142.6 



Befchrijvinghe van de Drogheii-., 



tuet foo gotbt als bc eerfte. 33epbe rtrrften als fioofen: epnbc iuojbt fp bjoogf) «P* jDaïabar eibers bcrfoubcri j 



enbe 3tjn «out enDe bocht nan Ahaecit/ feer malfr}) enbe 'C fan enDe 't poebcr ghenecft oocft De Biinftcrhepbt enbe 



bun iae belar htigh ban fcftojö. ©e tacftcn üjcften feer anDere ghebjeftcn Der ooghen. "€ feiuc poeber bjfjft bc 



lithtelrjcn. 33cfen boom maft in jBalabac/ eaDe is Ijet nargbeboojten af/ enDe fupnrrt be b^ouüien Die barf 



ïjecle taer booj met heel rijpe enDe onrijpe bjucftten ftinDe berleDight 3pn / enDe Doet [jaer beel fotlia 6rij- 



eube met bloemen gftelaben. ©e $o?tugiefcn noemen nben : oocft Doet het De bjoutijcn ghcmacucjjjcft baren 



Ijem umhin; enDe De fyucftten umkü oft umtxs; tn't Ura? Melo Corcopali tg een lUeloen. 



birrj)TuphaIndi;!ti'ti&erfiaenfft)Tuphar;m't'5CurcKfch 

 Alma. s&efe tojuchten bjojben buptcnö maelttjbts ghe= 

 ten/enDe corft inhetbeginfel ban Demaeltijbt : enbe De 

 felbe (als oocft De bloemen) luojöni in ^upcuer glfc- 

 lept/ enDe in De heete iio;rfcn ghebjupcftt/ om Den Do: ft 

 te btrflaen. 

 9 Carambolas, in Jfêalabar enDe Daer omtrent toaffen- 



5 Mangoitans ijg be bjucht ban een ulcpit boomften 

 als Den gnemepnen Itppcl-boom/ met blaDeren grootte 

 ban JLaurier-blaDcren/enDcbjeeDcr/fcpDt Cluftuö/inft 

 fes oftfeben aDeren upt De miDDeljenutoe loopenDe enöc 

 anDere 6Iepne jenutoen betciett alö een Webbe/ frheru 

 ban fmaeeft/ fommighe fes Dupm-bjecbben langh / Dm 

 bjeebt/ fommighc grooter/ ronbom niet ghefchaert : öe 



be/atiDcrs Camariz gftebeeten/ oft Carabeli,Bolimba oft bloemen 3tjn geel. <©ebjucfjt ts foogroot als renen felcp* 



* nen «©jangic-appcl/ met een afthgrautoe/ oft oocft «pt 

 ben groenen fuiartachtighe feftojffe/ met mergh alö Dat 

 ban De <©jangie-appelcn/ maer fleri De fchojffe geenfins 

 ba|t/ feer foet ban (match/ Doch niet tuaUjachtigh/ 

 enbe baerom in 3|nbien beel gfteacht/ in fcmoerhcpbt te 

 23antam. 

 ^ Eencn vremden boom met vruchten als Örancie- 



Balimba enbe Chamacoch , ijs De b£urht Dan renen boom 

 foo groot ala ben «üucc-boom/ niet langer blaDeren 

 ban ItppclblaDeren/ bonefter groen/ bitterarljtigh/ met 

 ftlepne bijfblabighe upt ben buitten rofachtigftc frhoone 

 bloemen / niet fonberlinghcn ban reurft/ oocfe farp ala 

 jg>urrftel. ;©e bjucht felbe is foo groot als een tamehjeft 

 finnen ep/ langijtoomigh/ geelarhtigft/ met bojen feer 



fratp bertiert/ enDe alö in bier Dcelen gljefcftepDen / fuer appelen , in *>toart jjBoojenlaubt toaffenDe/ heeft tiier? 



enDe fomtiits Deel aen genaem/bJijnachtighban fmaeeft/ 

 met teere facDen* 3?-cfE bmrljt rijp üinDe luojDt nutte- 

 ïijtfi ghetcu m Be fjeete oft galacjjtighe ftojtfen : enDe in 

 3>updif r betoaerr ïijnbe bient in ftioe ban sproou ban 

 «CDicft/ fepbt ti&arciaö: men legljtfe oorft tn ide&ei/enbe 

 foo bebJaert jijnpe iffe goebt geten om ben etenö luft 

 toeber te Doen feeeren. 'C fap ban Dcfe bjucftt neemt De 

 hljdkn Der oogjjen ïorgfj: Ijet poeDer ban De Djooglje met 

 2£etele blaDeren ingegljebên bj nft De naegheboojte af. 



