfebe flote gtjeboutot: Want fp fiooten 

 be bttfetje floten / enbe gieten baettuarm mater ober/ 

 enbe perffen bat upt ; enbe be olie bit baet op biüft / taer* 

 gabcretifp. Deanber <©Iie ( OleumexCopraoft Oleum 

 de Palma) rjoojbt upt be gebjoogbbe oft gbcojoben floten 

 gneboutot niet een pirffc ; enbe is feer blatr metgtoote 

 mcnightebooitbouienbc. *Jetüjatecbanbe felbe biucljt 

 toojöt oocb ban fommigljebergabett; enbe beeft oocb fnn 

 nuttigfjtbtn/ bie bJpmct bet aubcr gbebiupcbban beten 

 boom fullen bcrbaelen. . 



Dcbjuchtcnban bcfenboom/ batisbc gnbiacnube 

 floten/ mojben ban fommight ghebouben booj Ynarm 

 in ben tmecbrn / enbe berbjoogljcnbe in ben eerftcn 



Sraebj ban meeft alle anbere beflupten bat haermcrgli 

 Eetis in ben tboceben enbe boebt inbeneerfttn. %m= 

 mers fpbermojlooen / enbe berfoeten be fmerten / alffe 

 nocb btrfcij 3ijn : maer gbebjoogljt jrjube/ jnnfe lief- 

 felrjtb om eten. De febojffe oft uljale bit mergb be= 

 Dccbenbe / not|) berfrb enbe niet bcel ftoart oft üavbt 

 ghtmo^ben 3tjnbe / is oorb teer enbe UJitarbtigb ; tnbt 

 loojbt gbegeten met j&tmt oft met «Jbitb enbe #eper / 

 «nbe fmaeebt alö artiriorben : maer biat barbee göt- 

 luojben / fmaerftt alë 't binnenftc oft eetbaer bcel ban 

 be;«TbarbonjS. l$et mergb/ bat Dacronbtr frftuplt/ td 

 «erft teer enbe Teer foet/ mboubenbe een fort enbe aen* 

 BbtnaembJatet/ gljcenfintj bemagbelaftiglj bailenbe/ 

 tnbe lancö'n triöt goebt blitbeube : ban ftoe be jftote 

 toetfeber tp/ ïjoe't ftlbe roater foeter is/ enbe oorft bc uub- 

 bel-fcjjojffe i bebKlcbefoofoetbanfinaecIusalfiJdnan- 

 belen/ enbe ban fommigije gbegeten ttiojbt met «>uptï 

 fat oft met be fïagra bacrmp te bojeu ben bermaent 

 ftebben : oft fp ftoottn bt felbe mibbel-ftbo^ffe/ enbe bou? 

 toen baer een melebigb fap upt / als «manbel-melcft } 

 maer mebe fpf)un Êrjsfiebcn / 't toeltb ban foo goebt 

 tnbt fmaerbeuitfi ij8 al oft bet met «5eptcn-mcltB gptfo= 

 ben tuaer : oft fp maetben ban 't felbe meltft met bleefcft, 

 ban bogljclen oft ban tcnigbe anbere bietboetigbe bee^ 

 fien/ tenfoojttban Tpijfe/ bit fp Canl noemen. jBaer 

 bt botbtigljepbt/biem bat mergb 10/ alffe Uiat rij* 

 per gljcnJOfben ie en is niet foo foctalöbe boo?gacn- 

 De / iae is fomtiibts toat fueratbtigb- 3?an bet mergb 

 allttu/fonbtr ftbojffeoft luater / bocb niet bcel bjoogb 

 3t]tibr/ujojbtootb Wel gbegeten; Ijoe mei batnttn be^ 

 btnbt bat bet be magije mat meet berlabet ban 't booj- 

 fepbe mater/ oftbefcbo^S / aitïi't bat bet gijeen quaebt 

 boebfel en gbeeft / tnbe bequaem is om bet mannelnrft 

 fatbt te btrmetrberen / enbe ben bnflapens luft aen te 

 b?engbtn ; maer fonberlingljen nut booj be magbere 

 menfeben enbe booj alle be bjoüüjen / om bie bet te 

 boen mojben. '^ ftlbe boojbt ooeft gbegeten mtt gbt= 

 fouten ©iftft / om ben bjantfe mei te boen fniaecben. 

