H& 



beften : enbe üatrom toozöt riet fnjj ban bffe groene 

 fthotffe ghebjuprnt in al'tghene baerbe jülacreingheï 

 brfirijc tooïDt / fjocUnl batfe foo Hratfingfj niet en is. 

 jèommighe gftebinpc&en befe fchojtf alffe ojoogfj is / 

 tniDtjS bat 't üoozfcpbc berfch fap o nlieffelnc ft ban fmacen 

 iö : oft oorft fp maecnen baet een poeber ban/ ba er (v 

 een toatcr upt biftillercn/ bat fpin be booxfcpöc biipca* 

 fclocben te bjincacn ijjjeben / oft met alifieticn ingie 1 

 ten- 39e felbe toojtel/ met toatet ban ffiijö gljefoben/ 

 ban bupten op gljeftreaen / gheneeft be fjjeenen enbe 

 be aloben baet omtrent aomenbe. 3De blaberen ban 

 beten boom UiojDrn gljefoben met 'SEamarinb-fclaDe- 

 ren / enbe ben toaesbom baer ban ftonienbc / gljeneeft 

 begheftoollenbccnen/ alfmen bie baer oberhoubr: maec 

 get mater felbe/ Daer Die in gbefoben 3tjn/gljeneefi be toa= 

 tcrfutljt / alfmen boecnen baer in nat ghemaecat ou ben 

 fcupru enbe be gfiettoollen beenen leght. '<5Efap ban be 

 groene blaberen / feben onten tfeffeng nuehteren inghe- 

 ghtbcn/ enbe foo beergabonMoYberftercHtbeinaeglj/ 

 fielpt het bjaecnen/met toatcr ban Munte enbe .ïBaftitfc 

 poeDer becmenght. ®atr tooien oorn BoecBsteens" bart 

 be blaberen gij emaetat. 



f Pavate,alfoo in jiBalabar gfjenócmt / eibers in 

 <fcoft-3nbien Vafaveli, in 't $ottugics ArM }tmn lu etifi- 

 ƒ«/*» tn'tHatijn Arboreryfipelascurans,ijïeen nietghe- 

 tatfete jjee per / aeljt oft neghen boeten j)oogh / met Iut= 

 tel blaberen/ nlepne blaberen ban ben 2trangie-boom 

 Cötlrjtlier.bc / fonber ijtt lapaen batmen onber aen be 

 airatigie-blaberen fiet / aen bepbe frjben frhoon groen : 

 be bloeme isslcpu / tuit/ bier nlepne blaberneng heb= 

 benbe ; upt toienji ïnibbel een tuit befelingbs&en fujupt / 

 met een groen nopnen / nr riirnbe als be bloeme ban 

 <6epten-blabt / bit fp ban betre feer toel gljelrjcat : (jet 

 faebt tjf tonbt / ftoart / foo groot als 't faebt ban ben 

 jjBafticn-boom. ®e ftrupcBen met be tarnen 3fjn aftö- 

 rjrauuj: be toojtcligtoit/fmetoymctcenighe bittcrfjept/ 

 linnaefonberrtutB. 



:©it ghetoas' (topt ben uupeft/ maet niet foo ftert* 

 Belijcït als jfêacre oft «oju : baetom ghebjupestmen 

 bat. mee)i teghen be roos / toilbtbift / enbe alle hcete 

 opbjachttghcDen/ bie ban louter galle fiomen : enbe fjet 

 heeft baer ban fijnen naem bp be #ojtngiefen gjc* 

 Ktegfjen. 'STot bien epnbe flootmen be ftrupefi oft be 

 tooitel / enbe men toepcfetfe in 't affiebfel ban Jüiju' 

 ( in 3nbten Canjc ghehecten ) enbe men laet bat tfamên 

 foo langu ftacn tot bat bit mater fuer tooiöt ; enbe ban 

 ftnjcntmtn be hupt baer mebe : enbe men biincSt ttocc- 

 maelg baegljs ban bit felbe mater. t©e mojtel in aijjs-fop 

 ggeVöeptHt ;ijnbr/ü)ojbt ghegtjeben begljenebiemetbe 

 onfieningije btg Itbero enbe met Hojtfigfje Ijitte gfic- 

 quelt 3t)'n: met mat fap ban ^amarinb-blaberen bèta 

 mengljt/üJojbt om be Kanten banbetuonben göepre6en / 

 om be beröittingen oft Ijtt flaeeren ber felber te beletten/ 

 enbe ben toebal ban be botJ)tig{jeoen op be felbe monben 

 te btrfttnbeten. 



