141 o 



banbe 3nbifefie jSoregljelrjcKenbe/ fonber reiirlt/ moet 



aengenaein genoegh ban fiuaecb. Jfêet befc bmcht/mibtö 



baer ïuat meel ban een fellere uiojtel bp boenbe / heb= 



ben fommigbe #ojtugicfen upt het boojfepbe eplanbt 



ban £>inte <Sïhomaö homenbc hun flaben ben heelen 



roegh boo£ gheboebt. 3Pcfen 3Dabel-boom ia tan 



©. 'Sftobtaö aoeljs aen «lufius fch$iibenbe Palma Ady 



in'tïlattjngheheeten ;enbeiö eenen feer hooghen boom/ 



meteenbicbe blootc ftiupen rerht opfiaenbe/ hoogher 



ban eenen f&ijn-boom. ï?et hout ban ben ftruprh enbe 



tarheniö ijbel oft booo / bol fan : be blaberen 3(jn als 



bie Dan ben gjjemepnen »©abel-booin oft als bit ban 



ben 3nbiaenftljen $oten-boom : op ben tfop ban be 



fitupcb biaffen betle tathen oft fpjuptcn ; beïoeltBeaf- 



njjefneben / oft alleen ghequetft 3tjnbe bloept baer een 



fap oft ttaen upt/ üit fp batten enbe btroaren/ enbe booj 



bjrjn gheujupcKen : maecbefen Wijn is biel foet enbe be- 



quaem oin Denmenfch Djontben te maecben/ ban hp 



toojbt haefl fuer. "Bt anbete ongheo.uetfte tacfien D?a= 



gljen fjun bochten/ enbe het en fthaet haer niet al i$ hun 



bie bothtiflhtpbt banbe anbere tatlien ontrotben. ©efe 



bjucht göeheel 3h'nbe heeten be #ojttigiefen cayota enbe 



cttyjfo ; inaer be &bjarte ban bat eplanbt noemen hem 



Ahmgt -. enbe ifi eenen fLimocn gheljjcb : bjant be upter= 



fte rrhoiffeiö geelachtigh / bcbechenbe een geel oft rof- 



achttgh bleefrlj/alsmrn in be #erfcfiet: baer onber frhuplt 



rcnbiupne barbe fthale/ inljoubenbe een fbiarte eet* 



baere beeft / bie tooit iö alümen het belle&eu tooegh neemt/ 



baet ip in gljcüjonben tö. 3De gttle tojutht bjo^btgfje- 



fctaben oftoocbrauUJ ghegeten : enbebeaeernen \jiop 



ben met meel ban JKantouca ghemenght/ enbe foo ge? 



ten : eube bc Sjnoiaenen gljelooben bat fp be menfehen 



bJcbcrom hrarht ghetoen bie booj langhe fteebten flap 



«hetooojbcn $fjn. 33e feloe gnbiaenen trechen 't blecftl) 



oft mergh ban beft bjucht / enbe gieten baer toarm 



toatet ober / roerenDe Die langhen rfjbt tfamen ober 



't bier; enbe ban laten fp bit boubt biojben/ enbe be olie 



bie op bat biater tyijft tocrgabereit fpmet Icpelö : enbe 



air» bie <©lie al af ghenomen ia / gieten fp baer toebcrom 



hert water obct / enbe boen als bojen. 3Péfc <©lie iö 



faffraengeel enbe bun ; maer ftolt hier te lanbe booj 



be uoutoe ïorfjt. jbv boebt als <©Iie oft Boter / enbe 



bacrom boen be ^nbiaenen be felbe üp hun fpijfen alö 



fpgaen eten/ enbebacben hunntn ©ïfcfj/ ©leerch/ #ce= 



ren enbeStppelen baet mebe in De $anne / gheltjrft bjp 



met be ffioter boen ; hoe Voel fp al upt foo lieffelijtK niet 



en ifi alö be 25otet. t>V fmteren be berftijfbe enbe ber- 



hrompen 3cnutoen met bcfe <©lie / enbe beleben biebooj 



eenigh bJertft berbiooght enbe betmoebt 3ijn/bjaer toe 



fp booj hart borhtmaeclienDe enoe tamelntaeu baarme 



Bracht feer nut toojotgljeüonbcn. 



3in het lanbtrrhap Congo ( feggöen be ghene bie bat 

 befct)?ijben ) roaft een birrgljclijtlie foojtc ban ^abel- 

 boom : be toelt&e banbni op?ttIjten 5DabeI-boom enbe 

 ban ben 3lnbiaenfcljen $oten-boom nietbcelenberfrljilt 

 atngaenbe fijn blaberen : baer fp toijn / a3ijn / b^ucfjten 

 enbe bjoobt ban haelen ; enbe upt het mergh ban be 

 bjucht boutoen fp oot6 €>lie alomen upt be ©luben boet/ 

 onfe Boter gheltjcft/ upt ben groenen mat nat ben geclen 

 tretfienbe / bequaem om bp be fpijfen te boen/ enbe om in 

 be lampen te bjanben. . . "•, 



c Palttu faccifera ( alö ofmen Dadel-boom met den 

 feck. ftpbe ) ban Cluüup foo ghenoemt / is een bjembe 

 foojte ban '©abel-boom/ in Ijet eplanbt €oronope3 1net 

 mtnighte tuaffenbe ; tuienö blaberen Ijem onbenent 3ün: 

