ï\Gl 



Befchrijvinghe 



talmen hem ten bupc» ïepntgten met .tien biaahmen 

 Caffte/ oft met iet befgljeltiths : tnte Dien heelenDngh 

 fen i falljp ante* niet Dan wan tet tWtebe Water tentten. 

 ^tn febentienpen baglj W ÜP Doen »feto°*en ' raa " ™ 

 fteüeban ten iongbï?penüni/fal. bpüe helft ban een g ö e- 

 SSbmVniw mogben eten/ tnte Daer nat Wat mter / 

 'tetwn twintigljftenbagbroe: Want Dan fa! bp fiem 

 moanen WttDen / enöe lanah* be *«"« "»« » to£tr 

 SmnDfltn. ©atr naefal bP nochetns gbepurneect ino= 

 aften Wojben. ©it Water magü bptoitrngbbagötnbtr-- 

 bolglW Djincftcn/ftem watljtcnbe ban toleefcbelnt&e 

 öntomcttnaW tnDe ban tDijn/ bmichenöe bet tWtebe 

 S 'oft anbcrWateröatr»nnStn&e Vouatlin flfe* 

 Kjijn. 3KS abonbts fal ÖP luttel eten/ enbegbeen 

 toteefth 33«t ijs De befte Wiife om befe ftctfett met bit Ijoitt 

 tó nncnefrn/ hoc quaeDt tube tieroubett Die oocfe iS: Want 

 batt Dooitocrgatn alk bt fmttttn/ puppen etiDe qualen 

 tiie ban bt pochen hunnen oojfpjonglj nemen. 



®it felüe Water oft af fiebfel ban ^oemjout/ te Weten 

 fiet eerflc / t Wtlt&hctt enbe berDjoogljente 10 in .ben 

 twttten graeb/ ijs odcb feer gotbt om öe waterfutbr te 



Sn ban be blafe enbe ntcren/öe pnne in De leben/aUet- 

 !w flerctin enbe be nhefeeben Die ban ftoute enDe winpige 

 Zr«c6en6ome.i ' k felüe mater matrat De tanDenbaft 

 Stort/airnunDenmoitbtDaer Dic&w m mebrfpotlt. 

 SSSSintatmen btrgabert alsuitu 't Bout fieDt/ gfie* 

 neeè be 3ecren bau be ^oeften- 



*»ommiaöe gtenefen be forten fonber be ftranc&e 

 ta^ e nuellen met langb bafien oft fpeenen ban eten ; 

 ïmienbe bet oneen «otühout tet&fi tóeta&t / twee 

 Eéarfaparilla / Wel gljcfuptoert in lauw Water: 

 enbe l moOm 1 Dit Hamen in lauw U3ater toier-en-twm= 

 itofiuren langb/ enbe fieben bat batrnae bjp oft biet 

 «rfn o" een n?et al te hrarötigb bier ; uut boen fp baer 

 hv anberhalf once Co^nten / enbe een once gherafpt oft 

 fltefrteapt £oethout : enbe f? fieben Dit / tot Dat fiet Der. 

 Ie teWbctfoDeu ÏS : als het Wat üouDt gbeWojbents/ 

 ritmen bat : enbe ban Dit DoojgfteDaen water gfjreft* 

 Sen ben feranclien 'S inojgöens met Den Dagljeraebt fes 

 tftfttoen oneen tfcffcnS/ foo Warm als öp t Djmcfctn 

 San -.enbe Weberom foobeel gfieeftmenljem Dts atoonDts 

 Sin uren toooi het abonDt-mael : buptens maelttiDts 

 maan ï)P ban ben feltoen teaneft banenen / foo bcel 

 alfl-t Bern gftelieft/ ten 3P bat fnn maegh te flap 10. 

 4Baerals ft? befen teantft 's mojgheniS mgljenomen 

 Soft /ban moet bp hem Wel betten / enbe beuren 

 fenah fweettn : baer nae magfj Ijp taijeltjtS in De locljt 

 oft oó ftraet gaen / in bien*t Wel feïjoon/ bjooglj/ ftil 

 cnDt niette üoubt WeDer tó. J®iDDeler tnDt moet Ijp 

 «nigfie pillen nemen / om ben bupcTi ban be taepe in* 

 mmaheDen te berloffen : enbe fiefi felben foo Djaghen 

 aengSrabe fijn fpijfe/ bat Tjp niet tebeel / notlj niet al te 

 ftittel en eet/ enbeMtKcn fpijfe/bte htm mctal te feer en 

 btthitte oft en bctHouWe. fBet Dtfen Djaiic6 foo gfje- 

 feuwHt/wn bedotten fomtnbtss in ben tnbt ban ber- 

 SJnghen boikoiutntUjch gljeutfengheWeeft / roe €a= 

 itoitfeurantebetupght. 



