VII. 
KÜLÔNFÉLE, RÉSZBEN MAGYAR VONATKOZASÜ ADATOK CLUSIUS 
MUNKAIBAN. 
Quelques remarques dans les œuvres de PEscluse, d'intérét principalement hongrois. 
1. AZ éjjeli vigyäzokrél. Les veilleurs de nuit. 
Similem confuetudine in nocturnis excubiis agédis obseruant etiam Pannones, vt alta voce fibi 
mutuo accinant, & ad vigilandum hortentur, fubinde hæc verba repetentes, Sxolay Sxolay virrazto 
Sxolay. hoc eft, Vigila vigila vigil, vigila. Præfectus autem vigilum qué Vigyazo appelant, fi ex- 
cubiæ fomno interdum victæ acclamationem intermittunt, admoncre üfdem verbis folet Sxolay 
virrazto. Cüm ver fub auroram ab excubiis fe recipiunt, accinere folent, Haynal — vagyon sxép 
byros, haynal haynal — vagyon; hoc est, erumpit iam elegans rubens (fcilicet dies) erumpit jam: 
deinde addunt: #ayd meg virrad, baynal — vagyon sxep pyros haynal, id eft breui lux erit, 
erumpit jam elegans rubensque, erumpit. — Bellonius Observationes 1589. p. 440. 
2. À jégvermekrôl. — Les glacières. 
Niuis & glaciei ufus non modé apud Turcas inualuit, fed & apud alias plerafque Europæas 
nationes. Apud Ungaros autem non niuis, fed glaciei aded frequens eft vsus æftate, vt etiam vi- 
lissimi ruftici in pagis eam adferuent: in fubterraneis porro adferuatur ferobibus, intermixto & sub- 
ftrato ftramine, loco aliquo à fole non nimium illuftrato, cui deinde ftramineum pyramidale tectum 
imponitur, & fepe circumambiente locus munitur, vt pecus arceatur. Eius glaciei fragmentum aquæ 
cupæ impofitæ qua vinum refrigerandum eft, inditum, totam illico frigefacit: infpergitur etiam illa 
glacies comminuta æftiuis fructibus, qui bellariorum loco in menfam inferuntur. Sed & Bohemi 
in fuas cereuifiarias cellas glaciem hieme prouolui curant, vt æftate cereuisiam ne acefcat, diutius 
conferuare queant. — Bellonius Observationes 1589. p. 446. 
3. À teknôsbékäkrôl. -— Les tortues.* 
Croatæ non modo teftudinibus, cuiufcumque tandem fint generis, non vefcuntur: fed eas 
etiam abominantur, quod re ipfa compet. Nam anno 1579. cüm Maio menfe Illuftrem Heroëm 
Dominum Balthasarem de Batthyan, Regni Vngariæ Archidapiferum hæreditarium in Pannoniam 
interamnem, quæ nunc ex parte Vandalia fiue Windifch land nuncupatur, comitarer: integro die 
fubfitimus in ipsius arce quadam Turnizza, cui cotiguus eft pagus eiufdem nominis, Muræ amni 
vicinus, fupra ipfius & Draui fluminis confluentes. tic dum forté circa rufticorum prædia obam- 
bulo, multas teftudines palis affixas, & & fepibus hortos ambientibus pendentes animaduerto. In 
arcem regreffus, eius rei causam percontor: maximé ab incolis exofas intelligo: ego ridere illorum 
ftultitiam: interrogatus an ïis vefci cuperem, annuo: fed cüm nemo ipfas adparare fuftineret, cocus 
quifpiam Gallus Byzantio redux, qui in itinere nobis fefe adiunxerat, ferculum ex illis conficit: 
vefcor: ibi omnes fumma cum admiratione me intueri, imo plerique non dubitare quin ea nocte 
extinguerer: at poftridie, cûm me non modo viuum, fed etiam alacrem confpicerent, multo magis 
mirari, & plerique afferere, etiam ti Viennenfem vrbem præmij loco nancifci queant, non tamen de- 
guftaturos. — Bellonius Observationes 1589. p. 153. 
x Je viens de remercier cet intéressant passage au M. K. DE FLaTT, l’éminent historien de la botanique hongroise, — à 
Mez6-Küvesd (Comté Bihar) en Hongrie. 
(285) 67* 
