Befchrij vinghe van de ÏDroglieiL, , 



*454 



momum HomtepghcntlncK toe bebefït foojte: be flechtfte tot alle intoenbigfie rtoeeringïjtn, ft nuttigïjcpt/ bitM 



heet int ILatijn enbe <6ricc6ö Caüu , enDe oocft Cafia : Caneel heeft om De fpijfen fmaecBelijcfe te maec&cn/is ttn 



oauöeatüerflccjitlMoo teel Dunne alöbicïteoft upterfte ieber ghenoeglj bekent. ©an het toojbt oocft bpbetosi- 



noutaebtigbc fthojffe/ fulcfiö alö iö ben ©afelaet / Ijr et rieclienbe faltoen gljebaen / met alleen bp be oog()raIbcn / 



Xylocarïïa,Pftudocaün,Cinamomis, Xylocinnamórnum , maer oocl» bp be üermojtocuDe bmgljen / bic alk bir&» 



Pleudocinnamomum, Cafiïa lignea , enDe nae be rollebenö ghe ftoilien boen lunchen. Canccl-poeöér met ïjonmri / 



aljSniinftenis/CannellaoftCaisiarjrinx^naitabienQucr- toerbjnft beplar&enbröaeurichcg/ enbe toe fpjoetcn aen t 



faa oft Qucrfe: in jffóalaca Caysmanis. ©an foo u»l lijf. ©an bit poebermaec6tmenitibe»poteBenberfchei)- 



bit flerht alö bet befte Caneel beeft anbere bebojtoen naes 

 men/ alö Seïicha, Salihacha , Darfihaham , Zigi enbe Zi- 

 gir,in ftebe ban Salihath, Dariifagan etlbe Ingi. %n%tp; 

 lan fieet bet Cuurdo; in 5fêalatiar Cameaa. upipfrojibcö 

 noembe een ban be befte roojtenMofylitkum Cinnamo- 

 mum : maet Mofylitis Caftia toaö be berbe foojtr ban 

 Caffta bp Cialcmio i enbe Zigir toaö be befte ban al- 

 len / bie tn tijben ban <Salenuö felbe toooj Cinamomum 

 toerbotfjt toierbt. ^et Cinamomum Afyphemum toaö 

 een rtaarte onlieflncfie mebc-foojte ban Pfeudocafsia. 

 jïu iflet een Cinnamomum Alipinum , Dat; tipt Eeplan 

 tn'ttoafte lanbt gljcfoiibcii/ enbe fooüoojtp tot airppo 

 ghcbjoght toojbt. 



Caneel iö heet in ben toetben graeb / tnbe bjoogfj in 

 ben ttoceben / oft in 't beghinfel ban ben betben : maer 

 't befte iö't gijene battoelnerfi enbe iö/btjnae alö fioofen/ 

 tcrfttoatrbetatfitiglj / baer nae optie tonghe bijtenbe/ 

 bun/ effen/ gfiefironcfielt/ uptben peetft{)en bjupnach= 

 tifll): baer naetoolght'tghcnebatijojael-roobtiö/tontis 

 achtigtj ban reurft. '<$. ghene batmen uptZeilan bjengljt/ 

 tajojbt romtijbtö biertighmael beter gjjehouben ban bat 

 ban Jliala nar : boe biel batter oord biel firrfjt Caneel 

 npt Xcilan bomt / batbicftbanfchojöiö/ nicttoelghe= 

 feroltoftghcbjooght. 3]n'tftojt/ be heel tuitte enbebe 

 fceclfüiartr foojtc ban Cantel toojbt toertoojpen / enbe 

 bic eenen onlicnijcnen teutft beeft/ oft gijeenen reuen met 

 allen. tDan bet goebt enbe uptghelefen Caneel iö meet 

 beröjoügljenbeban aerbt Dan ccnigfj anücr Dmgfj bat tot 

 tn ben betben graebtoertoarmt. iKtieoors feet fijn ban 

 beelcn / bcnuaem om te boen fchepben/ te toert eetcn/ toer- 

 beplen enbe faeljt maetTtcn ; üocfj met eenigfte tfaintn; 

 trerftinght : toatt booj bat alle bet ingbetaoant bracht 

 ghetoen&an. JBaerhetfijnfteinaghmenghebjupciten in 

 alle bie gljeujefcen Dact Ijet Cinamomum tegljen ghepje* 

 fen toojbt/ m fouöethepbt om het Ijert te berftertfeen : 