 ^etmojbt ootbbeel gl)epiefenteaben'tbtrgl)tft/ tegljeu 

 bt tolijtlit óft brimpfel ui ben buptfe / tegljeu be glje^ 

 tatfut&tpbt/ lamnugbtpbt / bailenbe fieebte 7 btbinglie 

 tnbe anbere gbebjebcn ber 3enumtn. ^>elfs men TcpM 

 batetn mepnigb mater m befe flote gbtbaeu / baer notö 

 mat mergb in is / ttttlijtbt bngltn betbolgö«"ls Qb^ 



140J 



bjontBen/benmenftljebooj betolijefit btbirittnbt ban 

 becle anbere gljebtfbcn / uubts bat bet bjaethtn boet. 

 /Ben gbclooft ootb bat be guctactbte oft gljeOagljeu / 

 bat lis beparabttqut menfcbeiv abencfeu lullen alffe upt 

 befe #o:eoft baerftbellebjmthtn. 3?an 't gbenebat £>e^ 

 rapio enbe anbere Jlraben frbiqben / bat befe Jlote ül 

 mojmcii boet (lerben / bat ts balfrb / fepbt «JParnas ab 

 #ojto:mant men beüinöt bat 't langb gtjrbiupcb ban 

 btfe flote /mojnvenin ben ourtft boet groepen. 3T>an bat 

 fpbeu bupcbftoptinttjact aerbight ftoffe/igtt gljeloos 

 ben / tnfönberljept alffe oubt tnbe boj is. Dan be lelbt 

 flote mojbt ootb mei beeft!) gbtbjoogbt/ ban be uptcr- 

 fie rrrjojffe berooft/ tnbe gbcbjoben/euoe foo in berftbep^ 

 ben lanben ban ^nbien gljrfonben : tnantfpiS ban feet 

 foet ban fmaerb { enbe vuo:Dt gbegeten als be b}oogbé 

 Caftanicn) btel beter ban be gljcne biemen gbtbtel 3gnbe/ 

 in pojrugacl enbe eibers tyrught. 



De oDlic ban befe Snbiacnfcbt floten is feer goebt 

 om be ïnagtjc enbe barmen te rcpiugbcn fenbtr eeni« 

 glje moer re oft frbabc / tn fonberbepbt als baet bet upt" 

 gbeperft mater/ baer be 'Sbamat-finben in gbemeptbt 

 ;iin- bp gbebaen mojbt. JCaer ban moetmen nemen 

 be ©lic upt be brrfrijc floten gijrboumt ; mant bie is 

 bitb / baft/ mit/ enbe bet als 25oter / foo mei in fmacth / 

 als mgbcftaitenisenbehrarbt; iae beter ban ffiotet/ 

 gbelqch abirenna baer ban ftbiqft/ enbe ooeb alfoo be» 

 qiincin om ben bunrb meecb oft bt barmen flibbengf) 

