H° Principi ac Domino, Domino Wilhelmo, Landgravio Hafsiæ, Comiti in Catzenellnpogen 
Zigenhaim Dietz et Nidda etc. 
Domino suo Clementifsimo, zu Cafsel inn Hefçen. 
Carolus Clusius antwortet ufs schreiben vom 11. huius seiner Anherokunft halbenn, 
Pfc. Cassel am 22. Januarÿ Ao. 80. 
No. 39. Staatsarchiv Marburg in Preussen. Landgraf Wilhelms IV. Briefwechsel mit Carolus Clusius. 
Illustrifsime Princeps ac Domine Clementifsime, Tametsi non dubitem, Ill"® V. C. relata 
jam diu fuifse quæ superiore April contigerunt Constantinopoli; quia tamen his diebus vera facti 
Narratio ad me Vienna mifsa est, eam ad Illmam V. C. mittendam efse censui. Res est sane 
magni momenti, et quæ Otthomannici Imperi excidium forte minatur, quod fere mille annis jam 
stetit. Nam et ipsi prophetias quasdam (quibus magnam et induditatam fidem adhibere solent) 
habent, mille annis duraturum eorum imperium, deinde ruiturum. Et licet hujusmodi prognosticis 
multum tribuere non debeamus: certum tamen est omnia Imperia habere suas periodos, et tem- 
pora à Deo statuta, quæ prætergredi non licet. Et ut Mohometica doctrina cum Antichristi Regno 
cupit, verisimile est utramque Monarchiam simul ruituram : quod ut brevi fieri pofsit, rogandus 
æternus Deus, à quo felicifsima quæque precor Im? V. C. cui me cum omni humilitati com- 
mendo. Francofurti ad Mœnum. IX. Junÿ MDXIC. 
TRCRUAE Ce obsequentifsimus 
Carolus Clusius. 
Ilustrissimo Principi ac Domino, Domino Wilhelmo, Landgravio Hafsiæ, Comiti in Catzen- 
elnpogen, Dietz, Ziegenhain et Nidda etc. Domino suo Clementifsimo 
Carolus Clusius Schickt Turckische Zeÿttungen. Cafselas Hafsiæ. 
Treffurdt am 18. Junÿ Ao C 80. 
No. 40. Staatsarchiv Marburg in Preussen. Landgraf Wilhelms IV. botanische und naturwissenschaftliche 
Correspondenz. 
Ilustrifsime Princeps ac Domine Clementifsime, Speraveram me his nundinis aliquid seminum 
accepturum: verum mea spe frustratus sum, et qui pollicitus erat, suam fidem minime liberavit, 
quod gravius fero Im V. C. causa, quam mea, qui adeo angustum hortum habeo, ut bulbaceas 
Stirpes duntaxat alere pofsim. Si quid tamen accepero, illico mittam Ile V. C. etiams: serendi 
tempus præterierit. 
Syngrapham dedi quæstori Il”* V. C. pro quinquaginta florenis quos his vernalibus nun- 
dinis mihi ipsius iufsu numeravit, pro quibus immensas gratias ago Illm® V, C. cui a Deo opt. 
max. felicifsima quæque precor, et ipsi me cum omni submifsione commendo Francoforti ad 
Mœnum XV. Aprilis MDXC. IDENENC obsequentifs : 
Carolus Clusius À. 
Ilustrifsimo Principi ac Domino, Domino Wilhelmo, Landgravio Hafsiæ, Comiti in Catzen- 
einpogen, Dietz, Ziegenhaim et Nidda etc. 
Domino suo Clementifsimo Cafsellas. 
Carolus Clusius 1. Schreibt, dafs er keine Semina, diefse Mefs, wie er verhoft, bekommen, 
2. bedanckt sich 5o empfangene fl. halber, so er diese Mefse auf J. f gl. befelch empfangen. 
Ao. 90. Monats Aprilis. 
No. 41. Staatsarchiv Marburg in Preussen. Landgraf Wilhelms IV. botanische Correspondenz. Auszug aus 
einem Schreiben des D. Camerarius an den Landgrafen Wilhelm IV. d. d. Norimb. 7. Aug. (ohne Jahresangabe). 
. . Clusius diu nihil ad me scripsit, cui mandata V. Cels. per litteras, quas misi Antverpiam ad 
plantinum, statim significare studui, nec dubito eum prima occasione ad V. Celsit. efse venturum. Ego 
propter valetudinem non adeo firmam constitui bibere, volente Deo, acidulas Schuualbacenses atque 
ita hanc profectionem instituam, ut sub finem mercatus Francofurti efse et inde domum redire queam. 
Quartum vero coniectura mea fert Clusium ibidem quoque offendam, quem non dubito nobis ex 
Anglia tanquam ex altera Creta rariora simplicia efse allaturum. Quæ ex plurib. mihi pauca provene- 
runt, Scorsim consignata V. Cels. mittere volui, offerens ex his et alis, quæ forsitam V. Celsit. adhuc 
requiret quæcunque illi placuerint. . . 
(226) 