 enbe bet grofaebtiglj oft bet gfttmtpnfte Caneel magïj 

 bieneu in ftebe ban be Caffia / öooj allen om be flappe 

 magtjete berftertfeen : ban hetftoutatbtigfj oft fletfjt/oft 

 't gbent bat toeel ban be buptenfte fcljojfTc geeft / bient 

 alffcrinccrftoppingbe oft tfamentrecbingfje bannoobe 

 &• Cantel opent be toerftopte letoer / gbeneeft be Ujattt^ 

 futftt / boojfnijbt/ berbjijft enbe berbjoogïjt alle otoer= 

 toïligöeborijtigbtben/ enbe boet {jet gantfxbe lirtjaem 

 tenen goeben reucu bebouben. £>et betert ben fianrk 

 beö abemö: bient ooc6 om be fpijfe tuel te boen berteeren/ 

 enbe om goebt bloet te boen groepen / om bet faebt te 

 bermectbeten / om be tooeftcrö beelfocbtö te boen Deu- 

 ken. $et boet oord be tomben beg buptbö frhepben / enbe 

 belet alle berrottingbe in 't Iicbaem : enbe magfj ban 

 alle menftöeu gftebjuptlit toojben / uptsljefonbett bie 

 Beet ban aerbt 3fjn / tnbe met galle berlaben : toant ftet 

 Crbaebt bun alö fp bat te beel oft in Ijeete tijben ghe; 

 bjuprüeti / mibtö bat fjtt ingbetoant ontfteetut / tnbe 

 get bloet berfjit. fl>atcltj tfi gfjcbjuptSt/ enbe lietoer gbes 

 pocbert ban geel / tn boube tgben bes ia ere / niet tebirè- 

 toijlö ' enbe met uoube fptjfcn/ in fonbcrbtpbt ban boube 

 ftijmcriglje menfcljeu / boet alle flfjmerigbeben tipt ben 

 lijftoe rupmen ; enbe iö nut om bet fnuffen enbe fnote; 

