1480 



ladtis , in 't lattin Nardus montana j toafr in Cilitien 

 enbe &pjien / aio «fciofcojibea fttojft / met blaberen 

 als Ote ban Crpngtuin/Dotb felrpncr / nirtboomachtigft 

 oft rouro / fonber fieel/ bjurht oft blom» : maer (p beeft 

 tüire rooiteien/ oft meet/ fbjart/rietHtnbe/bie ban be 

 affoDillenghrlntB/bcelbunnertnbeBOïter: Dteal t felut 

 btfmaglj bat be Celttca boet. ©itrgbeirjtBe 2£>ergft- 

 jSoroua hebben top ucfrljjebeit bp be TDilbc ©aïeriaenen/ 

 l'nljtt 5é7-b!abt. ■ ,. : „ it . 



f Bergh-Nardus vanltalien , in tHatnn Nardus mon- 

 tana leabca, ut tf t een Imobbe lacijt igije bjojtel < onbet enbe 

 fcoben gbtbcfelt : baet upt fpjupten fcheuten met beele 

 ongïjefchattbe blabecen : maetbe oppetjte 3tjn mat ghe= 

 fmppelt / tegljen benanbttcn ober/ Mepner ban bit ban 

 te 45rootc ©altriatnen : be bloemen 3un aio bie ban 

 HDtlbe ©aieriatnen / toeltittHenbe : maet be toojtel ru tat 

 ïioclj beter ; enbe is bic» aengaenbe be ujoutl ban Wilüt 

 ©altrtarnefeer ghernra/ fepbt «ttlufius. 



Nardus montana Monfpellienfium ia rjTjc f n jSarbud / 

 mart een fooite ban ODifrclcn / anDcr.o Carduusbulbofus 

 Monfpellienfium gljeheeten. 



§ Nardus Crcüca, ban ï^cnojiitö 33rIIiiö bermaent/ 

 in tfanbien toaffenbe/ijsbeöaleriaeneban kuch/ fieel/ 

 bloem cnDt ooeft ban facbt gljtltjra/ bat meteen baetbe* 

 ïen epnbt. 3Dt eerfte blaberen jijn tonbt ala bit ban 

 ^afcl-ttjojteï / fomtijbrp grooter/ Dirlt / bol lang : baer 

 nat bolghcnbErlanghrt/be <©roott ©altriatn-blaberen 

 Ci)clijr(i : ben hollen ftcc 1 tp ttouee boeten Ijooglj/ met ttoet 

 blaberen biet enbe baet betoaffen: be bloemen ;ijn tuit/ 

 toelriccfienbe/Krans-gbeünjagheboeght/ grooter ban 

 bit ban be ©aleriaent. 3?t luoitcl 15 ftnobbelatljtigl] / 

 bidt enbe langh als ben «lepnften bingbet / met faftlin? 

 gen; baer andere klcpne UJojtellienss aenbangfcen aio aen 

 filipenbnla) ritrftcnDt ala j&atbud. <6alenuabctmaent 

 ban een Nardus Cretica,bt$JuigheIijCBeiiDe- ©e öroote 

 ©alrriaene beet oorli foo. 



f Wilde Nardus, in'tHatijn Silueftris Nardus enbe Ru- 

 ftica Nard us .1.0 ben nnrni ban bt pin ' in f onbtr bf r Dt ban 

 be «Öuoote li)alrriaeiie: maer Nardus ruftica, oft Nardus 

 rufticus, te oorlt ben naem ban be CarponljPllntc/ l?nfcl- 

 tooitrl rtibe JSarrbarifl : enbe l)f t JBalabathrum fjict 

 oorli Nardus filaeftris,alo bojen bmnaent iö. 



5 Hirculus, oft Tragos ban ©loftojtbca / nae het bet* 

 moeben ban Cluftua / iöeeuBlepn crupbefttn batmen 

 fomtnbta toinbt tuffrljru be bunoelaena ban be op= 



Hirculus, oft Tragos van Diofcorides , foo het fchijnt, 



ttchte Jüarbwö Ctltita ; te toeten 't s&ttte batrmtn be 

 fintotip nuöe DiagD te bcrüalfcljcn. UDant {jet i$ M 



Befchrijvinghevande DiogherVj 



booiftpbt j&atbua «Ethica feet : göelijtit / maer tot'tttt/ 

 enbe bijnae upt ben grot lun alcbgraum/ fonberftetl/ 

 met lilrpner enbe hojter blaberen / Ijeel Jjaprigj) jm oe 

 üjojtel/ enbe faiartartjtigb / lonber eenigije beballighï 

 hepbt uan rrntti : be blaberen en gjjctoen ooclt gijtenm 

 rper«yarbtigben fmaerb ban baer / aifmrnfe hnaMDt/ 

 maer 3nn taep enbe lijmacbtiglj ; baer be blaberen oan 

 be opjetjjfe jaarbuiS CelHta ijeetban aerbt 3gn/botft 

 met eenigfie tfamenttethmgöe/ enbe aengljenaem ban 

 retirli enbe fmaerlt. 



