147? 



een feet bocbenbe toojteï 



fcnauusen/ enDe be tiocïjtiflDcpöt m fupgbm /enbe bet 



^teffiRSiw. Air, oft Btoffluorfe.fcta, Cato* 

 mus Der Jtpotf firn/ oft 3«cojuS- ., _'•"'-,•_ . ■:,„ 



Tataris van Hungarijcn , ban CluflUS Tataria Hungari- 

 ca ancnocmt/ l;eeft ootb een groote toojtel/ eenen arm 

 Diri; / anberbalben boet langlj/ bientnDe boojbioobt/ 

 aio in Oft OOaVioes&rel ban £anar Heradmm bïwber 



Öe Baltr"an'iömjffc{)te!ibeftïbe tataria/ als in 't felbe 

 35ritjoc<Tfircl ban ©anajc blticben ban. 



Martagon van Canada j in t aSnborg&fel ban JBarta- 

 trons brlrluebrn / fieeft ooebgocbe eetbaere teojtden; 

 ttieiijsfrftelffren in franftjj-3nbien gbefoben / enbe als 

 om"e fiapen neten toojbcn. -^«IL ,,,,. ^ 



A<rriopaftinaca tian CanbienfSin t 28nbofgöfd banbe 

 1©iIoc#arnna6en befcl»ebcn / mibts bat ijaer toojtel 

 oociitiooifuijfepIeeaDtte firecben. 



jEgypcifche Plompe , tn'tlLatrjii Nymphaea ,£gyptia, 

 fieeft oocb trn toojtcl oiemen eten aan : enbe be fteelen 

 met be öoofben oft Knobbelen / tantij geten öinten om be 

 Jjittein ben Corner te matigften/ alsbpöeïJiedanDtrdje 

 plompen Dedjadt is. 



« Biza ijs een toojtd lipt 2&engala / enbe ban be bet* 

 Sljen Dan #atanne gbeb?ogf>t / Die met be ©atuta abe- 

 mengbt toojbt/ om bie mat te Dtoingften.. 



^ Kievits- wonden jrjn eetbaere toojtden ban een rrupbt 

 bat m't mater maft/ t,p lBater-4Eppe/$Iompeu/$eers 

 Dirb / oft TOattt*#at(cfe. 



5 Cucilabuca, oft Hucabucha , in 't ILattjn Oculus cor- 

 niris , oat iö Cracpen-oogb / iö ten feet beitoarmeuDe 

 'êartnnftfje tooitel. 



Nardus. 4<J. 



Ij& jjéf. Ofiftal ban be mortelen moet be Nardus ooc& 

 begrepen toojben/ Doe tod bat fp epgljentlncl» niet be= 

 kenten iS. \ _ T , . 



^ Nardus, Nardus fpica, OftNardum, ts ttoreberlep / 

 fenot ©iofcojiDes : öt een Ijeet Nardus Indica, Deanbet 

 Nardus Syriaca. ©ie ban 5>pjienis beft / aiffe beefe!) fjS 

 enbe licljt/ bjeebt Dan top/ geel/ feet toelriechenbe/ bnnae 

 ais Cppernsv bojt Dan aere / bitter / be tongrjberbjoo- 

 gljenbe / Die tjaeren lieffdiic&en reucb langden f ibt be= 

 ïoubt. ©an be ^nbiaenfclje foojten beet be eene Gangitis, 

 tic Deel on| wreker is / nuSts batfe op Docf)teren gronDt 

 toaft : banfptoo^bt fjoogljct / boojttbjengbenbe upt etne 

 toojtcl bede gbetopte acten tfamen gheDlocbten/ftoaeE 

 ban reut» : maer be gfjenê bit op be bergljen Maft /is 

 beterbanreutb/metcen bojte fiompe nere / rietbenbe 

 ïjrjnaeató Cppcrujö/ anber« De ënriarnffbe fooite gbc* 

 Iijtfeenbe. <Cen foojte heet Sampharkica Nardus , nae be 

 ïjlaetfe baerfe groept/ bojtban ftrupcb/ in grooteaeren 

 Derfpjtpbt / met eenen mitteren miDDd-frccI/feerDupl 

 (tincbenbe als tenen 25otb : batrom tuojbtfe Derluoi* 

 jjen. ©an be jüaibus pleegbt göeinepnlijcb nat gljc; 

