Indiacnichcertdc andere Vremde CroydcfL. 



5 Pifum, nlfooin 3nbirn gftenocint (ald Hnbjtafl 

 SLacuuafrljjnft) ipcrubtrabift/ 'rturlrfe nirt DjatirliiU' 

 gbrnomen oft ergbens op De bunt gfjetfropt > aio bic 

 f teert / Den nnifrl) Dott fterbrn : enbe batb:o:Dt bart 

 gemartfet ban De miabe oft bcbojben jl.iröits. ;pan Dit w 

 jjtDeiiBDaegbpui inbicn onbelient 'alja «©attiaji tupgljt. 



Calmus,Calamusodoratus, met fommighean- 

 dere Indiaenfche foorten van Rict,Bieienende 

 Gras, ende dierghclijck ghewas. 47» 



DO\ Calamus odoratus tjcc ren feer gbcmepne Djogbe 

 in ïiittfi alle De ïipotcficn / albaet c»\mm oft Ctlmu , 

 in 't iatjin Calamus odoratus officinatum gbcnoemt: Dan 

 })P en 10 cpgljentlijct ben Calamus aromaticus Diofcondis 

 nut/ maat Alleen De UJOjtelbanbeiiJtHnud/ Die te bo= 

 rrn oord Den naem Dan éaianga bp be S po te lieva p la gij 

 te Koeten/ te tutten een teiclnct kc ubclangbr gbebnoopte 

 enbe in bede lebcfeend gbcfrlicpbcn biojttl/ raep/ bin= 

 nen luit/ Jirctban fniacchalfnimfelinauüJt/ bjat liet- 

 ter enbe b;oool)et Dan Den Calamus ijooit te bJcfcn. 

 Dan li' 10 wel foogoebt boot alle De iitünntnglK bcclcn 

 Dcclicljncms/ enDc boot belebct / milt / macrjFj enbe 

 inotbcr/ enDeoorfetrgjicnDegbebjcfecnDer longbereu / 

 enDe om De bojft te tupmen 1 ala Den opjeclitcn Cala= 

 MUIS J frUsoxöt gbcfoDctl in lloofe -Uurtr / omDatbia? 

 ter te Diuitüeii ttgljrn De btbtiigbc/ min oft hluppinglje 

 nen 't hett: tic felbe ruojtel gijtr onfiit ijccf t groorc ftrarbt 

 om'tbettboozDe l&efl rnDe allerlcp Uoitrcntcbebjncn/ 

 tnbc om bc maegl) te boen tceren : eftbe't poeDtr D.irc 

 ban met Tap ban TOol-crupDt bcrmengfjt/gljenerft cnDe 

 bmftjte rugglje Den upfgangb bed arijtrroarniB : enDe 

 iicrfr breit andete brachten/ ban DobontUjS üctijarlt in 

 jjet J97- blatit. 



3Dan Den opictbtcn Calamus aromaticus ban Diofrojt- 

 öeö toafi in 3nDicn / fepbt hu : enDe ben beften 10 geel / 

 Dicljt gbehnoopt / enDe bjcerht oft ftljelfcrt fpacnDccd- 

 gljeüJijö. !£ct fitet/oft Den ljalm/id bol untarjittghe fpnu 

 neroebben / tacp in 't knauwen enDe tfamcntrctlienDe / 

 hitte t met ccmcrlie fr(ierpighcpbt. ï?icrmebe/ mepnt ïLo= 

 btl/ bomt Den Calamus atomaticus uptHIcppoban fm* 

 tien gljebjogjjt boel ober ten / ban rjem Calamus odora- 

 tus Libani gi)cliectcn : Die een gheünoopt fiiet 10 / biaet / 

 bol 'enbe foo Dich alö cenen bltpnen binger/geel ban bet= 

 toe/bJelncc6enDe/l)apjatfttiglj/taepatijtigrj/ intfeitau» 

 toen fchtrpatljtiglj enüe bitter. ï?p boegljt bacr notfjbp/ 

 fcatmen tufftljen bc iialmen enbe planten ban Sffitrnan? 

 tbmn fominDtö fiietftend binDt ban Defen Calamus 

 aromaticus djp palmen langh / bol netten ban É>pin= 

 nen / geel/ gtjennoopt / een Bltpnen bmgbct Ditft / fjcel 

 aromathrfe ban fmatrtt / bitteratötigh /enöe beter Dan 

 Schoenamhum. JRatE fomti)Dt6 binDtmcn Die beel groo- 

 ter enbe langljer. . 