 te maetben : enbe bte <©lie gljecft beel beter boebfel ban 

 be gbenebie upt be oube floten gljcmaerbt ts. De felbe 

 <©ltc mgbenmuen / gbeneeft ben Ijoefr enbe De engbboj- 

 ftigbcpbt : maer men moetft atleugbshens in laeten 

 gaen met ben ^proop ban fflioletten . De felbe bp 

 be fpijfc gbebaen oftanbersgljcbiupcbt/maetbt benut* 

 gbere menfrljcn bet / enbe bennettbert 't mannelqtit 

 facbt. De felbe <®(ie ban bupten op be (jtipt gbefmeert/ 

 iS fonbcrlinghtn goebt tegben bt fpeenen oft anbepen j 

 boo» allen / als baer mat <©lie ban perft-beernen bp 

 gljcbaen is. De felbe <&lic berfoet be pnnt ban bt Ienbe« 

 nen enbe ban be imien/ tnbe taegbt 6t mo;men upt be 

 barmen / op btn nabel gbeftreben. IBarin gj^finetrt / 

 iS goebt tegben bepqne ban bt jtnumen/ tnbt ban btn 

 boeft / enbe be engbbojftigbept: berfatbt be jjarbtgbtpt 

 omtrtnt be Iibtmateu / btlpt bt bebtnbt / gbtQagben / 

 beroerbt tnbt lamme lebeu/ enbe gbeneeft 't nettnn bait 

 be boeten enbe banben. jKaer boo? allen is bit #Iie 

 goebt gbefmeert op be <!5ommen enbe bnobbelen ban bt 

 porben / enbe boet bt fmerten bergacn bit ban be 

 felbe fietbte gljebomen 31111 . jüner bt anbec <©ltt / 

 upt be bjoogije oft gljebioben floten ghtptrft / bient 

 meeft om in be lampen te boen / maer ooeb mei om 

 Ijrt fius mebe te fieben. «>p is ootb fett goebt boo$ 

 be jenumen / gbeneeft be betbrompe leben : enbe be 

 oube lieben plegben baer mcöc bun leben boo} 't biet te 

 boen beftrfjeben ( gijelticb oie ban <©umca met Ijaet 

 <©lic ban €oco oocb boen : ) ban fp gbeeft ban eenen 

 fmatren enbe enlienqcbcu reucb ban baet / uorljtana 

 berfatbt fp bt lebeu feer/ enbe berfoet be oube fmer^ 

 ten ban bt libtmattn / enbe ootft bet flerrnn / alsmen 

 ben menfebt met bit <©lit bcftrtfttn 311110e in ten babt- 

 buppe boet f toetten. <©ft fpbe moimtn boobet/ is ong 

 onberforiji/ al is 't bat Sbitenna fulcr.s ftbiüft. JBaec 

 fp niaglj ben buptb mei toctcb maetben. met baet loröti* 

 gljebuiincfioffe. 



Den Cbitb / btn JBoft oft btn 1&rjn ban befen Boom 

 gbcmaerbt/ isin^nbien alfoo gbeüjupcbelijcft als biet 

 telanbe bemCbtcft/ JBoft oftlBqn magbmefen : enbe 

 btn «Pljebjanöen t©qn/bie batt ban gbtbiftilltttt moibt/ 

 iS foobrarhtiglj als onfen <6l)cbjanücn iDiin/ om ben 

 mcnfrlje DjoncUen tt tnaecben : enbe eenen Iijuen botri 

 batt in gljene t/ enbe ontfttben/ gbeeft oocb ttn blainme 

 ban btni' muinocl) meer ban oftljpin ben beften <&gt; 

 bjaiiDcn TBiin gljcftcben toaer. 



i?ct toa t er ban be btrftbe biucbt/ fn be boubt locftt bed 

 narbts te boelen glje frelt/ als oocb be Iagm, is goet ttgljtn 

 be gtoote iiitte ban be leber enbe nieren ; cnbt geneeft ben 

 faebt-bloebt/ oft Jet ettetatbtigöpiffen. 



Dtupttrfte rupgbt ftbojfltban beft biutbt bitnt om 

 baet een ft o ff e ais TOettbbau te maetben / tn JBalabar 

 Cairo gbebecten ; tnbt baer ban mojöen taumtn tnbt 

 3ttlen gbemaetftt/ oocb Cairo gbtnotint/ tot be fcfttptn/ 

 bit beel oi.btöojbtn tnbt onbtrrot blrjbtn/fiot langfi fn 

 Ctcttt in 't 