 inaetht te b)o{Den / eetmenfe Dtrboopt ; 't biettb blocbt 

 ato be aere DJtt i0 / enbe fottber eenigh poeöec. f>p - 

 to3;otoocuDerbalfrj)t. jBaetmen moetfienoftergfteen 

 Bijcb aenbe mortelen en banglit/ enbe bat poeDer moet= 

 incn op een fift r.f fchuDDcn / oft göcbjupcben om be t)an= 

 üenmebeaftemafftijen. 3CUe jüaibus beeft eenbetbiar= 

 menbe enbe bjooghenbe bratöt ; b^nft be piffe af/ maeebt 

 ben bupttt Ijatbt/ gbrtyontben/ enbe boet be Dloeben 

 Win be moeber enbe Ijet etter opbouben : met boubt 

 Diatn. gj}tbjonrken beneemt De malgingbe enbe bna? 

 ghigtje Dan bemacgb/ enbe be opblafmgije / begfiebje- 

 fen bes leberjS / btr nieren/ enoe De geelwitljt. l©ater/ 

 Daer fp in gljtfoDen io/ gfteneeft De Derljittc oft Derfmojen 

 moebct / als De luouDJcn DaermcDe ftoben oftDacr in 

 fitten. «>p Doet 't ijapj aen be DJintiiüf aumen bieöter. 

 grotpen. jEen ftroptfc op be bcfjaemen bie materael)ttg!) 

 3tjn- jBen mengbtfe bp be nomaden : enDe ratn be= 

 toaertfc tot be oogljfalbcn / te toeten alfmenfe poebert / 

 enbe baer feotchfikfiijs Dan bnttDt mtt ÏÏ3ijn/ btemen 

 tangfjsoet betoattenban- 



«CaJcnuiS ijoubt be Jiarbuo Deo: toarm in ben ttt* 

 fttn enbe bjoogjj tot m 't upteifte Dan ben ttoeeben 

 gtatb i enbe ftpöt batfe gjjtnuttbc is Dan een nwwlijc- 



Befchrijvinghe vande Droghen , 



ban men moetfe alfenlncft ben tfanuntrerlenbe ftoffe/bi^rrfievp rt/ niet Ttcr t M/ 

 enDeeenicljfinSbittirnrijtigi ; ""»>"' 3°"'* Be marr.öt* 

 ftonDtn fttrcbeli:rh boojtfcomen . È>v bjcogöt be f mc ,- 

 benbe botfttigbtbcn bie in ben buprii 5ön / enbe i» j jct 

 gantfeij mgftctoant / bacr-tirboDcn ootb bic ban ben 

 SoofDe enbe bojft. , 



2Mle bere bracijten tooien onfe <&\)tmtpne jSarbug / 

 biementn bc aipottben Dirbt/ oerb toegljcfrljjcDen : ö e 

 totlcbe feet beel gïjebjupebt toojbt alfmen Êbabarbtr 

 mgöceft : mant men boetfcp cltUeb?egbmc fijjabatbec 

 Dip oft Dier grtpnen I>pica $arbi / al is 't bat fomnii» 

 gljc bien ftcreUen enbe Daetom onlieflijtiicn rcutft niet 

 tocl Dctbjagljcn en bonnen, tbv too?bt oocb ctrclrjclte 

 bagbcnmlBiin gbewcptbt / enbe baer nat met & arm 

 toater gljebiftilleert.-toant btt toatcr/ bat baer ban bomt/ 

 iü ftergoebt teggen alle boube gfjebjehen/ footoelbhu 

 nen aïjs öuptcn 'ja ïrifjS. «©iberoaen 3tjnbc / beiftertlit bt 

 berffenen / toeberftaet aïle tatarren enbe fmtbingjen: 

 gbciueftbcn bertbancb : een once ftoarr gbebjontöen / 

 Derbjijft be bnpcftpijn / oft 't rolitompajs : rnbc is goc&t 

 gljcbaen op ben bouben fjooft-ftotet / enbe op bc gjje= 

 racebte / gbcflagben / oft bcbenbe leben. (©lie ban 

 3Öarbuö / Öleum Nardtnum gbenocint / bettoarmt/ 

 maeebt bun / Derteett / enbe tretht matelijcb tfamen: 

 enbe is batrom fecr goebt tegben alle boube toinbigije 

 tiuahii ban be maeglj/ leber/ milte / nieren / blacjs/ 

 moebcv cnbeöttffencn: aen be neufgaten gbtfire6cn/fnp 3 

 bert bet booft : enbe maetbt een gotbe bertue / ober 

 ïjet gantfclje Itcfjaem gijcfincert/ enbe gbeeft bet eenen 

 goebcn reucb. 