©oojtö foo fepDt TuouojtDts ban fijnen Calamus: 

 «©fltDjonrlren ^rjnDe / Doet mater maetlien : enDe met 

 TaeDt ban Hibtgraö oft Cppc-faefct gfiefoDen / i& qoctit 

 nijebjontnen ttgjjcn De Djoppelpiffe / De gljcbjtfeen Der 

 nieten/ enDe prjnen üer lenDenen enDe Der blafen/enoe Ijet 

 toatetlaDen : Went oocf» fter roei De grjenen Die ban bin? 

 tien gSjttiutttt jün ; tube gBenteft De gljcft&cuttBcpDt. 

 ©fibJtcutootfiDcr bjouVucn ftonben/foouicl g{)fbjonc= 

 fcen aio opgfielepbt. 3Dcn rooeft Datrban/ alleen ontfan- 

 nfien/ ghciietft ben hoeft: oft ootfe met ben rooclt ban Den 

 «srermtiithnboojbit fiiet ontfangtjtn. !?p tiiojDt ootfe 

 g})troDcnoinDebioub)enDaermeDete ftoben oft te ba= 

 Ben : enbe men göcbjuptfeteii in be feliffcrien. i^en Doet 

 liet ootb bp anDtrc ftobmgljcn enDe betoot&ingöen ' enDe 

 lip be toJtetftmnethcnbcplaeftertj/omfnncngoebenreuch. 

 Cit jrin De tooojben ban ©iofrojibos : roatrnpt goette 

 ijerftaen ijS / bat ben «Ealainuörtn fiictifi / enbeghcen 

 bjoitel t alö onfen gfiemepnen €alainu6. ^bcoplijas 

 ftuöcnne ^liniuafeggljen ootfe Dat Den Calamus! met en 

 berfcljilttaanDeanbcrefiieten / ban alleen bier in/ Dat 

 ïjp bJelnctfecnDe is : 'tbieltfe Den naem ootfe betoont : 

 öaeromfcggöen <©altnuö enDe <£gineta / Dat fip heet id 

 enDe Djoogö tot in Den tbJceöen gratD/ Dotb meer D^ooglj 

 fcnn lieet / gbcmaetfet ban Dunarijtigbe frine tfainen- 

 tretfeenDe (toffe. $>liniuji ftbttjft bat Den Calamus/ Die 

 in^nbitn enDe êpjicn biaft / 't gfjebJitlit ban eenen 

 tauptl ingbtnomrn/ Oen feram» tnbt 't fnannm bat» 



I4St 



be jenubirn grjentcll 1 tnDe bat be liiojttl / in tDnri 

 awfoDfii / be looptuDc lecrru ni frjjtlfttliialien ban 't 

 liooft gljcnerft : enbe bannen 't fap Datr ban btrgabctt 

 glKlnth «?latrrmm : matt bat firn mtrfte urarlit w 

 ( alc in alicbt foojtnt ban firet, int ghentöat bttooitel 

 albtrnatp ie. 



Dan met be boo?garnbe befffijiibhinbc ban Diofro-i^ 

 DTE gijeoacn / fclltint beu Caamlisaromiicus.OltmOoft- 

 3nbitii biaft / ermgljfiiiB obetecn te bomen / alfl hlrjrht 

 imt d&arriajj ab ^o?to : bic norljtaud t'onrcrlit Calamus 

 odoratus Ijcct/bati? löclrtecüeiibc fiict. TOar.t bit fiict 13 

 eer ftevrl: enbe laftigl) ben rcurb (uoct) gbccncnrrueUban 

 rirlj beefpjepbenbe booj oatmtn 't bjcéttit oft upt Der aer» 

 öt n trecht ) enbe (joe Dat groener to / foo beel te ftcrtBer 

 oft [vnacrer tittlicnbc. Sünbiciïtfl i6 Iiltpn enoe onnut j 

 banbeïuelclicalti)btceiug!je ftutlien acn be bannen ban 

 Dit tiict bltjbcn banafjen / Die gbenocgbraem bctooncn 

 Datre gbcen gljemtpiirtijapmtt ben alaltnus ban De 3ïpo= 

 tclicn en bcüben. iUaet't gljene bat in btfc Gut-pnpeii 

 bood enbe fpongieaclitigl) ib / uiat geel banberrut / en 

 Homt met De netten oft bjcbbcn ban be £>uinne-!ioppm 

 niftljecltocl ober ren. «©offefooidDitaictgaiitffDgcel/ 

 enbeghccnfmebJit. ^00 bat t)rr|)trttn ban bm «Gala^ 

 mus / foo DiofcojiDed Ijem bcfcl)Jilft / leer btiTebilt. 

