$ n/bobONAEI STIRPIVM HISTORIAE 
vt de fimp.med. facul.lib.r.cap.xiv. refert, aqua per pilos & veftimenta profluit, partes ha 
bens diuifibiles,S&z quac facilé in minuciffimas diftrahi poffunt. Aer fimiliter, codem auctore 
lib.i. c. xxv. in tenuiífimas partes córinuitur, per corpora denfiffima exquifite penetrans. 
Atque idcircó quz tenuium func partium;aérez effentia ac fubftanri£ participant: cuiuf- 
modi odorata,qux quatenus odorata,ternuis funt (abftantiz;vt Paulus ZEgineta teftatur: fed 
qux craffarum partium , haec terrelitria funt. stp okarcam : 
Q uxcumque autem tenuium funt partium;ea & facultatem fuam liquori alicui , veluti 
vino autaquz,facileac citó communicant : € contra,quax craffarum partium difficulter ad- 
modum facultatem in liquorem deponunt. ais ux 
Exempli gratia, Piperquod quidem craffarum eft partium,exiguum aut nihil odoratum 4 
facultatem tuam penes fe retinet,neque liquori communicat , pe & cius virtus circa 
ventriculum hzret;ad hepar vix aut non pertingit, vt Gal. lib.1. de fanit. tuend. teftatur. 
Cafia veró ; quam vulgó Canellam & Cinamomum , tenuiorum eft partium , multum 
-. habensagrez effentiz, odoratiffima,vires facilé communicat, & in liquorem transfundit. 
De. Secundis facultatibus. Ca? VL 
EcvN D & facultates Primas nullius alterius interuentu confequuntur. Ad has autem 
JJ referuntur,qux emolliuntjindurant : rarefaciunt, condenfant : aperiunt, conílipant: at- 
trahunt,repellunt:abftergunt expurgant;attenuant,illinunt,obltruunt, incraifant,dolorem 
fedant atque excitant. : à: : 
Emollientia, MzAaxnxa, funt & dicuntur , qux durostumores & fcirrosmolliunt. ^ | 
His affinia funt A4azrürnzz fiue E xri raxa, qua pus mouent: vtraque enim equalé ac fym- 
metrum calorem poflident, atq; illi repondentem ficcitatem; diuerfo tamen vtràq; modo. 
|" Pusmouentia timillimum corpori calidum producunt abfque vlla humiditatis aut con- 
fumptione aut adiedione. — 1. B 
Emollientia phuló maiorem,quàm pro natura, calorem accendunt, & nonnihil humidi- 
tatis contrahunt, quocirca illa quantitate quidem magis,quàm qualitate caloris agunt; quae 
veró indurata emolliunt, qualitate potius. Emplatticum idcircó medicamentum eft , quod. 
exacte fuppuratorium : nam fi fübitantiam caloris innati augere, nonintendere qualitatem 
conueniat, poros corporis obítru&os effe expedit. ue E : 
Sunt veró & alia emollientia quz humiditatem confequunturomnia enim humida mol- 
lia (unt , (icum calore modico humida perfeuerent : ob id fanguis mollis , quia confiftentia 
liquidus. Fitautem humectatio , &z ab ea mollitio ; vel penitiflume intotam partem , veluti 
per nutritionem;quz vera humectatio elt;vel fuperficietenus, non per totum,fed per fpatia 
rerum inania, qualis fit à balneo, vel fotu aqua dulcis. iod 
PEPRPNC Indurantia, ZxAnpurnxa proprie ea funt, quz citra caloris aut frigoris exceffum reficcaut: 
sa. nam & frigus quidem indurat,& calor nimius. Adipes & alia frigore condenfantur; lutum 
vi caloris ignei in lapides conuertitur:fed hec alio modo quàm reticcatione fola fiunt. Red- 
diturautem durius fola reficcatione , quod aduentitio humore emollitá elt : veluti in vlce- 
ribus humidior ac laxior caro , ad quam duriorem reddendam, exticcantia conueniunt, à 
mordacitate , erofione , & aliis vehementibus qualitatibus aliena. Omne fiquidem quod 
ficcum, durum. Siccum autem bifariàm ficcat & indurat ; alterando fcilicet & ficciorem 
reddendo partium effentiam , quod proprie durum ; aut humoremiin porisac fpatijs con- 
tentum confumendo. : 
Eft veró & durum repletione , veluti cüm vter aliquis nimiüm repletus diftenditur , fed 
^ie renitens & ayrírvzror, non durum Galenus appellat. Inter Indurantia idem lib. v. De 
mp. med. facult. etiam refert, pofteà Tluxvemzz, id eft, Condenfantia appellat. 
Durum. Durum autem dicitur , cui caro noftra temperata cedit. Modi. 
Molle. Molle, quod eidem carniac cuti cedit , i quidem corpus fimplex fuerit : Quod enim ex 
pluribhis conftat, aut fefe contingentibus, ficut tritici aceruus aut inuicem implicatis, vt la- 
: Bene: na;pili,(imul & cedere poteft, nec camen effe molle. ho cop gi 
sti Rarefacientia, A'egienza fiue Auapopimza  Refoluentia,dicuntur,que cutis poros dilatant, 
& partium fubftanitá cenuiorem rarioremd; reddünc. Modice calida hec natura funt,& te- 
nuium partium;ac quàm minimü reficcant; vt Chamxmelum, Althza. Caliditas fiquidem 
excedens nonrarefacit, fed adurit,& per aduftionem condenfat & reficcat : moderata cali- 
. ditas vias aperit, & in profundum per (übftantia tenuitatem penetrat , ac dolores lenit. ^ 
er. ^  Rarumauté dicitur, cuius partes Tee inanibus interceptz funt,vt fpongia, pumex, &c. 
Deu», — Econtrà verà Denfum eft,cui nulla inania funt fpatia aüt patétes pori,fed partes cópacte. 
Code. Condenfantia, THluxyomx2 ; Rarefacientibus contraria funt, poros cótrahunt, & rara humi- 
: Jantia. ; : ., i da Z 
: Que 
* 