tOefc Seefier toafi m ^öalabat oberWot&igfi^r ban 

 JIEatre oft Com: enbe toojbt baer meer ghebjupcfit. 



f Een ander fchorflcuytPeru , ban .JKonarbejS Arbori* 

 cortex ad rhemnatifmos gijenoemt/ ijs een feer bitne frfjo^s/ 

 ban eenenfeer groot en boom ; 'tpoeber ban be üKlriie 

 in beneufgaten gljefteaen / be l)erffenen toonberlijr6 ukI 

 fupbert / beele flumertgljeben upt ijtt Ijcoft tretnenbe / 

 alle fintmngfjen / tatarrtn / fnottringjen enbe anbtre 

 ftoaengljebenoft pitlielmnen besfjooftö gjeneelt : enbe 

 baerom frtjijnt befe ïcljojp Qeeter te mefen ban in beu 

 ttueeben graeb. 



f Ocofotl tg renen boom m jBeriro tnafffnbe / feet 

 groot/ enbe fraep omfien / ban blabtrmben ®ep|feer 

 rtljelijtB: enbe baer upt bloept een borbhghept Liquidam- 

 bar g!je$)eeten ; be meltbefeer goebt io om be monben te 

 ijerlemenbe be felbe met Het meel oft poebet ban be fclioj ö 

 befes boomö bermengljt / gheeft eeuen feer goeben enbe 

 litffeltjcfeenteurli ipbc berootliinnl)en.T>e€»liel)ierban 

 rietKtaljJ Stprac/ enbeiöelberjï Olcum de Liquidambar 

 gbefjeeten. 



f Oregioelfa rrgtint ootfi een fr[)8j»fe te toefen ( maer 

 ban een bjurljt ) ten bupmbjreöbe groot/ met orngfjetla- 

 Df)etiKantrn/b!rBart)tigt|/enbe ftarbt gtjenoegö/farparfi- 

 rtgf) ban fmaetn / enbe 't 3eeber bermetuenbe / ban ber- 

 toe artöBrautoPptöcnbiunnen, iBet bffeftfjoiö maer? 



Befchrij vinglie van de DrogheiL , 



«en be 3nbiaenen tenen bjantfi / baet een bjurljt als 

 Cnrao b»> boenbe. 

 Schorflèmetde wolkig in 't 16. Capitel befcjjjeben. 



Agallochum, Lignum Aloës, Afpalathus endc 

 andere vremde foorten van hout. 3 7. 



D«2 boomen/bie om fyatt öowt alleen gfjebjuptfit toojs 

 ben/?tjn oochbeelberlep: maerfitt ïnerflgfjratljtia 

 Lignum Aloës, $arabijj>-luuit / oft AgallochumDiofca- 

 ridis; boo} 't toelrKe berftöepben foorten banljout inbe 

 S&poteften gtjebjogijt toojben. 



5 Agallochum , frD^jft 3DioftojibtiS / ig een gout upt- 

 3nbien enöe Strabien gbebjogfit / be ^üjjuia gijtlntfi/ 

 met een gbefpiraelbe frljojö/ foo bun als een blies : enbe 

 bit boutiotfamentrerbeube ban fin a erft / met ccntgfte 

 bitterijepbt/ feer goebt ban rent» / enbe benuaem om bp 

 be uetootftingljen te boen/ in fiebeban IBierootb. fBaer/ 

 alö <j5arftajs ab © o%ta betupgbt/ Jjet opjttht Agallo- 

 chum, oft Lignum Aloës , batmen ^arabijfi-ljout noemt/ 

 toafi alteen m 3lnbien/ enbe Ijeefteen birlte frftojs als 

 anber bout : enbe aengaenbe batmen 't booj TOieroota 

 ghebmprfttfoubeljebben/ Jjpgljelooft batmen ben IBje* 

 rootft eer in flebe ban Kgaliorljum ghtbjupcfit jbeeft / 

 mibts bat ben TOieroorfi bcel beter fioop enbe oberbloebp 

 gljer is ban Lignum Aloës; pan 't toeten feer Uittel uoomen 

 te üinbeit 3nn. ©oojtpfoo ig bit opjceljt Lignum Aloës, 

 fepbtljp/ maereenberlep/alig'tbat anbere baer ber- 

 ftfiepben foojten ban (tellen. 



