Clarissimo viro D. Carolo Clusio Attrebati &c. domino et amico observandissimo Francfurti. 
1591 Nic. Isthwanffi Posoniæ 1 Mai novi ad meas 19 febr. vet. 
Accepi Francoforti 25 Jul vet. Respondi 1 Aug. 
No. 20. Ex Cod. Vulc. ror. Bibliotheek der Rijks-Universiteit te Leiden. 
Eximie et clarissime vir S. P. D. Redditæ sunt mihi literæ quas pridie Calendas August} ad 
me dedistj. Ad eas tarde respondeo quandoquidem toto fere hoc anno fuimus in castris, nec vllum 
ad scribendum ocium suppetebat. Primum enim Turcæ Passa Bozneñ duce arcem scisciam (que 
et Plinio et Herodiano, alijsque veteribus nota ad insulam segesticam sita est) obsederant. Cui 
nos duce domino Thoma Erdeodio, qui nunc Dalmatix, Croatiæ et Slauoniæ Banus (hoc est, vti 
vos vocatis Admiralius) est, suppetias tulimus. Et insulam prius occupauimus, Turcasque a transitu 
fluuij prohibuimus ibi autem fluuius colapis cum sauo confluit. Vnde Turcæ re infecta discedere 
coacti sunt. Parte alia in Vngaria idem hostes Comaronium quod minus vocamus, de repente 
aggressi oppresis somno uinoque nostratibus ceperunt, et combusserunt. Illud duce Comite de 
Zrinio restaurauimus quibus in castris me quoque oportuit interesse. Postea huc ad publica regni 
iudicia uenimus, et hic nactus nonnihil ocÿ ad te scribere nolui Gratum est mihi quod ortelij 
Theatri precium auarus ille bibliopola receperit. E cuius ædibus quod excesseris ex literis tuis 
intelligo. Sed tamen puto eum facturum ut si quos ad me libros miseris, eos curet perferendos. 
ego enim ei eum laborem haud grauatim persoluam. Te autem adhuc amanter etiam atque etiam 
peto, ut heliodori atque Achillis Tati libros quos petiui curare et mihi mittere velis. nam hic 
reperiri nequeunt. Forum pretium, et quidem cum auctario accipies per eum quem mihi nomina- 
bis. Roussellij obitus non Hartinio tantum, sed etiam nobis omnibus qui eum noueramus, grauis 
molestusque fuit. Ad hartinium scripsi, et ut litcras meas ad eum perferri velis rogo. Is nescio 
quid ad me de vecturæ literarum suarum precio aut solutione ad me scribit. quod quidem ego 
hactenus, profecte nesciui neque enim quisquam me eius rei monuit. Sed in posterum libenter 
soluam, dummodo; velim, me instruas, cui et quantum sit soluendum. D. Batthianÿ iunior bene 
valet. Et fuit in castris nobiscum, prima militiæ rudimenta hoc anno obeundo. quod ei, veluti 
unico filio mater antea non concesserat. Spes est eum paterna vestigia sequuturum. De Massilia, 
quod me certiorem reddidisti gratissimum mihi fuit hic enim eam urbem a Sabaudo occupatam 
fuisse. Gratulor Comiti Mauricio Principis Aurantÿ filio, qui tam strenue se gesserit, vt veteranum 
ducem Parmensem cedere coegerit facies autem mihi rem gratissimam si de is quæ postea gesta 
sunt, me certiorem reddideris. Hic enim, vti hominum ingenia, et ad alterutram partium  studia 
inclinant, ia etiam rumoribus dispergendis dant operam: ita vt quid quis credat in ambiguo sit. 
Summum pontificem audiuimus e uiuis excessisse. Aliud noui nunc non est quam quod Mosco- 
uitæ octoginta millia Tartarorum qui illis in partibus depopulabantur ita ceciderunt, vt princeps 
hostium quem chamum vocant vix cum duobus equitum millibus evaserit cæsis eus duobus fratri- 
bus vterinis. Quod nobis dux Janusius ostrorogius e Polonia pro re certa scripsit. Hoc anno Turcæ 
vbique fere improspere rem gesserunt. Jam vero appropinquat millesimus Mahometis annus in quo, 
vti ipsimet fatentur, eorum res incipient inclinare. Quod vtinam nobis præstet Deus opt. max. 
quamprimum. Aestas pluuiosa et frigida fecit ne vineæ recte maturescere Dotuerint laque babemus 
vina el pauca, et admodum acerba adeo vt palato minus sint grata. Crescit autem quotidie pre- 
cum. Munus honorarium Constantinopolim delatum hisce diebus est per quendam Silesium Cre- 
couicium ex cuius comitatu duo Germani Budæ ad superstitionem Mahomcticam desciuerunt. Pax 
cum Persis et Turcis inita esse dicitur quod nos sane non libenter audimus et sunt multi qui 
dubitant breui tamen audiemus certius. Quod reliquum est te quam rectissime valere cupio. Et vt 
de libris mittendis curare velis rogo item vt ad me scribas: itidem oro et obtester si pro literis 
crit aliquid tabellaris impendendum, id faciam quam libentissime Iterum vale vir opt. Posoni 
vltima octobris nouo stilo. 1592. addictissimus seruitor et frater 
N. Isthuanffy. 
Clarissimo uiro Domino Carolo Clusio Atrebati &c. domino et amico obseruandissimo. 
1592 Nic. Isthuanffi Posonÿ 31 Octobris novi ad meas 30 Julj veter. 
Accepi Francofurti 14 Novembris vet. Respondi 16 ejusdem. 
(214) 
