Eentackskcn van den Grofttls-naghdboom. 



Indiactifcheeridc andere Vremdc CiuyderL, 



(jTjcftrcïicn: cnbctoojbtooruupbefalbcngDcbaen/ombit 

 Dichte matchen. 



51>e obrflarijteii ban «Catbainomtim ban <6arria0 bf- 

 fclrtcben/ Debücn bnnaeDiergbehtchrhracDt/auJ oorkbe 

 nnöctc fooitrii oit boo? «Carbanioimint in bc Jtpotchcn 

 berhocljtrnbc gljebjuptfit UJOJbcn : öanfu jnnfeobed 

 flapperala fpmm bitterhcpbfls ücbüen : bacrom falmcu 

 rtrt ïilrrm berhicren ; Want bat 10 ftcreker ban rcueh 

 ban het <!5root / fnbc hrathtigDct in 't Wcrtacn. ©an 

 in^nbicn tuojbtbatfaebt bp be :g>proopen gljebaen / 

 enbe met ;Setre gfieftnauWt/ oin be magjjt te fupbertn / 

 enbc tjet Dooft ban alle fltjm enbe fnoteringe tt ontlaften. 

 SEtiberc huauWen bal in tnbc ban petf. 53c 3.nbiatncn 

 «Öcbiiipcücn be wojtd bacc ban / om ben omgangh btt 

 ïoitfctitc beletten. 



Groffels-naghelen, met andere daer by hoorende 

 lndiaenfche bloemen. 34. 



GRoffcls-naghelcn ban bcfe tijben jijn jn't «©rirdiia' 

 ootk Caryophyllon gftenocmt / macronrpgentlntb : 

 Want be ouDcünrtlicn en htnbenft niet- 3Dcn boom Dart 

 fn aen Waffcn/cu 1.0 ben fiotc-booni met cÉJt lurk/ nor!) fp 

 m iiin oo:l. gijeen Mabcten / nmrr eet bloemen of t fr ue;:- ; 

 ftlen ban biutbten ; cnbe btïfcljillen bact in t'cct bed 

 tan hc t Garyophyllon Plinij. T)cfen boom is in 't aenfteu 

 enbe grootte ben ÏLaurietahelijnV fepbt «j&arciajï / fect 

 nctatht/ met blabcren nld Êauner-blabereu/maer fmal* 

 fa: oft/ala «Clufiua fepbt/ Jjp woibt alfoo|iooglj cnbe 

 groot alö eentn ^eer-boom bft Appel-boom/ met bla* 

 beren alö bie ban ben fmalicn ilaiincr-boom/ drh op een 

 lang&arrjtigl) ftedhtn oft boetBtn tegljen brn anberen 

 imet waffenbe / uptben oojfpjongh ban be fnb-tarken 

 fpmptenbe/ 111 oe kngljbe met een mibbci-jenuWc booi^ 

 rcgDen/ enbe mctbtclc fnb-aberrn berciert: op 't upterfte 

 Dan bc tarïtsliciiD hamen bcelcanbrre lioirrc ftedbena/ 

 tegfjtnbcn anberen ober ghebocgljt/ gljcmcpnlijcH bjp 

 bp een ' biagrnbe [jet frljepf cl baubc bjucju; / oft be linop- 

 SensS ban be bloemen / bat 13 be «©roffcla-nagfjelcn fd 

 be / op hun epgijen (teclhtna ruftenbe / bicmen met fiiet 

 affmut/ eer fp groot üjoiocii. oft open gaenüe be bloc- 

 me félbe ontlupckcn : baant fn jnn aen Ijarr upterfte 

 in bier tanoefcens ftrupss-gfjetorjis g&ebeplt/ in 't mibbcn 



een ftltpn bierftant Pethcücn Unoubcllicn ijebbcube/ cnbe 



bert ooncn aen bat felue upterfte bc bloemc/ ban bier bla= 



beren gljemaecfct ; bie open enbe nocij bedrij jnnbe / 



meeft alle anbetc bloemen ban teuch tt boben gaet / 



anberfi be ïsrictfeelaerjs-blotm oijelrjcb / maer fcljoon 



Mauw : ban clclt blaberheii lö met inp witft ftralen oft 



oberen Coojtcgijen : in 't miöbcn iffèmet bede peerfebe 



ittacpkenss btrnert. >Bcfc longljc fthcpfclen bcr blormeit 



oft «©roffcis-nagfjrien afgtjcflagijen snnbe / «jcnöen 



eerft tboec oft b^p bagljen langlj ghebjoogöt / tnbe ban 



bewaert oft elOcrp gucfonben : enbe fuldio ï:jn be glje- 



jnepne <6roffcIs-nagl)clen / bic Jtincenna <!5roffcIj5 na- 



ghclen Uörjf hen ijict t ïnacr be bloemen/ bic op ben boom 



ilnbert/' Woiben grootcr enbe biefter alö>©lijf-(ietnen; 



cnbe bie nocmoe j)p<6roffcl0-nag!)elcn jDannelicn : ban 



Die ujoiDni gier te lanbc fclbcn gljcficn : mant ban bit 



bolmactftie oft nipc afglieballcn bmrljtcn plcghcn bcfe 



boomen Ijacr fclbcn te bcrincnigbbulbighen ' tnbe m 



atfjtiaren 5011 fp bolbomen gtoot/maerlcbcnujclhon-- 



ortt iarenlangl). De blabcren/ bc frljoifie/ enbe 't ijout 



felbcban bc tadicncnbc frccüüiis /in fonberiicpbt alffe 



bjooglj jiin/ftebbcn ootit tenen goebcn cnbcarngliciiii- 



tnen rcueït/ maer niet foogoebtalsbien banbe lècof- 



fdö-naggelen / tnbc ootö bijnae biergljeliidicn fmactn. 



