Indiaenfche ende andere V remde Cruydea,. 



ghcbiaiiBcEct-rcfjeU'tn/enbcfrroprn bat op befculabc-- 

 rrn i bicfperrft biatinet De tauDm clirtiroorltr Ijcbbcii/ 

 enbe fincbeti ö.trr iiocrhulirno oft luooöcftcnc ban- Cm 

 ban DcfclicrrliolifiiGlioiiDfu fn inbrnmonbt foo laugh 

 nl0fp moghcn / tube fiipghcn bat / enbe b: o ment bicü- 

 Uiijls om : aio het brarhteloo0 is/ ban nemen tp een an- 

 bcr / foo langh als bie repfc buert / enbe bftiben foo fou= 

 bet eten oft oiincbcn : fp bnauuietife ootft toel alleen/ 

 om bc bc ghcnurht / om ben goebeti fmaet ft / hecrenbe 

 bc fclv.c fooJanglj in liunnen monbt / tot batfe ghecnen 

 fmactft oft braetlt meer ett hebben ; enbe nemcuber ban 

 toebcrom anbcrè. ©an om hun te brrheughen oft b:onr= 

 beu te marriten / oft hrht ban finnen / bnouüicn fp btfe 

 Coca met Cabacft-blabcten. 



Caneel, C.iffia, Cinnamomum ende andere 

 tchorlTen van Indiaenfche boomen. 36. 



H<£t Camel ban btfe tijben/ bc Maffia ban bc oit= 

 bers / enbe het Cinamomum en jnn epgbciitlurlt 

 Bijeen berfrhepben binghen > niaer 3tjn frhojfjen ban 

 rtncrhanbe clicuias / al.o CmIciuio ootft bclicnt / frg 

 ghcnbc bat hp eencn tarh gljeficn heeft bie oen been fnbe 

 met Caffia enDC acn b*anber met Cinamomum beberfit 

 loas •' al is 't bat <Dobon?us felf ban een anbet gheboe; 

 leu is/ als blijcbt in 't 198. blabt ;alüincr hp toont bat 

 bic ftcecftoften0 ban <6roffri0-naghclrti oft immers bier 

 men tuffrhen bc Caoffrls-naghclcn binbt / het opjerht 

 Cinamomum oer oubcrS 3ijn : ban bie mepninghc Üioibt 

 tiubaubeghcnc/bte't opjerht Cinamommn ghcfien heb- 

 licn heelberbJojpen. 



©en Caitccl-uoomisfoo groot alaccnen «Dltif-boom 

 oft ttramc-boom / fomtijbtis hlrpncc / feer ghetarlit : 

 bJictuJ teerfte tarften rcrljt obcttpnbe ftacn / beuiaffen 

 met blaöricu al» bic ban ben ILatiner oft 2ttlmtus/bitcc- 



H53 



her groen/ bjceöer > enbt niet foo Djooflf) / De Cirroci:- 

 blabtrcn ghrlnrttrr. Cialcuusj bcrghclnrlitft met Debla- 

 beren ban TlDtt fjico-crupbt : thcopluaftuo / piimus 

 rnbeonbere oubrfrhiubtrs ghclnrücnfc met crtiiijljc an= 

 bete blabcrs , enbe bcrhaclcnbccle enbe bciirhcpbèiibm-- 

 gljenban btftn boom fmi ghrflachten enbe frljojffen : 

 ban l)et blncht' bat lm hun oubrftrnt 19 ghetticcft : barr: 

 om fullen Urn bc nicuuje ftljjiibcrsbolphcn. 53e bloemen 

 3iin bilt / nut birmiigh rcurhs : bc b:utht 10 ronbt/ 

 biinae foo groot oio een IJatclnote / oft beter aio cm 

 «Olnffttii/ cerfi groen/ bacr nac rofarlirigl) , nurrftoart 

 blinrlicnbe alffc rrjp 10 uiannrrr fp oorb brrgnfcrrr mott 

 uiojben ) mhoubciibe ren ftccnlien alobatbau bc ïi>ilDc 

 iSMiibt/ mctbicrahclnchblccfrh; upt tturlrb ren olit; 

