Befchrijvingiie vande £)róghen j 



t 44 o 



K Klcynen\VijngaertvanVirginia, bic#etruS •ftonbiuS 

 Viticuli Virginicnds notint/ U'.nft m Dat Deel ban 3©eft- 

 3nbit n bat oe Cngrlfc he nu betoooncn: enbe is Jjem ban 

 renen afgfjebjofeeti fnuprh boojtghefiomcn.^Dc toojtcl is 

 geelachtig!)/ bruppenbe/ met feer becle Dunne hapracfj- 

 tigljebefelhensin b'acrDe bafr ; boojtbïenghcnbe rooör^ 

 achttghc boutachttghe/ Dunne/ tacpe / upt Den bjupnen 

 gceie ratte ben/ met bcelc bnoopen oft leöen / niet bene 

 ban een fraenDe : tipt eïcb liDt Icomen ttoee botten boojt / 

 üicljtacn een/ blmebcnüe/ nietrupgf)/ glaDDcr enbt 

 feberper ban bie ban onfeti U3ijngacrc/lrjfbertotgf)/b'ecti 

 ianghctbanb'nnDcr/ iac fonttijbts ttooelf boeten langfi 

 iijojbcnöe/ bafcfiepben fnO-rcïjetiten uptghcbcnbe : acn 

 been ftjbe bet bnoopen oft leben bomt een blabt / aen 

 b'anbct een bïautoiec : clcb blabt tuft op een malfcn / 

 roobaehtigh/tamclijrken langlj/acn't epnbchnobbelatfi- 

 tigljflceluctunibeisblcpncrban eenlöijngaert-blabt/ 

 effen/ harbtachtigl)/bltncben&t/mct typ oft bier herben 

 totonbertoe boojfneben/ bencben roobtathtigh/ Daet't 



aen 't fieelhen bafïis /ronbomtoat gljefcfjacrt/mct een heel effen enbt fottbft fcjjactben oft Hertelen/ allegas 

 fliootc mibixtI-3cnubJe / enbe beele hlepne fijb-3enubjen bcr met bijf jennuien fn be lenghbe belet ; ban be toelc^ 



Swatt Peper is een ghctoas bat fïrg feïben gatft 

 boojtcf et / feer tnfachtigh / macr foo flap enbe tctr / bat 

 he t op b'aerbe bltlftliggljenbc/ tc»t3p bat het fcpccntgn 

 Ijout/ oft bp eenen boom gheftclt too;tbt / als bp ben 

 33abeI-boom oft $ auftl ; toaer aen bat firh felben blerL 

 ten enbe baftmaerhen mag})/ blimmenbc tot het tfou 

 toe ban be fclbe. /bijnrnfen jijn taep tnbe blcchtbaer/ 

 met becle bnoopen enbé leben : be toelrbe opD'acrbc 

 liggïjenbe upt «leb libt eenighe bcfelingljrn m b'aerbe 

 ftajtmaetHcn. ïöt elcben 6noop ban befe riifen fpmpt 

 een eeniglj blabt / enbe bat met beurten/ nu upt b'een 

 Tribt / enbe nu upt D'anber / ban ghebaente be ©epl- 

 blaberen btjnae gljelrjcb / oft Die ban een foojte ban €»* 

 tlamen / nochtans fonber eenighe hoechen / enbe ooeft 

 beeï bunner / ibintijbts b; tl bier bto cerfi? Dupmcn bjtebt / 

 bijuae beef ronbt/ uptghenomen aen 't tipterftc fpirgs 

 maer rjhemepnnjcb tbite bupmentyreDt / bteclongh- 

 met eenen tooojDe De blaberen ban 23ctie heel ghclijcb / 

 macr baat ftarber enbe 1 Dicber ban 3enutoen / ronboiti 



6e De bicfefte enöe mibbelfte bet blabt btjnae in ttoee 

 gheltjche Deefen in be lenghbe berbeplt : be anbere bier 

 fpmpteirbacr upt / aenekfee fijbe ttoee /ooch langfis 

 henen het blat loopotfre / in fommighe blaberen ghe- 

 Jnc&elijth tegijen benanberen ober gijeboeght jenDe ban 

 ïnoj&en bit blaberen ïE>ijfüenïi ghttjeeten / in roimni* 

 gÏHtonghefrhicïiteltjch (ïaenDe/enbe bk heeten Jföanne» 

 bens/ ais CJ)?!ttopljp?m8 a €ofia betupgljt : ban hn 

 botgfjt baer bp / Dat be l©öfbenjs bleccbcr groen 3tm 

 Dan be iBannefienie « nochtaniï fepbt €Iuftus / bat 

 fttire bepbe aen ren rijsben heeft ghfffen- ©au alle 

 Defe bfaDeren 3ijn aen b'een ftjbe bleccbcr ban aen 

 b'anber / enbe jebben noef) ettelijtbe Dtotcrfe aberöen* 

 ter fijben loonenbe/ benefFensSDt boojfepbe 3tnubjen; 



Swart Peper. 