 tPtt fiiet bjn-bt brei Coft-3uDicu dooj gbtfaept ; enbe 

 bJojbt bacr Vaz, Vazabu, BacTie, oft Dirimguo aljcbeeteu \ 

 111 Prrfieii Heger; m Cuntam Vaticam ; maiabien Caf- 

 fab,enDeDaririic,oftAldarira,cnb;/>[0fonimigbeffl,i* 

 ben/ Afabddiiin, AHalxldiiirc.Caflaboufcrirc.ofr Calfab 

 Aldirira ; anbete ooelf Arara;m 't iLatijn Calamus aroma- 

 ticus oft Calamus vnguentanus , tnbe oorh Calamus Alc- 

 xandrinus, borb oncpgljentliirh : Vuanttn ïtrabitu enbe 

 Sfrnthtn toojbt Ijrt ur>t 3nbicn gljcbfogljt. iBanarrf 

 buo beeft Dat m Ouugarneu gtjefien / ban facDt boojt= 

 gtjelioincn. <eubc fooöanigljen Calamus plagt ober ctte- 

 Inrueiacreii tot JlntüJcrprn gljebjogljt te biojDen : Dan 

 nubtflbat lm foo onlieflnrFi iacbiml ban reurü 10 barrom 

 Ijebbcn De aipotcferrB't jjbeüjunrlt ban beu ftlben arüter- 

 gbrlaten : mant Dcfen 3nDiacnrrhcn Calamus ia feberp 

 ban fmaerb / beet enDe Djoogb in 

 Uprechten Cala- Den tüieeDeu gtacb: enbe barr in ber^« 

 mus,naedcmey- fcjjHt bi' ban Den »ro?U0 / Die Wt^ 

 ninghevan Cla- ter is/ bttt enbe Djoogb irt benbrr^ 

 " u s. ben gratb: enbe ootfe ban bc d&alan* 



ga ; mant Die m beel Ijftter cnDe 

 fterther ban rrurfe Dan gfieen ban 

 ncpDen. l^p WojDt in 3nDtcn beel 

 gijcbiuptht tegbenDegbeb;efeen ban 

 be mocDet / ban De jenubJen enbe 

 fterffenen: enDe «©atttad gljebiuptfes 

 te Ijem in ftebe ban #to;us / mats 

 in grooter gbctairüt / miDtfl Dat l)P 

 foo Ijret enbe Djodglj niet en ip. 

 De ^terbe-meefterd ban fJiiDim 

 ftooteu Defen CalamudtnetïLoocri/ 

 Slmmi/ ©oreiy 5>upcBer/enDt toat 

 *ioutd / enDe noemen btc utcngin? 

 gije Arata ; cnDe gbebcn Die b"i» 

 ^cerDen ; oft iRuplen bed moj» 

 gbeiid fou taarm t'rtru / 01 n ijacr 

 ben tjeclen bagb tegben De boube te 

 bcfrljcrmen. 



5>ciuinnrrlic bnllni boot ben Ca= 

 lamuebetSchccnanthum gbebjupts 

 ben /iniffrbicn om Datmcu tuffeben 

 De balmen ban z>r(iiTiant(jum be 

 boo;fepbe feltpne Qictbens binbt / 

 bie ÏLobtl booi Den opjttbtcn Ca- 

 lamus aromaticus (joubt. Dan Clus 

 fmc Ijccft ond ben opterhrrn Cals 

 mud baat anDcro befcbiebrn / nat 

 remgbc ftuchen Die eer ban een 

 broon-btagbenbe gbeïaad ban fiiet 

 fcbö»en te 3ijn : ruatit ben ftttl id 

 rerbt/ met beele fenoopeii/ anDerji 

 effen/ fjol/ meteen mnnen-blies* 

 ben bcfer : enbemagli in fpaenbrren 

 gljebfofeen bjojben/gbebjeft Diofro- 

 ribfd ban fnncn Calamttd frfunft : 

 enbe idtamtln'tftcn bielrierüenDe/ enDe aengbenaem ban 

 fmactfe/ Comtnbtd bitter/ fomtrjtd Uiat tunruntretbenbt. 

 3iiiiii} «)# 