 nrhtighc grocnathtighc borhtttthcrot blocpt/ricchrtibc 

 als 2E>aftclacr / fcljcrp rnbc unit bitter ban fmaerft : enbt 

 befe bjurbt heeft onber atnrcn hlrpn fchaelhcn oft bop* 

 lien/ min ghchronrhclt ban bat ban bc Cerbelbens ban 

 ben 3Jcj;. ©en ftrupcb oft (ram is fomtnbts heil bun/ 

 als'rghcuiaslccgh enbe hccftcrarljtigb is/ fomtnbts foo 

 birft batir.er haflen ban marrfit / mact meelt foo ctclt 

 nl0eenbpc : rnbc 10 lirorrïit mrr tuier frliojffcn al.rlittft 

 brn ïtoirli-boom / borl) nietüiel foo onbcrfrlicriicliirU: 

 ban uielcfte be hupten fic oft biriiflc met berl ghcacht 

 10/ enbe barrout bufoubrrliirii afgljrtroriieu UiojDr. mact 

 bc binnciiftc fijnfle to bc rbclfte/ eiiocis 'r oinVtht ka- 

 neel / Cam'a , oft Cinamomum : enbe befe fcljojs UJOJbt 

 in birrltantc fturftcn ghefacben / biccerft met bcel rcucftsS 

 oft fniarrlio eu hebben ■' uuicr allTc ceneu tuöt lauglj te 

 b;ooghcn ghrlcghcn hebben / ban limghen fp eenrn goc^ 

 ben r eucft rube f mare ft ; 0111 bm luclr li en fp foo beel ghc 

 aeljt motbcn : ooeft uojöeu fp bon in ren ghctroc&cn 

 booi be hitte ba &onne / enbe ahchitlicu langhc roller 

 hens oft unpucna/ al oft fp clcli bc fcljojffc ban een bn* 

 fo.ibct tarlislienniaeren: boo; nr fclïir hitte Der £>on< 

 tien hrtjgriiDcfe Caneel vijiiftcusoftrolltfacnscmfchoo- 



Ecnen rack van den Canecl-boom beyde fijn fchorflèn veitoonende. 



rie rofathtight oft upt ben afengtflutorn rofjnarfjtigrje 

 berbjc :macr als fpafte bzocgij afghttrorften 3rjn / oft 

 niet toel ghrhabctit rn UJojben ut 't b?oogöcn / banblij^ 

 benfe Uut : enbe als be £>onne bacr te ftcrrli oft te beet 

 opfchnnt/banüJoibenfe ftoart. 32cfe bmnenjie frj)o?0 

 iSallccn oft immers merft ghcbiupcfteliKft; Ooeuirlbat 

 bcbuptenftebitht frhojffe / alsfommigfje feggljen/ghe= 

 bjooght iimbc oorft bcriiorht bioj bt/enbe booj l) p t Xylo- 

 cinnamomumghelniiprht / fulefto alsootbis br Xylocaf- 

 fia, oft Pféudocinanmomum Diofcoridis , In Ollfc itpoter 

 «en 2?afclaer ghrhecten ; bc tticlclic (al0 Éobel fepbt) een 

 fcho?ffe is btjaants etncti bnpin biclt / ooca oneffen / 

 ujcerachtiglj/ uan hupten bc frhotffc banaler oft ©lr,f- 

 boomban bcrbJe ghcliicu: maer 't btnntnfte 10 farhtrt / 

 enbt cciiigfjfiusban fmaeck/ tcuch enbe tacruie het ghe* 

 mepn Caneel gliehjrft. jBaet als befe frhojficn afgljetrotr 

 btn3ijii/ ban laetmcn ben boom bjpiart langh ruften/ 

 termen bacr bJebcvom anbet Caneel oft frhótffen ban 

 tretftt: tarnt ban fernght hp tucöcrom nieittoe frljojlTcn- 

 ^Dprarb fepbt batmen be frhojffen aen ben boom felf af* 

 peit/ oft blieft/ latenbebie bacr acn bioogljer.; cnbeaifft 

 bjoogï) ijrban eerft aftretbt. 