 banhp noemt Ijem foo /nae be ghebaente ban Ijet fac&ö- 

 (jhebJfiö ombiinbrel baer be bfucjjten oft fabelen ban 

 befenboomin groepen : 'tbJelth alleen obergljcbjogljt 

 3tinbeban hem befch?fben iö : enbe bit omromDfel 10 

 ban ghebaente bfen farh oft uouffe ghrlijtfe; booj beüielt* 

 «ebe «poteberö htbcnj&bacghö fjmii«n ï©ijn / als fp 

 §ppocras maetften / laettn leben : enbe bé brrme baer 

 bantsbjupn: roant Jet iö Ban feer brele bafianitbjup- 

 nefaftlingijtn / btoeerö enbe flim ban onber tot het upt? 

 terfte / enbe ban b'een fijbe tot be anber berfpjepbt loo* 

 penbeghemaerlst /aloftljetghebJebenbJaer : enbe een 

 tan befe farften ( bie hp ban tOierica Cojnhart habbe ) 

 Uiaö tbjee-cn-trointiglj bupmbjeebben langfj / enbe aen 

 fijn upterfie oft bjeebtfte feben bupmbjeebben bjeebt : 

 enbe ï©illem|^arbupn habbeteeneri bie bertigl) bupm,- 

 b;«bbcu/ Dat iö tXU ce botten enbe een half lang)) oft Ijoogfj 



Befchrijvinghe vande Droghen , 



uoaö/ nfetbjeebet banbenboojgaenben: btpbe tefcrbtn 

 banbenfteel af allen ghfifeews bjeebtr. 3n bere fatbcn oft 

 omUiinbrelen biatren bede bjucfiten / eltb foo groot alö 

 een <©&ernote methatr bupteufle groene fthojffe : inbe 

 toelcae anbere raflaniebjupne j^otfienö fchuplben/ foo 

 ronbtnl offegfjcDiaeptbJareu/ oftalöbolleKensinl^ob 

 lanbt Knickers banbe ftinberö gljenoemt / met een niet 

 feer btrue fcfjelle bebetfit / nochtanö feer Ijarbt enb* 

 motpelncH om bjefien : baer in frhuplt een ronbe fteeme 

 oft beeft/ heel baft aen be fchelle ïjoubenbe / binnen hol / 

 om batfeoubt enbebjoogöbaaö/bJit/ eetfifmaecbeube 

 alö ten <erbJte/ baer nae bitter alö een BijflÜboone. 



Dadel-boom met den fack. 



y Vremden Leeghen Dadel-boom ,ban «Jiltlfiuö Cha- 

 msrrhiphes peregnna ghenoemt / en iö ootfe niet ghefjeel 

 ban Ijem ghefien gfjerueeft/ ban alleen I)P heeft baet een 

 tacbjEibcn ban ontfanghen/cenen boet lauglj oft langijtr/ 

 biertigh oft meet trjöbeuö oft toepbenöhebbenbe/tnupn/ 

 oneffen/ enbe brele lirhteechenen befjoubenbe/al oft Daet 

 blormen oft bjurhttn aen gf)ttoceftbiaren/onberbiaett(i 

 ghebiaept oft oinghtbromt ; foo batmen baet upt litfit 

 metcRcn uiogljt bat fp in eenighe Ijofe oft ombiinbrel 

 ghtfloten 3i)n gjetoeeft : ben tatb quain ghefpjoten upt 

 een tiiche fchojffe / een ïjalbe bupmb^eebbe Ijoogtj/ bier 

 oft meer bupmbieebben bjeebt/enbe inaenö-gfiebJiju ghe^ 

 bromt/geelathtigö ban berbie/ aenbrpbefijbenglat : 

 ban De frhojffe felbe fchfen gfjcmaerftt te jijn ban bcele 

 Dbjecrfebcfeiinghen /alömen inbe fchojffe banbe 3ln» 

 biacnfrijr j^oten fiet/ oft als 31111 Die omminbfelen/ Daec 

 De «Cefalioenen oftfp^uptenbauDe gfjrmepneI©ilDe©as 

 brl-boomen in befloten pleghen te 3ijn. 



©e £>cljipperö bie befen tacb b^oghten/ fepben bat fp 

 fjemban een hooge Zre-ulippe/ baet ftp opgroepbe/ ghe» 

 trotften hebben: ban het iö te ghelooben (fepbt Den felbett 

 •Clufui.e) bat fp befen tacb tn fijn omtuinbfel gfjeflotcn 

 3ijnbe aen eenighen boom oft fieèfter ghebonben hebben / 

 enbe het omminbfel buegh bjojpenbe/ Den tatk felbe obtt- 

 glje luoght htbben. 



f Een bladt van den Leeghen Dadel-boom. tptn ftlben 

 Clufius iö eenblabt ghetoont gheroeeftboo^het blabt 

 ban be plompen / Dat in be JBolutben ober 'ftoatec 

 berfpjepbt ttiaft alö onfe plompen i enbe men ftpbe hem 



bat 