bcfet/ftljerpathtigh/ttibe ferat bijingfienDe ban fmaecb: 



liet mibbcllte beel ban befe blaberen 10 g[)einepnliitb {jet 



Srootfte/ enbe De anbere 31)11 berboIgheniEi blepner enbe 



3Ö11 ineeft biif / be blaberen ban 25aobab ghelnto. 5?e 



BlaubJitr&eriiS 3011 niet imigf)/ in ttaieeen BerfpjcpDt / aen 



flebepnöt a!.c een ïDitfe ingheDoubJt oft ghtpletttrt / 



in De byfracnbc frljubfelcn inöjingljenbe/ enbe foo eenen 



hcelen paiuban ©urenbcr&erjsopcetïiaettrjbtjSbcflaen: 



De ; foo ba|t blcbeiibc / batinenfc fonber bjeben niet af= 



treeften en ban. 3Dc bejienstjn baat langhbjojpigï)/ fto 



«lepn oio CojinfÖ"' i Dan en 3tjn Jfjirr te lanbc nocf) niet 



tt)P gfielbojöcn : allcenltirfe Ijeeftfe ben boomocmben 



^onDiuö acn nfcpne tacfijsfüns JjangljenDe ghehaDt / 



tcghen be blaberen ober/ te toeten achrien/ ttointiglj oft 



meerboijt bcrfpjcpDebnopbcme aen eenen taeb / altijDt 



groef er toojttenbe/ fcer laet in 't iaer in btjben fplfjtenbe/ 

 een bjupf bertoontnbc/ bit fonber fpeenen berbtoeen. 

 50efen1ï>ijngaert btrbjaeght be boutoe nochtans biel/ 

 enbe fijn botten bomen ccr bomt / mner ballen ooeft 

 «eraf/ Dan Die ban onfen / een fchotclfi-göebjijjB putte- 

 fitn naelattenbc : be blaberen toojben ros in 't afgaen 

 ban 't iaer / enbe De rancben ballen neer Doo? Dr flappiga 

 ïjepbt bcrblautoierbens. ^ct hout is min gnjs / bafter 

 gftefloten / tnbe niet foobof mergfjö als bat ban onfeti 

 IDimsaert : moet oocb toat bjoegljer ghefnoept 5ijn. 

 Om hem te bcrmenigfibulbigfjen / Ie?>btmen een ban 

 fijn rancben üiD'acrbe: bic fjet bolghenbe iaef bcrtooi* 

 telt 3ijnbe/ beqnaejn iö om afgfjefntöen enbe berpfant te 

 toojoen. 



f ©eConuoluulus,baerJ5ellonius ban fpieetbt/batbe 

 ^neebtn enbe Die ban afien Dienbeel aeljtcn/ om hun 

 jj^celen te beDechen / lepbenDe fiem met latten IaughsDe 

 muren tot hun bcnfïers toe/ fïatt noch te onDcifoecfcen 

 toat het 3p. 



f Mippi.m l©efi-3nbien / maermeeft in 2&ieffltcn 

 toaffenbc/ biecht ftch om bc boonten als ©epl : enbe fijne 

 longhc groene ftrupcfesbens blepngljeftootcnopDcghe^ 

 Bttctfte ofe gheplettc leben gljelcpbt / gljentfen bte / enbe 

 ijrelen be gljtbjoben beenbers. j&oinmighe heeten 't 

 Caiahaba,tnbe feggfjen Dat De binnenfrebefehnghen/Daec 

 bat ban berfamtlt is / m ^icftlien DteneH om De balbett 

 mebe te binben. 



Peper, Cubeben, ende meer andere dierghelijcke 

 vruchcen ende faden als Koren. 3 1 . 



P«2pcr iS ttoceberleri. ^etetntS IBilDt ^eper/ in't 

 Latijn Piper filueftre ; enbe bat ifi onghcoeffent / 

 «ibe niet ghtbjuprbtlncb / om Dat het foo bitter is. 

 ^ct anber tooibt glicoeffetit / enbe heet -Sam ^eper / 

 in'tlLattln Piper domefticum : enbe fiilcbs is't ghene 

 batmtn gljtbjupcfit / enbe Dat hier te lanDe ghebmght 

 toojbt. ^Danbittoojbt tocberom berbeplt in ttoeeqhe= 

 Machten/ te toeten tn bet öonbt ï&eptr/ Piper rotundum, 

 tnbe in het ILanglj ^cpet / in'tEatfinPipct longum: 

 macr het fSonbt is tocberom ttotcbeilep / aaiart enbe alleaahm- j™ „,,» wt m .,..,. r . 

 3©it , ©acrom ffinber fommiche Die bïv fooiun ban TmSL SS ? C& r toat ,f*«PMBft* *0" fm«* i 

 «am^epcrftcilen; jWaatt/TOit/ enöeiLanah ©rfê &rrlri£ Ian S rj ï t mt ^eeber Dan ghefepbt i0. 

 rwlto top nu bDfoubcrlntU beltfeöben " te UtobSL ^.r* 1 h k T p ^L toa ? ^ m l u <® en ob ? c 



»«!»«.. oe Biaotto) / toaffen öt bjutfittn / öat is fiet Utper / m 



langfi- 