^it iö be bcfcjjjijbtiigör ban bcfen boom ; imcnp taclis- 



Benbiet upt gl)ebmcht(taet/ foo Clufiuo bat Ijteft boen 



(t jjitbeten / tmoonenbe be boluomen 45roffels-nag{jc; 



Itn / met be totgljeflotcii cnbe anbere eerft gbcfcljapcn 



bloemen/ cnbe ooth be blabcren ban bcfen boom. l&aer 



tipt MrjcUcnltan batfe berboolt *rin / üit feggljeti bat be 

 45roffcüs-nag!)cUi/ tnbe bc ^otenmuftaten aen cnibfr^ 



Iep boon»n blaffen / enbe bat ben naem Caryophylli 



bact ban Bomt / ató ofmen fepbe jüottn-blabt. «©och foo 

 en ïnaffen fpm gbeen eenbniep lanbt : bjant bejaottn- 

 muftaten homtn upt Ijct rplanbt Kanba ;tnbt bejaag 



8l)dt»Wa(Tcn allttninbe jBoludien / als /Barhnilta; 



M4? 



nue 'Srannibttupgfjt / enbelLubomtua floinanuji met 

 rjem : enbe be befte 51111 bic ban JBahian / tnbc ^bo* 

 re unStpIan enttjojoen fp mtt bol&omtn. DanCpne» 

 men foo bed boebfeto ban ben gronbt bacr fo fiaen / 

 batttt gf)cen anber graooft trupot omtrent en han \oaü 

 ftn. ©e ïao;tugtcfen htbbenfe m ambona foo berme^ 

 mgbbulbight / Dotfebact bed meer vm - baninbean 2 

 bcr iKolut hen/ tnbc bat feo Voel op be brrghen als op bc 

 blatht Btlbtn. T'otüallt bciDciaerrn Djncgtjt benfd> 

 ben boom groott biurbttn / tnbe be tvucc bolgljtflbe 

 ïacttn bed bltpntr- japjato ftpbt bat bit tplanbt alleen 

 allt iatt bp bt büftiglj bupfent ponot «©toffcla-naghcj 

 Itnuptlcbttt. 



3Dcfcn boom 153 ban Cgintta alleen / batmen UJett / 

 onbet be «©tiethen etr(t Caryophyllon Kafuijuwio» ghe» 

 heetcn; in'tlLatun Caryophyllam. qr>t bloem oft htt 

 frhepfel ban be bjurllf iieet m ©ebttbimtfrl) «©roffpiö- 

 uagel ; in't ftanfrl) Oyromcs, enbe Cionx de Gir«JfHe 4 

 om bat fp een hooft nceft ala tenen nagel / met biet 

 uptflehenbe ttui'j8-«rfjeluiitf giiepoeghbc tanöen ; in be 

 Jtpotehen Garyophyllus ; oft Garyophyllus fcmina , jjpbc 

 naebolgljcrb umi jluirenna : oan be groote oft ,bol« 

 maethte Ijett Caryophyllus hias , in bcHpotehen Anto- 

 phyllus , enbe batr nae in onfc tad 3nfoffel. gn't 

 ïtrablfrh Ijeeten fp bepbt Carrumfcl s oft Caiafur , oft 

 ooth Armr.fcl :m -Jabn iiectcnte Syanke , oft Ghanque; 

 in iUalapa üynken. ©e langlje ftcdhtnis / baer tw üloe= 

 men ban hanghen/ Dteten fp Fufti: fommiglie noemen 

 ix blabcren Varaqua , ben boom Sigct. Doboncua ia 

 bangneboelcn bat oufc «Jcjcoffela-nagelen/oft immers be 

 ftuthshcnp / btcmentuffcljenbe«6toffel-nagdenbmbt/ 

 tjetopiecljt Cinamomum bet oubets jnn / «la blutht m 

 ljct i99-blabt. 



^efe «öroffdd-naghelctj jrin tot bede bingïjen nut/ 

 alffe berfth oft ijed onbeboiben / tt tutten goebt ban 

 rtuth enbe htat Ijtigh ban (marth jijn / bobtn aen (tart 

 Ijooft bjttbt / Wat bothnghepbts Jjtbbenbe olfmcnfe 

 met bc bmghtrtn bouwt oft bjucht. »>p jrin heet tnbe 

 bjooglj / mtt berre ban ben bcrbtn gracb ; cnbe htlis 

 ben ten berfterchenbe/ bptnenbe/ boodnnöenbe enbe 

 booibwngljcnbe hratjjt / bunmaethtnbe niet etnighe 

 tfamtnttethinghe : bact öooi (terchen fp be IjcrfTcntn 

 tnUe het gantfthe ingljtbjant : bp be fpnfc gfjeoani / 

 beteren fp be glitbiekeu ban bc maghe/. leper/ hertesbe 

 Dooft : berheugDen 't hert / maetüen biolntft / nemen 

 be bcthtrtmghe 1 roobtljept enbc be rrhelle ban be ooghrri 

 tuegb / Delyen be houbc Hber / ghentfen be luaterf iirht / 



errt» 