ï Guayavas iöeenen tamelncfeen grooten boom/ fn (jet 

 bafte lanDt bau$eruttjafferiDe/ beelebieruantigljetac- 

 l«en btrfpjrpbenDe/ met blaberen alttjDt tluee tegben een 

 ftaenDe/ bnnae jfjalf foo b?eebt alö De Haurier-blaberen/ 

 tamelijrfien IjarDt/aenb'een fijDeeen berfjeben ribbe oft 

 uptftaenDen ruggfje ftebbenbe/ met anDere felepner ter 

 fHben bcrfpjepDe3cnuü)en/ afrljgrattm oftgrijfatfjtigö/ 

 marer aen D'anDer ftjDe effen / enDe De boojfepDe aDeren 

 niet foo merrfirlijtfe bertoonenbe ; Detoelefiegïjebfofeen 

 3ijnbe ben reucö enbe oocft Den fmaetft ban be ïLauruö- 

 blaberen fcijijnen te hebben. t©e bloemen 3ün Moit/istU 

 tieeftenbe/ toat grooter Dan be «©^angie-bloemen. ©e 

 fyuchtcn 3jjn als ftlepne Klppeïcn / goubt-geel / binnen 

 toit/enbe fomtfibtö rooöberojigh/oft roobt ban bleefcfj/ 

 farpacljtigh ban fmaeeft alö een ^jupme/ De felbe oocft 

 fomtijbtö ghenieft/ aengaenDe haer b^upneberbje/ bin^ 

 nen in tieele toitacljtighe faeben fjebbenDe alö l|irö oft 

 ©ijgcn-facDt ( oft/alö anDere fegghen/in bier latpftenö 

 gbeffbepben/mtt faeben alö iBifpel-fteenen/ bmnn/ 

 ïjarbt alö been/ fonDer merci)/ enDe fonDer fmaeeft.) 

 <5omara noemt Defe bjutht Guayavos, enbe fepbt/Datfe 

 fomtijbtö ronbt iö/ fomtijDtö langötoojpigf) / met een 

 firoone alö be Jföifpei. «©Diebuö noemtfe Guyabum. 2Jn 



ftante fteelen met ïeDen onberfeftepben/ met fijbrfcfteu; 

 ten/elcfteenbmcljt ofttoee DjagljenDe/ niftenDe in een 

 fcljaele uan bier fcljelferen : elcfte njurfjt is ronDt/ gïjea 

 rimpelt/ fujart/ alö eenen ftlepnen D:oogfjen (©jangie- 

 appel/ met booö mergh/ mat tfamen-trecFienDe ban 

 fmaeeft /infjouBenbe ftlepne faeDen/ btjnae alfmen in De 

 ©iigften binbt. Clufiuö noemt Ijem Arbor peregrina, 

 Aurantio fimili fruclru. 



Een vrucht als een Orangie-appelkcn, Vian % plateau 

 aen Cmfiuö ghefonDen/iö heel gouDt-geel ban frfiojfjTe/ 

 maer b^oogh/ met acht 3enutueu tn be lengljDe Doois 

 teghen/ Aeef licht. 



Een ander Orangie-appclkenjfcan ©octOO} 33;^alit» 

 banuö aen Clufiuö gfjefonDen/ iö fjeel licht/ baft enDe 

 Ijarot/ bijnae afchgrautu. 



f Een vrucht van Peru, in'tlLattjn Fruólus vlcerarius, 

 iö foo groot alö eenen grooten <©:angie-appel/ met eets 

 baerbleefch /enbe eenen fteen alö ben #erfc-fteen/ foa 

 Ijiiröt Datir.cn hem b:anücii moet / alfmen Ijem gtie= 

 bmpcftenWil; anders en fouDemen hem niet ttiel I>au^ 

 nen b^eften : bit affcljen biojDt op be 3ecren gljeftropt/ 

 om ijet quaebt bleefch upt te bijten / enDe het goebt 

 bleefch Dacr in te Doen groepen (in fonberhepöt met gfies 

 bjanDe Itattoen-lemmet gjjemenght ) enDe De jeerea toe 

 teflupten/ enDe baer een lieftteeften op te boen nomen. 

 >Dan De fteeft ban befen fteen iö foo Dootelijcft bergift/ 

 alfmen öie eet/ Datter gijeen baet booj en iö : want ört 

 rtt Dooj alö *>ubltmaet. 