ClufiuS heeft befe tuice frljojffen op malftanbtrcn 

 Bheficn acn cttelijcbc tarft0firns ban befen boom/Die rerht 

 tuarrn / met lebehens een palme berte ban een ftaenbe 

 onberfrijepben (toacr upt be fnb-tachen fcljrincn gljcfpjo^ 

 ten te 31111: ) ban tótlrbe tteice bc bun|tc frijojffc bijnae 

 afrhgraubJ tais/ gort ban fmaerfc/ borlj mat fcherp op 

 betongijebfiteiibe/aengfjenaemban mieft. «Jnbe befen 

 goebeiircucbicnbe finaecb blceft befe frhoiffcn meer ban 

 bicrtigh iaeteti bp / foo batfe noch beten oft en ban ons 

 gljemtpu Camel, ^ct Ijoutfclfttws fwibct tciuft cnöe 

 fmaecb/ ben toeft ban een ïDilshc feer gljclucft. 



5?tfe boomen tuaffen in <Êort-3nbicn / tnbe in bet= 

 fchepben betre ban een ghelcghcn <©o(t-3,nbifrl)e cplaiw 

 beu/ niet in êtna / porlj ootBtiict in2lrabicn / <?thio= 

 uien oft Jtfrrjeben : maer 't befte Catiecl homt epgheiitï 

 hirli npt bet cplanbt Eeplan; alUiaerhftiucefteccrtriith 

 met befe boomen bcbetbt is ' ïmbts bat ijet ban fclfs 

 boojtbomt: 'tghenc bat in bc bofl'rhcn ban jBalabat 

 baafr/enbe bat upt 3aba oft siumatragcbjoghttoojbt / 

 iobtel flecijter/ al is't bat bc inbioonbers ban bic lan'ben 

 't fcibc in hunfpiifen oorb boen. «?nbe btfe flcrljtc Caneel- 

 booiiien 3r)n blcpnet ban be ghciit bie t befte Caneclin 

 Scplan boojtbjengljen /bocljnitf foohltpnoftfjctfter- 

 nrhttgh/ als fMintus enbe «iBalcnusbe Canecl-boometi 

 fegghen tetocfen: bie baer bcrfchcpDcn fooitcn ban gije* 

 macclit hebben/ als oorb boen ^tieophiafais enbe anbert 

 ftlnhbers:iiiaer tpgljentlnrb en 3tjnbcr maer befe tuiee 

 foojtcn / Die fomtnbts mm oft meet reucbs hebben / nae 

 bat be frhojffen uicl oft nuahjeb int bjoogjjcn gljehabcnt 

 31111 : maer be boomen fclbeen hoebrn ghcen oeffeningtje/ 

 rtiibto batfe alle in 't ttulbt Voaffcn. 'ïhfoiihjaftus enbt 

 fMmius fcggljcn bat be Caffia op be üerghen üiafi / enbe 

 het Cinamomum op 'tplatlanot. ©ie meet ban oefen 

 hoorn begftcert te tticren/lefc CcfatSalbusm bc brfetj^rj^ 

 binglje ban fijne <Ü>oft-3:iiD[fchc öenfe. 



©cfcfchojffc/tcüJCten bebinnenfk/ hcctinonfetatl 

 Caneel ; m't jfranfeh Canelkj m't 3taltaenfch ctiuJU, 

 tnbe cmmmt ; in 't éliatnffl) oorb CahiU ; in 't t?oogb- 

 buptfth Epmmetrinocn oft Epmmctroctlrn ; in bejtpotcicn 

 ooeb Candla enbe Cinamomum. 3n't Jlraüifrf) gfttfe 

 Darfini, Darchini , oft Darczini; tn jfóaleblba Poniem- 

 bousthory; m'tl^eb?eeufehKinnamon: Dntrban bomen 

 be <8rieciifche tnbe 1! arnniVtjc nacmen Kinnamomon, 

 Cinnamomum, tnbe Cinnamum : enbe trien nacm Cina- 

 «©SBflSfl mom«in 



