Indiaenfcheende andere Viemde Cmyden-. 



$o?tugicö fa U ttVii ; enDe lö ttoee oft Djp palmen 

 Ijoogtj / met bier oft bnf bunne tarfien; rnbr Jjerf't bia- 

 Deren alöbteban öcn $crfe-boom/ uuur tont Qiorntf 

 bc bloemen bomen bnirfs-ghctoijö boo;t / berrt ban 

 bc blaDcrcn / cnDe frljoon roobt ! bc bjurbt is alp bit 

 ban ©lier / macr rooDt cnbe ftatbt / Djupffi-gbetons 

 bcrfamelt. 3De toojtcl ferupptbooxt/mrtbeelebnoopcn 

 enbe leben/ tuit naeben afthgrautoen/ feerbaft / bit- 

 ter ban fmaech . «?nbe befe toojtel toojbt meeft gbe- 

 bjupebt teghen 't berghift / enbe teghen De beten oft 

 ftcUeii ban alle êlaiigtjeii enbe quabe bieten : fp 

 boet De mennen ut ben bupcb fterben : gljenccft De 

 inafclen / De pocbsHcns/ enDe tjet bo;: enbe 15 gocöt 

 gljebjupcbt tcgtjen Ijct aenfcomen bet ftojtfen / te toe= 

 ten een onte tfeffciis ban bat poeber met TDijn \x\i 

 gbegheben / oft met toatcr : toant ban boet fp beel 

 galle foot I)ct bjaechen quijt tomben . £>p ttjojbt 

 oorli op ecnen üjctftecn gjjetojeben als fjrr éanbtl- 

 tiout / enbe foo in be bionben gljcftcopt bie ghebeten oft 

 gheftehen ;rin. 



5. T)t brjfbe / bat ifi be tüjctbc ban «rSarrias be* 

 Ic|)jeben / is eenen boom in £eplan enbe <6oa toaffen= 

 be / ben <©ranaet-boom gbclnebenbe / met iiojtc fleir fit 

 boouicn / op be btiftaenbe boomen blinmienbe - als be 

 «Cnutooorbcn : bet bout / fulcliö als <£Iufiu.ö Dat ghc- 

 fien bctft/ tebalt/ boit / met abeten öoojrrgben/ ftet 

 <effcbenï)out niet feec ongfjelrjcB / met een afebgrautot 

 oft tuitte batbe biefte fc Ijojfie / langljo Ijenen gljchlo 

 ben/ bitter/ borb niet foo feec als be boojgaenbe : be 

 blaDcrcn ( oft be bloemen ) ;ijn fraep om ften / geel 

 ban bertor. 3Pefe foouc beeft De felbe brnrljt ban be 

 boo:gaenbc : enDe men mengljt bet ijout met De frljoitf 

 enDc met De toojtel : ban be toojtel Ijeeft De meefte 



6. 3T>£ fefte ( bat is De DcrDc ban «Sardas) toaft in 't 

 foafte lanbt ban <föoa/enDe heeft luttel tacben/ f eb en 

 oft arijt boeten tangb / Dun enbe flap / ter acrbtn lig? 

 gbenbe / met tocpotgb blabcren / aio Die ban jBaftlch- 

 boom/ langïj/nief groen/ inaer ghcplacht / oft fjalf 

 tolt balf flu.irt gljefpicbclt 1 De toojtclcu ;nn buii' barbt/ 

 fin a tt goeü t ban reucl»; enbe hebben be felbe bracljt met 

 beboo'.gacnbc. 



7. ©e febenfté' aen «Clufius met nacmc ban p«> dt aki 

 ghefonDen / ts ttxx bout met een bicbe knobbel / al oft 

 fjêt oppcrlte ban be tooi tri toaer/ bebccht met een friioja 

 bie bupten blcecb-gecl 10 cnbe gbcrttnpclt / macr binnen 

 toitacijtigb / bitterer ban fmaern ban ijct {jout felf ; 

 'ttocltb ban tcnigljr bicbe herfter gheuomen fcljynttc 

 toefen. 



$ier bv hooit be tooit el ban Jöalara - ■ Daer jl) ouarbcö 

 ban bermaent ( miffe liicn een foojtc bau $anaba ) bie 

 feergoet is oin betoonbenteghenefciibiemetbergljtfti' 

 ghe rcin'chttn gbemaccöt 3ijn. 



55t Moringa bojen befcfjjetoen/ (jouDen foirtmigBe ootii 

 booj een foojtc ban *>laiujtjrn Ijout. 



comayma , alfoo ban be s>patgniacrtd in pent gbc- 

 Ijteten / ban JBonarbejJ AIcxipharmacum oft Radix 

 venenis refiftens, tji een bJOjtel De iLtfch-toojtel feergöCï 

 lijcb / maet blepner/ riecfienDe aljS ©ijgh-blaDeren/ toat 

 fpecerrjacbtiglj banfmaecS/ met eentgbe frljerpigöept/ 

 cnbe beet in benttoeeben graeb :'tpoebcr banbetoeit- 

 6e met tuitten TOnn gbenoten / boet alle bergijift/ Dat^ 

 men ingj)tnomen beeft / toeberom Dooj bjaecben oft 

 ftorcten ürtfjomen ( bcfjalbcn alleen het ' S>ublimact / 

 bat beter ghetemt toojDt niet melcfi'bimcFicn;} enbe 10 

 oocb goebt nbebiouchen tcgfjeti be imnnc-Djaucftcn ; 

 mbe wtght Detooiuien upt ben bupeft. 