«inmmiahe nemen De ^rtrattie oft ©uintefTentie 

 taf Kout Pw moMÖnwi met Wd? oft ©leefth-fop / 

 ffflaptn baer uiat nae: Waer mebefp niet alleen groo e 



S* binten tcgljen De ^otUen / matt : 00* «aten alle 

 ratarren enbe hnthingljtn / flertijnenDtgitht/btrofrt= 

 tept oft ateraecat&epDt Der 3 tnuWen/popelfne/baIltnDe 

 tofete / enbeanbtre feoube bochte qualen. ftommtaftt 

 StaMffgt bie be faatht ban bit ^otüfjout nae 

 tem ahenomen teef t. 



<©lie ban bit relbeftout gtemaecRtnae te fionfteban 

 «fflun/ iö gotbt om be Wtttn enbe fmtrten Der leüen 

 mbeSentcgbencftn/ enbe be 3 eeren ban Die fittHte 

 mVrSebUben. % feite terfterrfet tnte btrwarmt De 

 Jcben Die booi feoube gbeferen ebt oft (lap gljcWojDtn 3«n : 

 torf?erclitbe nie rfn £& „otter/ enbe boet bebjoutt im 

 litfiterHinDerenontfanghen : enDeWfeev goet tegljenalle 

 miaDcbttoubcrb*3£etigljeben. 



Eenen boom de Palma SatuSla van Weft-Indicn ghe- 

 löcfe.ïjan ILobtt beft^etien/ igi eenen grooten boom / 

 met ttcete tatnen / met fchojffen alö Die ban Aibor 

 Iuds ,tnbe blabtro bit toan ben Citroenboom gljcltjch / 

 gÖtlófbiBb/fcatl/ bittb«teinbtt ban ten ?lauWeï-boom/ 



vaadeDroghehy 



maet fiottet/ enbe bol aberften^. 3n't opptrfte ban befe 

 "achet groepen bitecue ltötrarhrighe blacphensi / heel 

 ronDtuDt teel Plat / biinants foo groot als* ten ftm* 

 fch" teoont / metnltpn ïacDt alsS ecnUmfc/ maer plat= 



"VhwSic tan Bjefilien ijs eenen Ijoogfjen boom/ 

 &Pbt 'Chcbtt / Wiciissftbojsi ban imrttnttit:» als ftiu 



ber/ binnen tÜobtathtiBÖ / ««? to i rft fl M»*f m "SÈ 

 fe ahfap uptghebenbe / terftais f»out/ Daer uatalö 

 Imwxt fmaetftenDe. ** bjutbt m .als ten nubbeU 

 Sm/ frboongoubtgttl / met een Mepm : Heeft/ 

 feer fot ban fmaetn / enbe ban üt faantfe bttl ohtatbtr 

 ban Dtfen boom en fitijflht alle bnftten jatten matt een» 

 üwt&m. M« fcï»M» flb™«tf a » e Wirljtigöt noube 

 nu" In/ miótsDatfc Dtbocljtigljtten optooosfit: tnbtis. 

 fonöetlinBÖeugte ttgben be^otten/enbe baertoeniet 

 onlieffelijtli om innemen /te weten gljtfoDcn foo langft 

 tot bat het Water Bkecö-roobt Wojbt : enbe Dat Watet 

 «joiBt biiftien oft tWiutigij Dagbtn atljttr ten gteDjonc* 

 hen : Danfp toatöttn Ijun bart foo beel te eten als te bof 

 ren : eiibe baer boo^bergaen alle be fmerten ban Dtboo}- 



^«Ebcn-hóut, in't «©tietuö Ebenos fè^.ta't ïatijn. 

 Ebenus, oft Hcbenum.ban fotimügÖtXylo-aJoe officina. 

 rum.in't .fraurcbEbenenoir, in't épaenubEtoo, m t 

 «rabifth Abanus, is Tonber tWöfftl teu foo^te ban ©oc6- 

 hout / ftpDt Hobel -. biant De feer barDt tnDe fWare 

 blotliSbensoftberbelienS baer ban/ bie in t water gbe? 