Hirculus Frilicus Dortmanni , ban blaberen be j&arbug ' 

 Celtita / enbeoan reutl» ben Hirculus gijelnch / i s S 

 berjS met natme Chamaciftus van Vrieftandt bieeber 

 befcjjieben.. 



y Tragum van Matthiolus , in gitalien ?"&<><$t\)ntw 

 oft Tragos Scorpios, i$ een ïieelanbergljebjas/ tevue- 

 ten een foojtebanliali/ elberp bermaent/ Irberp ban 

 finacrU / enbe fojghelncu on« innemen : al 10 't bat fom- 

 miglje be Ito^enbenö/ bie baer aentoaffen / fout feggljtn 

 te toefen / enbe tien ban be ftlbe gjjebjupthen / om at 

 bjoutotliitfie bloeben enbe alle bupcIUoouen te ftouuetn 

 enbe tot bien cpnbe baet lioccUGiicusi ban maechen/ bie fa 

 betoacren. 



f Tragium van Candien ( fcljjiift ^ono^iuö 35ellus ) 

 ijs een ftboone Jjteftet / retjjt op toaffenbe/ fomtijbta feu 

 oft feben boeten boogb / enbebeel tobtjs renen arm birft/ 

 altnbts groen / met blaberen als bit ban &oet-bout 

 oft 'Srcrebentrjn-booin/fcljoon groen : be bloemen 31M 

 geel/ JtvaniS-gDtVDijiJ boojtltomenbe / brcrmnel grooter 

 ban bie ban tippcrif on / in'tmtbbrn metbeele gede 

 b^aepaenö berriert : baer nae tookjljen langljUiojpighe 

 ronbe bolleltenj*/ be b^utht ban ben -Cerebentnn-booin 

 gÖElgtftenoe/ bol bun blepn faebt: befrhojffe bant Jjout 

 iiï bjatrofarljtiölj/ tnbt «heeft in beu hornet etnenöerfl 

 ban haer. <Qtt ghercac groept tu(fa,c be beften cr.be loo- 

 peubetoateten ; marr ia bupibau rem it foo batmen bien 

 ban bette gljebjaet kan Uioibcn. $>t ' ianbtlitbtn bm 

 Canbien noemen 't Nendi. ©an Tragium Gcrmankum 

 ie be étinrhcnbe jMtlbe / enbe bit teghentooojbiglj in 

 Tragium Creticum. 



f Ander Tragium van Candien , oft Tragium Creticum 

 alterum, ia Sttutlienbe 3tnbjol'ciniim. 



5 Tragium primum heeft !Eobon?uiS in 't «ffapitel 

 ban be i-ratindla in 't langh beftljjtben. Witng mebt- 

 fooitr/ Fraxinella Terorina ghehetttn/ fpaebet bloept ban be 

 rrhrmtpnt jrrarintlla / enbebeel groot et blaberen heeft 

 ban be nnber- 



5 Tragium alterum Diofcoridis rnaft in j&plitn / fepbt 

 öaubJolfma : enbe heeft een langde Dunne toitte too:- 

 ttl/ uptghebenbe houtiglje Dunne fpitnultenö / niet mtec 

 ban eenen bmgljct langh' tnbe baer iirt fpmpten beele 

 langljc blabtren : bie uoebcrom tet fuben ointtngelt too^ 

 ben met beele blabetitenp om een imbbelribbegljeboeght 

 (raenbe/ ghelnrhbie ban floobc «ittenbjehc / toat latt- 

 Cllft ban bit ban 3Enrliomauea. epe bloem ia biupn 

 btolrt ciitf-gl)cvoiic / on 't fop ban fijn ftcellten (lacnDe/ 

 ban beele Japrltena berfamelt. ©ie ban 5>pjien normen 

 bit rrlirb'.ats Secudes. ©an Jliiuenna bernuient oorli ban 

 ttn Secudes, bat Ijp tfamtnttecbtnbt (cpbt te toefen/ enbe 

 goet tegljen het 1 oobtmeli^ocn. 



5 Hoxocoquomaclit ia oorït ttn gtibtacnfrl) gftttoajS/ 

 met blaberen aio bit ban be Caffit / fraruor aen btpoe 

 fuben ban etn ribbe / fonDcr tcnigh onpaerblabt aen 't 

 uptttftr/mttroobt ranben / enbe ooru met roobe (trelen 

 tnbt ribben ; met geele bloemen aio bie ban bt «Taffie : 

 baet nae bolgfjen langlje tonbc hautnen / bupttn bjupn/ 

 irinntn peeifrljachtigh / gtjcbült mtt biupne faben : 

 bt toottel ia ban binnen gcclathrigh / fret gftebefeit/ 

 mtt een ftoattt fthoiö. ©it gljcvnne ia bupl enbe 

 f Uiaer ban reuclt / Doel) fottarhttgi) / enbe niet onlieflneü 

 ban fmaeclt / met ttnigije tfaratntretinnght: be too;tel 

 ia bitterfoet. «Pe blaberen Hupten beo aboubta toe /tnb» 

 gaen 'a moigljena open. Sten ben oojfujongtj ban be 

 fijb-tar6en toaffen Itlepne roobe toiattefeenö / Die in be 

 mttftt Ijitte btc taera ttn mitte lilatre boojfrhünenbe 

 borhtigrjepbt ala traenen oft peerlrn ban hart gljebtn / 

 taep cnDefeerfoet, «ibebarroni ban Del) lirgfjrti brei jfje- 

 fochr. £>ommighe fjouben bit booj een frarmella/ om 

 begfjelfitneniffe bet blaberen / tnbt ooth ban ben reurö : 

 ban be bloemen 3ön aubttfl. . „.. 