^ Penoabfou iö eenen boom tn Umerica / met eenen 



toonberlijcbenreucfi in fijn fcho:ffe/met blaDeren alöbie 



ban ^ojcelepn/ feer ghcIijbiglj/altiiDt groen, ^ebmefis 



.. ten ?iin alö groote Idppelen/ ronDt als ftactö-ballen/ 



^uatimala üjntffe beel; enbe Iject Daer Guayavas oft bergiftigh om eten ; elcft feö 53oten inhouDenDe/ onfe 



Guayava. 3Defe bmcht/ ban haer fchojfle ghefupbert, 

 UsojDt bcelgötacht/ enbe iö aenghenaemom eten/ Qhe- 

 fonbt/ enbe ItrAt om nerteeren: enDe alö fp noch groen 

 «5/ flopt fp Den bupeft/ enbegheneeji 3 troobtmeli5oen/ 

 büai haer tfamentrecftiughe ; tiolftomen rijp / maeeftt 

 hem toreen: niet te onrijp/noch niet te rijp/ tó goeDt ghc- 

 bjaDen / iae aenghenaemer enDe ghrfonDer Dan onrijp 

 oft rouüJ gljctcn. 55e befte waft in be hoben. i^oe fp iö/ 

 fpiö ftoubt ban aerbtienbe fp boo?Dt be ftojtfiglje men= 

 frhen t'cten ghegheben ghebjabcn fleel TDeft-gtiDien 

 booj . ï?et afftebfel Der blaberen bient om be ghefrcollen 

 beenen tctoaffcljen/ enbe opent beberftopte jiBilt. 



f Carcapuli wan iBalabar iö eenen grooten boom/ 

 anbetö Gatcapuh ghenoeint; toicnö bjurhten ban groot= 

 te enbe ghebaente renen ghcrchelben «©jangic-appel gfje- 

 jncfeen/ tan beelc frur ften berfamclt/ boclj niet fchepbe- 

 lijcB als De «©jangic-appclcn/etibe met een cffene/blinc; 

 ftenbe/bunne/nitt heel D:oogl)e/gouDt-gecle fdjojffe be^ 

 beent/ fttaf toan fmactft/boclj met eentgöe liefltjc&hepDt 



MmanDclen ghelnch/ Doclj bxeeoer : bit fn Douroen enDe 

 op De monDen legg(jen;oft ftrijcftenbe olie Daer uptgfte* 

 Douu-'t op De toonben/ als fp met pijlen gijcciuetft 3tjn. 



f Appel van Nicaragua, in'tHatljn Pomum Nicaraga:, 

 toaft alleen m l©e|l-Jnbien in 't Ianbt Nicaragua op 

 eenen Ijooghcn boom met ftlepne blaberen : enbe iö een 

 b: ncht alö onfe $eere ( met een ronbe houte fteern ) foa 

 bieft als een #ote/ enbe be helft grooter/ feer goebt enbe 

 acnghenaem uan fmaeeft. 



f Ber oft Bor, anberö Vidaras in <®ofN3|nbieu ghe- 

 noeint / maer ban be $o:tugiefen M«» f «.« de U indu, Dat 

 IS SSppelen ban jJnDien/in'tïLatijn Mala Indica, vuaffeu 

 op eenen grooten boom ; teiens blaberen foo ronbt niet 

 en 3jjn als Sdppel-blabercn / bonefter groen aen b' een 

 fijbe/aen b'auber bait/enbe be t>atjie-blaDerenüjatghe^ 

 liirft/üJjingljenbe ban fmaeeft/ met esnighe bbomen 

 bcret: be bloemen 3ijn felepn/uiit/ nijf-blabigfj/ fonber 

 reucft:beb?ucl)ten maffen obecbloebigh/mbe gfjelijcficn 

 be 3ujuben ; maer b'een foojte iö grooter/ enDe foeter/ 



Sfnïhf /«ihf n.X Pi. ) m t *l°l i mt t BÖ^Wi't&t Doch nimmermeer foo rijp Datmenfj bemaeren oft ber^ 



bioibt/enbemetanberefpiifen ghefoben ben eteüö luft 

 bermecfit : maer nooj allen iffe nut om allerltp bloet te 

 finppen/ het 3P batmen bit rnp ree/ 't 3p onrijp/ 't 3» 

 batmrn fjacr fap bjincftt/ 't 3p oocft batmen 't poeber 

 tianbe gOtD?ooghbe bjucht inneemt: toant tot bien 



fepnben magft alö ^ujuben; ttiant fp ftouDcn altnDt 

 eenighe tfamcn-ttecfttngfjc/ Die Ijnn belet langlj goeDt te 

 binnen / oft bol&omen tijoogh te VD002bcn : Daeroih en 

 3nn fp be bmft foo goeDt niet als De gumben: enDe 3ijn 

 oocft niet foo goebt alö be appelen ban <£nropa / ftpbt 



•©arciaö» 