®en opjerfjen boom ban Lignum Aloës i$ D an tat» 

 Sen enbe ülabereen ben (©lijf-boom ghelnrft / fomtijbtjs 

 grooter- 5?e bloemen en 3Ö« norh niet befrgjeüen : ban 

 ;£>erapio fepbt bat be bjutöt roobt is / enbe ronbt als 

 #epet. #et ftout en Ijeeft gbeenen fonberliugfjen reueft / 

 ban als" het bjoogft ijl : enbe be licff elijrftljepbt Die baer in 

 ig/toinbtmeit alleen in 't hert oft inibbeifte ban bit Jjout: 

 ( toant be öitüt ftho^ enbe het hout bat be rrftojffe nae(l 

 KS/ en hebben gantfth gheencn rcurft: ) IBclcft (jout booj 

 beft gjjcljouben toojbt als het feer bjupn oft ftoattaths 

 tighus/mtt afrfigrautoe aberen boojregheu / ftoaer/ 

 feer beeï bette bothtighepbtinhcmbenbe/ fulcfts als CIu« 

 fiuss in $ojtugaeI heeft ghefien/ albaer upt ©oft-3n- 

 bien ghcbfogftt / enbe in grooter toeerben ghchouben. 

 t©an om het befte te ber&iefen / falmen bat op 't bier leg* 

 ghen/ oft entfteuen i enbe bomt baer oeel botijtigftepbtis 

 apt/banils ftetgoebt. 'Cghenebattegronbegaee/enis 

 altijbtti 't befte niet: toant fomtijbtji fal (jet alberbefte op't 

 toaterbjrjben. Jl')acr be fjnbiacnen achten be grootfie 

 ftutnen Pooi be befte / mtpnenbe batfe Dies te meerbec 

 Brachten hebben. 



3xi be tointbelis baa 19encgicn is 't befte ^ara&g's- 

 fitiit upt ben ftoarten rofartjtigh / enbe gomarhtigh/ 

 ftoaer / te gronbega* nbe alfmen m't toatcr too;pt/ enbe 

 tfamentrccBenbe ban fmaerh / feer bjoogljenbe / maes 

 ni et fr er bitter/ op't bier biar>benbe/enbe renen feer heffes 

 Ifjcnen reuen ghepenbe/enbc een fap oft bette bochtighept 

 ban göeben reuen/ ghelijrn «Eüen-hout enbe ©ocft-ljout; 

 Ijtt toetene öatbanbéttocghcujcB is/ enbenuffrljicn een 

 mebe-foojtte baer b«u. 



19an bit Xyloaloës iffèr in bc Jdpoteften een anbet foojte 

 ( bielLobel •oooi be befte hout ) als" ban eencn bloed oft 

 ftrupen gljehoutocn/göetoichtiglj/ ootnuptbcn ftoarten 

 rofarhtiöh/mctbtupneaberljenfi/oorft banteueft enbe 

 fmaeeft als'tbootgaenbe / maer lieffelijcKcr/ bitter enbe 

 beelbetttt; 'ttoeteft gheanautot 3rjnbe/iacpisghelijeft 

 112>athj. i^et hout id boojtjitoit/bioorflj enbe bjeutfe* 

 faem/ maer niet foo fpecerijarfjtigh. , 



«?en anber fooi te is berfthepDenPertoigh/banfoimmV 

 gfte oocb uco: ben Sfpalarhus ghefjouben / hebhenbe 

 toittc oft bl terKgeele / enbe anbere rofachtighe enbe bjup* 

 ue aberen onbet een gljemengljt/ bot h meer aen be taeften 

 ban aen be ftrupen: enbe befe footte houben foinmighe 

 boot be -5TJ)«ia: ban be Otbuia moet het «Ippies-hout 

 gheliitfien. 



■Cen anber footte is in 3nbien Aguila Brava , Dat is , 

 Lignum Aloës filneftre, ghebeeten/baer be l©gfe ban 3n* 

 bten Ijunboobe lictjaemcu mebebiaitben .* ban bat is met 

 een toelrierftcnbe footte bnn hout/ maer et; 1.3 nothtans 

 ghtct» oprecht Lignum Aloës. 



JBen binbt noch een anber fornte / ban tipterlijcfie 

 ghtbaenit fiet opjetf)t Lignum Aloës feer gftritjrft / 



maer 



