H5° 



tnbe boen be fpijfe bertecren/enbe gjeben 't litöaem cenen 

 gocDcuvcurli. ji£>v iim beft gcbjuiuut in ben lütutcr ban 

 Boube cnbe ouöc nirnfr hen / bie met ftnm betlaben enbe 

 intt finrhingDcn agcquclt 3ijn. >©ot& falmenfe beft bp be 

 ftoube borljte fpnfcn boen. <©an bc ljcrtc galaclitigjje 

 menfcftcn ;nn fp rwaebt f nochtans in tijbe ban pcft 3i;n 

 fn goeotgljeftnauüst/ om ons tegfjen öcquobe lorht te 

 begoebcn. 23p be fpijfe en magljmcnfe niet met al te gvoo- 

 temenigljte boen / nubts öatfc be felbe toei eenen goebcn 

 leucfe boen Rebben / maer eenen bitteten fiuarcli gijtben/ 

 enbtbenbupcltaltegarbtinaetfcen. 3ï>aerom toojbrnfe 

 gUcbjanbt / om alle bupcftbloeben te fulpen ; enbe ban 

 loojben fp oocü met anbere bingfjen op be magRe gge; 

 ïepbt/ om bie te berfierrHen: enbe fjaet porber met l@rjn/ 

 Oueefap oft <JBucc-bIecfch ingenomen/ ftelpt&ctBjacc- 

 fien. 5©an 't felbe j&agljcl-poebet bier bjag(jimen oft ten 

 fjalfontrtfrffensmct jlïclrh gljebjoncHen / maecbt ben 

 menfci] bijflapens lul'ngh / cnbe boet nneehtHcns gRe= 

 toinnen. ©en reutR ban btfe «©rofftljs-naghelen boet 

 |)aeftelgcn opftacn be ghene Dte tn ftonmeiiiffe gfjeballen 

 jg'n. 55 e felbe jüaghelen ghefoben oft op Solen gjjebjo^ 

 yen/ tjgencfenDic bccfioubt/ betfnottertoft in ben neufe 

 Serftopt 3gn / als fp bien rooca InngRS be neusgaten 

 tmtfanggcn. g>ommigf)e boen be ftacnigge menfcljcn 

 ftocetrn met <£>roffrls-naggelen / jSotemufcaten / f oe- 

 ïie/Hangl) cnbe 5>uiart #epcr tfamen gijemengljt. %n- 

 bere ftroepen Ijet #agheI-pocbcr op 't Ijooft tcghen be 

 ijooftpijn /bic ban boube Komt. TDc3,nbifcfjeb?outi]eii 

 fenauüien btfe j&agljelen / om cencn goeben aeffem te 

 fiti'tjljrn : f)> boenfe oocb in facbshens / om op be 

 magtje enbe 't fioqft te ïeggljeu / om be felbe te berftrrc* 

 Sen. ï>anbe «©roffcls-naghelcn toojbt oocb een <©Ite 

 «nebifhHccrt / nut tcghen alle'tboojfcpbe. Soramighe 

 Wepcbcnfein ben gheeftbanïBtjn/ enbe trerben baetbe 

 Bracht upt : enbe be <©Iie afbus gijrmacrbt/ is ben monbe 

 aenghenacm/enbe niet bj anbenbe als b'anber. ;©t #oj? 

 tugiefrhe bjoutocn bi(iilleren een toatcr upt groene 

 Stoffels-nagelen/ feer goebt ban trurb, tiequatm tcghen 

 fcegbebjthcnban'thett. ;Danfn3abatoO£bcn be oube 

 enbe birbe tarighe<ö>roffels-iiaghrIen/ bie antoffels Ijee- 

 ten/ rtïccft gljracgt : Ijicr telanbe arljtmcti bebleone: 

 biemen in be JiBoluchcn nor[j groen in 5>out cnbe tébich 

 fcetoaert: macr bealbcrblcpnfte enbe malfchte legljtiuen 

 in £>uptber ; baant bie grin feer litffclijtft enbe aenghc? 

 naem om «en : fommiglje legghen bc teete frcelhens 

 rnbe buufee tacbsbens oorlt in êupeber. <©m be ©rof- 

 fels-nagelen langt) gbet te betoaeren/ moeten fp eerfi met 

 toat fouttoaterbefpjopt toojben. 



^pjatbbctupght bat/alfmcn cenen fat&boï ©roffels- 

 tiaglielen oUtr ëenen «emet bol toaters fjangftt/ bat ma* 

 ter DaergantfcDintretBt/fbnbccbat be jSagljcicn baer^ 

 omberergijeTen / ahs bet batfp fusarrerban gljernirljt 

 toojben. 1?p frpötoorfï bat be bloetne ban be «Oroffclo- 

 nagljtl-boomen open gaenbe/eer|ttoit is/ bacrnaegeel/ 

 in't lattfte ijfc! toobt : enbe ban is beu fl3roff rls-nag(jrl 

 gjjefröaptn binnen be bloeme : cnbeben rrueft isbanop 

 fijn ftercfafre. iae is ban ben a!Dr rat ngfie natinficn rcurfj 

 biemen foube Iionneu gtbben : fclfsm bicn icuc't is alle 

 be fetar J)t ban btfe bloemen / foo bat be (jantfcUe lorljt 

 öaet omtrent als gbebalfemt is met bie foetigijepbt ban 

 geut. 0och fepbt l)p / bat be <6rofftls-nagl)elen op 

 b aerbe ballen ais fp nip 51)11 / rnbe ban opgljenomen 

 tuojben / enoe in SeeüJater gtjeftefeen •• enbe batmeufe 

 boette bjoogljen legijt op tichelen baetmen bier onbet 

 (ioorlit bat bcel roorïts maeebt : rnbe ban bien roorfe 

 toojbt ben 45roffels-nagel fujart / oit te bojen feer roobt 

 bias. Tv.n ijicr m berftbilt I)p ban «ülufius / als oocii m 

 be betïoe ber bloemen. 