 rm te benemen : iö goebt toooj 't booft / betftettbt be 

 Ijetffenen / berbtiift üc fefjeinelingfien üer oogfjen / enbe 

 maecfet fcherp gijefieljt / alfmen t poebet bp be fptjfcn 

 boet. ^etttetratötootft ben boeft / afieneeft allegljcljjc- 

 Scntoanbc longcr toerfoet be lenbtiifuefjt/ boet giieiuat= 

 Selijt* piffen / enbe gbeneeft be fionbt piffe / tnbe alle 

 gftcüjcfitn bet nieten / üie toan bicfee tnbe flijmerfgbt 

 ïotfittgöeben bomen. JBet boattt gbetojontbtn/ bjnft be 



ben bingBcn/ meeft alle nut om üe gljcbjebcnbaiibtina- 

 glje te beteren. $ct tojojbt beelbp be bcffeltitïte faufm 

 enbe foojten ban JBoftaert gtobaen. êommigöc mntt- 

 6en baer een 33£agee oft feoecfiöften toan met oft fonbet 

 toijn/ om nat be matltnbt te tttn / tegfien alle fintfiin- 

 ghen upt ben boofbe / enbe om alle toaeöbommen tcbec= 

 fiinberen. ü?et toojbt ootlt gbtbjupebt om baet toetftljep- 

 ben foojten toan Otpocraa toan te maetben ; in fonbet- 

 ïjrnt om btb janclitti/ binnen toooj be braiuiitu berepbt/ 

 ruiaetHelijcber teinaetben/ om bat fp gbcenen l©tjn oft 

 ftcicii XMer en mogljen •ojincl.cn ; toiinbenbe tjet Caneel 

 tn tenen boeclt / eerft toat gDebjoben 3ijnbe/ enbe bare 

 toariu oft heel ïjeet 45etften-tojatcr oft anber toattt 

 otoergietenbe / enbe alö bit boojgljebaen iö/ bact toat 

 jbuvt fier bp boenbe. Jtnber t nemen een ponbt ban 't befte 

 Caneel/ bier ponbt üoofc-toatrr • anberljnlf ponbt uite- 

 ten ftertbtn ïèiin oft JBaltoeftpe / enbe laten bat biet-en- 

 ttotntigl) uren ftacn ; baer nae biftilleren fp baet een toa= 

 ter ban booj een bobbel toat : ttoee oft b jp oneen ban bit 

 toater ingtjenomrn iö Teer Iieffelijtn toan rcucli enbe 

 fmaeck/gbeneeftalletoiinbiggequalcn / boojfnijbtenbe 

 rrfjepbt alle taepe tootbtigfjeben / toerftcrclit be magljr / 

 letoer/ bert/ Jongeren /milte/ fjeuffenen enbe 3tnuüicn/ 

 belet bet füifjmen/ flopt be toloeben tipt be maegij / enbe 

 befrfjuttjet toalgfjen : met toat Citroen-fap rjhenut /is 

 fonbetlingtjen goebt tegben be qualcn ban Deutocber/ 

 tegbtnbeengtjbojftighcpbt'lanimigljepbt/ btamp tnbe 

 ba lltnbe fietbte. 3n 't Itojt/ het beeft groote liratljtttt 

 alltö baer toerüJarminglje / opentnglje / boojfnijbingöc f 

 toerteeringjje enbe toerfterrhiiigljc iu toan noobe iö / cnbeiö 

 tojel foo feracfjtigft alö 't Caneel felfö- ©an het befte gftea 

 bi| til leert Caneel- toater iö 't gijene bat upt be toerfcfje 

 ïtlcpn ghefcaptefthojffe / iu fonbtrfjepbt toan bc toojtcl 

 gheniaecbt toojbt : toant bat heeft alle be tooojfepbe 

 beughbeit / enbe iö goebt out be ttccbtnghe ber 5tnu= 

 toen enbe be toallenbe ficcfitc te gljenefen •• enbe aen be 

 hupt gheftteben boet bie een goebe toertoe bttjgtjen • 

 ooeft iö het goebt oin bp be fprifen tt boen. jBcn trecSt 

 oorfi een toater upt be bloemen ban ben Caneel-boom: 

 maet batiö toeel onfterebet ban 't tooojgaenbe toater. 

 £>oinmighe achten be <SIie toan Caneel ghrbiftillectt 

 noth meer ban eenigge toan be tooojfepbe toateren .bie 

 toooj allen goebt iö om be bupftrrhepbt beö öDefirhtë tt 

 benemen / be fpjoettn enbe placben btö aenfic jjtö te boen 

 bergaen/ alleen oft met «C-bitbtocrmeugljt. 



53e bitbfte oft uptetfteroutotfchojti toan ben Caneel- 

 boom (alö ootb ben 23afelaet ) heeft eeurn Dj ooghen oft 

 tfanien tret henben fmaccfi 'met bacren reucit tn ben ncufe 

 tretftenbe / alfmenfe fmautot ; enbe iö bactom goct tot be 

 fnotttingfje enDe ben lioiiDen loop in 't hooft/ btemeti t&> 

 tarten noemt / alömen 't poeber op gloepenbe bolen 

 toojpt/enbe ben roocö baer toan tn be nculgaten laet gaen- 

 &p ftelptallcrlcpbloetgantft : enbe iö nut in toeelegtjt* 

 bjefien baer Caneel goct toe iö. 



1©t be tojuchttn toan ben Caneel-boom toojbt een <©lie 

 gtjeboutot alö upt be ©innen / bit fmecrathtigh iö/ enbe 

 fjarbt toojbt oft ftolt alö *>paenftlje 5>eep/fonbcr reucfi/ 

 ten3pöatinenfe toertoarmt: toant ban tieebtfetoatnae t 

 Caneel. 3DeTe <®Iie toojbt ghebjuptfet teghen bc ftoube 

 magheenbeberfHlbe3enutoen. . 



35e blaberen toan ben Caneel-boom toojben in geojefie 

 toan JBalabatftrum gfiebefight ; tnbe Ijebben eenen ca* 

 «eelatbtighen rmaetb bphaer fteelbenö. C-enbaWbaet 

 toanghemaecHt/tocrtoetBtbemaenbtftonben. 



HDt betoojtclcntoan ben Caneel-boom traeiiteeu tooco- 

 tighept / be Canfer toan reueft enbe mifftftien ooch toan 



naeghtboojte af : enbe alfoo oft met 1©nn ghebjuptbt btughben gheltjt ft : ban liet iö toerboben bit toojtclen te 



i°t te £ll oï ' Epot, L n: i / enbf mft &n*bt totrmtnght ) quetfen/ op bat be boomen niet en ftettoen. ^ , ^ 



Hettotcfit be maenbtftonben : toatr toe ootft goet iö ben f Een foorte van Caneel upt üatoa oft upt be JBoIut= 



rootfttoan t Teltoe ban onber ontfanghen. Caneel toeöet- Iten tjhebjogbt/ iö in langfie pripbenö gljcrolt / fonber 



ftaet allerlcp tierghift /toan binnen enbe toan hupten gftt= faioopen / met ftet biti / liupten toitacljtigh / oft afcl> 



bjaptfit; enbe gbeneeft toebeten oft fteben toan be flans grauto/ effen/ fointiittö routo / bjupnarfjtigh/ foo oa£ 



ffjm tnbe anbere fronn-icbtctenbt bterra ; ift ootb nut menfc toooj flet fit Caneel fonöe aenfitn/ aen be fonnemre 