<&m alle befe toercmngfien te boen / en beïjocfrinnt 

 anbtrs niet ban be toojteicn/ boe totl bat be blabcren 

 enbe be bobenfte aere oocb tod gbcbjuprficlijtb tonren. 

 IBant ©amocratcs fjj^eeebt alleen ban be toojtel 

 ban j^arbuö ; enbe Sllubfomarbus gjeeft te bennen / 

 batfe een too^td is / al ip't Datfe een aere gbcliitbt/ enbe 

 baerom meeft Spica oft Stachys beet. JBacr oft bt g>pic= 

 fie liarDe/ Die bebensoacgbö m be Stpotcben gïjtfajogljt 

 toojbt upt ë>p%itn enbe upt betre lanben / bc fclDc is baer 

 De oube frljjijDcrs Dan Dmrtaenen / is nocb niet ten 

 bollen bebent/ al is^t faecbe bat ton be felbe nu ter tijbt 

 tcgben alle be booifepbe ficebten gljcbjuntben/ baer ©io* 

 fcojiDejf frine juarbus 3Snbica tcgben p?ü|l: enbe batfeec 

 gbclucbigblijcb. 



^oe bet is / bt jaarbus / bte upt 3nbien gTjebjoaöt 

 toojbt/als «Barcias ab «&;to betupgljt / toaft meeft op 

 be ribiere <©anga in <©oft-31nbicn / enDe en is mare cen* 

 beriep / in be fjoben onbettjoubeu ; enbe is cen toojtcl 

 bie langljs bcc aerben een ftojt ftcclben oft rtiöltm 

 rpjcpbt / ten boogbftcn bm> palmen lanaD / mtt tttelncfec 

 anbetc bed bojtcrrijsbensbcfct : ban m t opperfte Dan 

 betoogd fietmtnbeaeren/ enbe nocb fommigbe anbere 

 aen bt rrifen fclDe : ban tn is fomtijbts bupl/ onfupber / 

 entte beftobcn / Too Dat be befelingben/Diebaer a f ftbtl s 

 fcren / tot ftof bergacu : enDe ban en bient fp ntrgbcnS 

 toe/ ban alleen o.n beljanben baer mebete toaffebtn. 

 JBact be bede enbe repne |5arbuS is" bie alom in be me* 

 Dirijne gljcbjupcbt toojbt / met nacm ban Nardus lndi- 

 ca, m <©oft-3inDicnCahzbara, oft /als anbere frb?ilben/ 

 Cahzcara gbeöceten/ in Jtrabieu Scmbul , Simibel, Sum- 

 bel, Tembul , enbe Sembul Indi, oft Zumbul Indi , Dat IS 

 Spica lndica , oft Sere ban 3nDien / anbtrs Nereiden 

 Indi ( boe tod bat b" JfBalabatftium oocb Nardus lndi- 

 ca, macr oocb tod Nardus filueftris nlaglj te tyettn : ) 

 Danfpljccft fomtijbts Den tocnacm Satiech oft Sanach, 

 nac cen banen ban öengala g)atigam gbebeeten/ ban 

 toatc fp DicbtotilS b« r te lanbe ctbefonDcn topiDt. 

 IBant/ als b« frïjfjnt / Dat ifi onfe Nardus vulgatis,oft 

 Nardus officinarum , ju't }5cberbuptfrÖ / #oogbbuptlco 

 rnbc <ehicilieirri) ©yicfe ^oebc gödjttten ; in 't pramen 

 Afpic d'oultre mer ; m 't gtaliacnftb s i»« > tnbc spin f">' i 

 in t s>paenrcbA^m64r,oft E/pi^l. «»p is oocb b/Naraus 

 Gangitis bananguillata/ bc Nardouftachys oft^rao- 

 ftachys N«t£fc*xvs flan bt «©decben : be tocltne oca- 

 chys enbe Spica Nardi beet / bat is 9»trc ; al IS t Datie 

 teit toojtdis/ als upt <©alcnus censbeds gljcupbt ts: 

 toant m>t een bcgbmfd ban bt toojtel bomen anbetc w~ 

 toojtdbens / oft bebnn?bc befclingben / gbclncbmt» 

 fictinbctooitdenDaniLdttn / oft tn be too?td-fib1tCj.s 

 banSLoocb /bit in %tahtn stiffUgb ftetten. JBotb- 

 tans (ftpöt %oU) m is f*w " at opitcijte # alD ^ 