 Icpbt te gtonbe gaen/ als ootb btbtttigtjtpDt bit met ten 

 bicrc baer upt Somt / obelijt* ote upt tet 1|oc6-ljout/ 

 iat oocfi bt uptftftt gbtbatnte / ftratljt tnbt fimccn/ 

 fcfiiinen 't feite te gfjetupgben : Want t teeft ootft üm 

 reiirn ban |aoc&-Ijout / enbe b« Wo?bt tot t fc be abe- 

 piefen baer 't l&oc&-ljout toe bient. i?et gatt alttjbt te 

 aroijDt / bot bjoogb enbe oubt Dat bet is : maer als bet 

 untrafpt /gbemjeben oft gfiefcljaeft is/ Dan menghft 

 fich frlbtnmttbtt water. 5Dcn boom felfenisnpcb niet 

 btlient : ban fjtt bjoogb hout Wojbt upt ^nbien aBt- 

 biooht / mteftom Datr fröoone ïuertlttn ban tt matts 

 lien/atelijften/ nammtn cnbebollttens tot ^atetno= 

 fttrs. Wt waft beel in bet «EpIanDt iBauticij / anberjj 

 gihabo €irne gbeijeettn. ^öpjatb fcljjüft Dat btn boom 

 foo groot is als tetun <©lijf-boom / mtt blabtttn ais 

 êabit ; roitte bloemen als iSooftn. l}p ftpbt bat jjtt 

 befit m iliofambigut grotpt. 3n fiet tplanbt ban £mte 

 Bclenaiffcrootfe teel; maer niet foo goebt ban bote / 

 mibts Dat bet tooi Imoopeit enDe Weeren is. ^>t ouberjS 

 hebben baer Wtpnigfi bcfcbtpbts ban gljeftaDt : want 

 éirgtlius enDe ^IjeopIjiaftusfcggbeuDat Ijet al ten in 

 ■3nbitn groept : Itetobotus mtpnt bat bet in «töioyien 

 allee n te tomben is. JiBaec 33iofto|ibcs ftbïlift ?at bet 

 foo Wel in 3nbicn als in ^Warte JBoo;enIanbt gbebon- 

 ben Woibt. . >.»*„«. 



4?ben-bout is gbematttetoan fijne bttkn / cno 6 »"^ 

 ten btrwarmtnbt afbagbtnDt üra^ljt : feberpt b« m& 

 ftrht: btlct alle rhuningben/opbjatbtigöt&enoftuuPF"' 

 infonbtrbtpbtalShtt »i' «ntn flten gteWjtben jiince 

 bpbc oogljfalbtn götbaen wojbt; oft airmen t ftteap* 

 fel oft liet ftbaefftl Datr toan biet -en-twintiglj i uren 

 langb in IBijn oft water Wepcfet / enbe Datr nae poot / 

 müe hv beoogbfalben Doet: want bannteint b« Wtgp 

 .artgtene bat ben oogh-appcl berbupPert : enDe Wojte 

 ootb totrmengbt bp allerbanbe falbcn biemen JecwW 

 teglien be berouDerBt3eerenenDe puppen. «leibeüour 

 wojbt ooca gbebjaiibt ; enDe Die holen met gbeteanDt 

 Hoot üermengbt / Woibtn gtjebjuptht tegljen De :üiw<> 

 gheleepigljepDtDer oogben. 33« 3nDiaenen matrten tpni 

 Honingh-Pafftn ban €ben-ljout / enDe ooeft lm %f- 

 nobtn betlben •• fp matchen baer oocfc btherS / urotrtn 

 enbe ftbaitn toan/ gbtloototube toapelijch bat Dit hout alle 

 toototrijtn / toertolottfiingben tnDe guaDc belefingnc" 

 gantfcljhcacbttlooSmatcht. +,>,»** 



fttt alDtrbep enbe meep ghcacht «ten-fiout / lepte 

 53ioftojiDeS/ iS 't a&cnetatupt ^^«Vitammm 

 WoiDt/ Dat fwart i&; Tonber eentghe ateten/ m t wf«' 

 hen eenboubigbalS eenen m™/ bap / tteM tnte Dit»/ 

 feberptoan fmaecfe/ enDe Wat tranitntrtctenDc / bpre 

 terootritngben gbebatn / tentn gotDtn Sl)"nlins lapi- 

 glltnrtuchbanbtmgbttotnDt/ tnbenorb terf*»»» 

 bp ttoiergbeboubcn/haepontptfttnteDoo} fim.tettigt> 

 tept/maer opDenpeengbeWietentofarijtigbWojbegf- 