f Giroffels gomme, in 't Hatijn Caryophyllorum gura- 

 ni, Ijceft tmtcrniatcn gotüeu rcurli i enbe is ban bcrbie 

 enbe gc&aente hrt ammomarum glielntli/ macr bupten 

 ftoartatfjtigi) : Xbircnna fepbt batfe cencrljanbe brarljt 

 tjeeft «iet ben Cermentnii. <öarcias befeent bat Ijp bie 

 nopt nt fagj). #3aer Clufius Ijceft bp bc <©roffcls-na* 

 gfteltn fomtnbts een fuiarte rofaefttigfte 43oinme glje= 

 bonben/ bieop&olen gljcüiofpcn/ geel nae be <S5roffeïs- 

 Hagbclen rootft. 



f Garyophyllum Plinij is cenroembebjuröt/ban €lu= 

 fitijj bcfrt)2Cben/bie anbere booj Amomumatnfien: ban/ 

 naefnn geboelen/ltomtrcmct jjet Garyophyllum ober een/ 

 öaet ïMmiH.S ban fpjeccln nae be bcfnjïgüingijc ban 't 



Befchrijvinghe van de DrogheiLi 



Garyophyllonvan Pliaij ,oft Arawnum van fommighc. 



#êper in get 7. tapitelban fijn u. boecfi ; te toeten een 

 ronbe tojucht/ intefl grooterbanem l&eper-Itoien/foin= 

 tijtits Klepner/ gljerimpelt/bjupn/bïeutBfaem gljenoegb/ 

 inljoubenbe een ronbt ftoattfaebt/inttoee beelenfrijepii- 

 baer : cnbe befe bmcfot aomt bjupfs-gbtbiijs boo?t/botft 

 foo battcr maer ttoee oft typ op ren biifouber fleclfeen 

 en ftatu : ban be bjucljt oft fchms felbe / enbe Ijct bin= 

 nenfte faebt fmacrb.cn bnnae als «©roffclp-nagljclciu 

 ï&t blabcttn 3tjn fomtijbts feben bupmbf ebben langft/ 

 typ bjeebt / ongljefrftaert / met een groote mibbcl;enu= 

 toe enbe beele fnb-abcrucno/ fomniigljc booj ïjeel fpits/ 

 fommiglje botarljttglj / fchetpatjjtigb ban fmaetfi : be 

 tariiSHcns 51111 Ijcctaclitiglj ban fmaecu als be biaberen/ 

 enbe ootn niet onluffclucfc ban teutb. ©c toojtel ban 

 bit boomben oft Ijccfler is fiatbt enbe bafl / binnen) 

 toit / met ttote fcbojfTen : ban be toeicbe be buptenfle 

 enbe bunftc f tijerper is/ enbe meet bgtenbe op be tonghe 

 ban be anbtt. 



^ Giryophyllus ban^olus ©enttuSts"cen anbetnoco 

 onbettentgtictoas. 



f Witte Gtoffcls-twghelcn , in 't Hatijn Caryophyltura 

 album fpurium , acn «tlufius gfjcfonDcii met ben naem 

 Caryophyllumalburri ex Oriente,3pnnautoSb'etmanetiS 

 toeerbigh : toant ijet 3«n gfieb^oogljbe bloemen ban een 

 jSarlitfcbabe / bietn 3,talicn Btütdmn*, mat ijicr telanbe 

 5?ol-crupbt oft ^E>ollc-bC3ien Reet. 



^ Een vrucht nae de Grofrels-naghelenrieckendc, ban 

 Sarrias bermaent / toafi in 't eplanbt ban S>iate Hau- 

 teps; cnbe is foo groot als ten Ijafeinote met fiaer fcficlle/ 

 oftgrooter- 



f Een vrucht mer de ghedaentc van eenen AntofFel , ban 

 Clufius bermaent/ is bjtupn/ niet feer effen / boben tters 

 riert met bier umps-gfjetoijfe fnippelen / onberfpitfet / 

 cnbe een ficertften btbbrnbc/ met een feeerne. 



f Garyophyllatejjseenrrupbtün't i<)8.blabtbercD?rbeni) 

 toiens uiojtel beu rtHtn ban <!5roffcls-naghelen jjeeft. 



ï GinorTelen jgn gljtnoeglj benenbe enbe eibers befeftj e? 

 ben bloemen / foo gnefjecten nae ijaerentfneb P al ofmen 

 Garyophylle-bloemen feptie. 



Grofftls-bloemenvan China fteetennae be gftclijcftenis 

 banbe <©roffels-nag{jelcn Flores Caryophyllati : öaii fp 

 en 3ijngheenfins foo goet banreucli, 



^Tyancha 