Galigaen , ende dierghelijcke wortelen ; 

 ende Curcuma. 40. 



DC bJojtel/ Ditmtn m be «pott&ew ttooj «©aligacn 

 berboopt/ i# ttoeeDerkp / 4Pr'oot enoe filepn. q3e 

 <5roote is foo Dicb ató. tenen bingfjet oft Dupm / met 

 IcDen onberfcf)tpben als be fiitt-toojtelen/ gj)ebnobbe(t / 

 met aenjbflngljtnbe ftib-tooitelen/ oft fafelingben / fcljiet 

 ghtliicfe betoojtelen tan 45etl ILifeb/ban bupten bjtupn 

 loobtatfjttgb / ban binnen toitacötigb biupnenbe boojj= 

 acbtigb/ [chtrpenbt Jjett banfmatch. 



I 4 6j 



Groot Galigaen.' 



ttrrfrhrïJSftVif "^éJ* 1 fcfr W**»«>lt«H«n / oocftmrt 

 «fïrr?hM„iï Uü l n '«'«««nde binnen bjurn oft roobt 



Kleyn Galigaen. 



TDat blabe ren/bloemen t nüe faebt befe tocjtclen beoj t - 

 bjengljen/ en Uiojbt met teu bollen befrbfeben gebonben} 

 macr be <t3rootc tuojbt ban beele gbitiouben uooi Den 

 0p!ccl)ten Acorus : ban fp beet ineefi Gilanga maior, Qt- 

 langa cralTa, Utkng» mtza* op 't Sitaliaeiilrl) tii oe apotc- 

 licn / mbe Galanga filucllris. 



3Re ïilcnnc tjeet bn foinmtgbe Cyperus Babylonicus ; 

 inDeHpotehenengbcntlncfe Galangaj tn IBjaba >t <3alU 

 gatn; in 't l^oogbbuotfcb©alsmwatti / oft ÖSaïfcn ; m 't 

 Jranfcö ooch Galieri. g>P üerfcbilt uon oen Acorus, al io't 

 batfe in fommigne ^Ipotcltcn oocb foo gbenccuit jojöt : 

 toant fp 10 bupten cnbe binnen bjupn roobt •' enoe en 

 bjcetbt niet bacft alfmcnfe ftoot/Daer Den opictbtcn Jlica= 

 rus tolt ist cnbe iietjt om bicben : oocb is befe «öalanga 

 feer fcljerp ban fniaecfe / enöe ^jccccnacijtigij ban rcucb/ 

 macr gtjtcnfinp bttter/inecrtfamentcecue.ioe/ enDe b.irr.- 

 om min brachten toonenbe ban ben 3rcos oft (lifrij 

 teghen be gbebfebenbetbjoutoen/alsiLobelbetupgbt: 

 bie nochtans, tod be&ent/bat bepbe be *!5aliganen mtDe- 

 foojten jijnban aco^uöenbe 3rcos / ban toojtcld brt 

 <6eel ILifrt) / ban blabers ben yreos oft TDantlups- 

 trupDtgöelnfbenbe/ boncher groen / nocbtanöfmaller : 

 enbe fultbe «J&alanga heeft bp in 3talien groen gbcfien/ 

 albacrgljebiogbt «pt'tgbebetgbte bau èprien/ baerfe 

 oocb booj 3rcos gbebouben toojbt meer om be gbelnt» 

 ftcniö ban be blabecs / ban om be bertoe / reurb eiibf 

 Sracbt ban be too^tel: toant bit berftertbt al t famentrec- 

 henbe gbrlötu b" 45eel iLifcb / nocij en is oocb met foq 

 fijn ban (toffe oft fubftantie als ben 3reos oft >!5rngber: 

 ban fp Dinft upt/ fonDer tfamentrecben / fonbcrlingbe 

 be 4&roote dBalanga: Die «Cltifuia oocb boo; een fooue 

 ban ILifcb bouDt. JKnDerefeggben feec gualijcft Dat «Da* 

 Janga be toojtcl ban Schomanthus oft 3nDifcbe 33ie- 

 feu is ; be toelcbe beel onnut is enbe fonDer fmaecb oft 

 brachten. 



gBearabenJenbebbenCcniet ten bollen ghtfient / Tob 

 [jctfcbHiit/enbenoemenféCalnegiam, Culungem , Gu- 

 hingem, Calungiam enbe Charftndar. ©an 43arcias enbe 

 a Cofta befebjuben De ttoee foojten ban «©aligaen albus- 

 1. ©tecrlre <©alanga/in 'tHatijn Galanga minor, Dat 

 is ialepn €>ahgacn /is een buoopacbttgbe uionrl / Gter 

 goet ban «ntk /upt Cbtna gbebjogbt / enbe *aer La- 

 vandoii gbebeeten oft Lavandon : enbe iis een fiteftet oft 

 fpiupt ttoee palmen Ijoogtj / met blaDcrcn als bit ban 

 jftpitus/ in 't tttibt toaffenbe. x. De ttoeebe «palanga/ 



