CSPOEMTTADIS. PRIMAE L1IB.'I. L Ej 
fes feruntur , his in mamillis lac nullum aut exiguum admodum colligitur . 
Semenautem generant, prxter alimentá optimi fucci; & quzcumque fanguinis copiaba seme ge 
augent, etiam calida non admodum ficca, fed flatuofa : vt, bulbi , legumina pleraque, Or- "^ — 
chies,Eruca. Et ha&enusquidem de his,quz ad tertij generis facultates referri contingit. 
L7 bon ooo De Quarta facultatibus... CAP... VIII. 
IrFERENTE S ac valde diflimiles Quarta ditz facultates à fuperioribus funt : non 
etenim ex Primarum qualitatum aliqua dependent:neque Secundis aut T'ertijs fuccez 
dunt,fed fubitantie fiue effentie proprietaté confequuntur.Sola autem experientia tales de- 
prehenduntur; neque alia ratione cognofci queunt : veluti quód magnes terrum ad fe per- 
trahat;attradtumq retineat, & quód vires eius allio debilitentur ; nulla adinuenit ratio, fed 
fola obferuatio oftendit. Eodem modo & quód fuccino attritu calfacto palez adducantur; 
nec ratione;vlla cognitum : fic & nec multorum aliorum , quz à fübítantiz ac eílentia fuae 
fingulari proprietate vires fuas exercent : atque idcircó occulte, fpecificz,& latentes appel- - T 
lantur facultates. Ac tales quidem omnium funt ferarum , & joGoA«v Caiav, fiuc venenum an 
eiaculantium animalium : tum & eorum quz J'sAnríg1a , fiue venena appellantur & funt ; 
qux non manifeftis , aut ratione naturali percepübilibus qualitatibus , fed latente & occul- 
ta vi mortifera funt . Animalia quidem venenata morfu;ictu , pun&ura , vel etiam attactu; 
venena vero, fi intra corpusaffumantur. Quorum fingula vti diuerfas obtinét proprietates; 
fic & diuerfimodeé homini perniciem adferunt. — Ex terarum numero Afpis lecalem (Opo- Asimali4 
rem adfert,& citó hominem tollit. V ipere ictum dolores;rigores,biliofi vomitus fitis,S& alia vM 
grauiffima fequuntur fymptomata:fic & Amphifbene,Ceraftis, Dipfadis, wz$2'ovoc, Dryini, ee 
& aliorum. Ab Hzmorrhoo demorfis fanguis ab omni parte profluit.Scorpij,Scolopendre, 
Lacerte;Phalangia,& reliqua eius generis fuis quoque modis nocent. Rabidi canis morfum : 
Hydrophobia confequiczur. — luter venena fiue cse quz affumuntur , Cantharides vesesa. 
veficz maxime incommodant : Lepus marinus pulmonem exulcerat : Cerebrum catti fiue 
felishomines furenteseffici. —. Merallica,vt Ceruffa, Argenti fpuma,Stibium fiue Anti- 
imonium,Argentum viuum quocumque tàndem modo apparatum; &€ pleraque alia, morti- 
feraetiam,fed diuerfis modis:quzdam quoque citius;alia tardiusinterimunt.Similiter quo- 
que & letifera: (tirpes, qux non codem omnes modo homini perniciofz. 
Q ugcumq; verà venenis & venenatis ictibus medentur,fubftáue fpecifice proprietati hoc 
quoq; acceptum debenr. Sunt autem genere duplicia, T heriaca fcilicet, &c Alexipharmaca. 
Theriaca proprie dicuntur , quzcumque venenatis animalibus eorumque malignitati T/eizcs. 
reíiftunt. Nomen à feris ioG9Aoi; habent , qua 642414 Graccis dicuntur, quo nomine omnia 
animalia venenum ciaculantia comprehenduntur. Ab his medicamenta quecumque, fiue 
fimplicia, fiue compofita, qua ferarum venenum eiaculantium morfibus, ictibus, & plagis 
medentur , Ongzaxa appellantur. Horum autem quzdam feras meligas & ferpentes 
venenatos fuffitu, inftratu;aut illitu fugant: alia ab his male habentes fanicati reftituunt,&z 
vt ictus, moríus,aut pundura innocua euadant, prztítant. ; 
Exillorum genere funt I epidunatoe ac A'azof omia quae appenfa aut alligata Venenatorung regu 
infidias arcent; & non modó venena, fed & incantamenta magica inefficacia reddunt. Ex- 7- 
empla apud multos Au&ores cóplurimaextant . Succinum pro amuleto infantibus alliga- Bru e 
ti : Corallium in domo inuidiam omnem amoliri : arefcentem Scyllam in limine vettibuli 
füfpenfam moleficiorá introitü depellere,Plinius preter alia multa refert. Galenus lib.u. de 
medic. fecundüm loca pleraq; recenfet,qua coronz modo capiti impofita dolores leniunt.' 
Dicuntur hzc Latinis Amuleta ab amoliendo,quód fcilicet venena & maleficia arceant. 45,5, 
Appellantur veró & A'AsZrríeja ,quandoque & Amuleta. | 
Alexipharmaca nominantur , qux aduerfus venena & deleteria pharmaca adhibentur; CORDE 
non quidem extrinfecüs corpori appofita aut admota , fed intró atlumpta . Eadem exifti- 7 geh 
mantur & A'As£irfeja dici. (cd Hippocrati A'Ae£irfigia funt. contra ferarü morfus remedia, ^?«ri- 
Cum venenis atfinitatem habent multam Cathartica ; proprie quidem ita nuncupata. ^* 
nam fiinijs propinandis modusaut meníura excedatur , non modó vehementer nocent, 
fed & é vitahominem fubinderollunt. —. Dicunturautem Cathartica dupliciter : i 
Generalíter quidem ea omnia quz quouis excrementa expurgant modo, vt funt diure- | ;, 
tica,expedtorantia, menfes mouentia,& cetera quae cráfTos humores attenuant, meatus ob- 
ftru&ione liberant, & viasaperiunt: de quibus, vbi de Tertiis facultatibus. 
' Minis veró generaliter x7ó£oxyiv, id eft, per excellentiam Cathartica vocantur,perinfe- 2. 
riorém ventrem & vomitum purgantia ,qua proprie KaSa pnxa , & non qualitatum »QU ka5scrid. 
iiarem — 
e 
ipfisinfunt,vi aut potentia, fed totius fuz (ubftantiz proprietate ac fimilitudine familiare 
fibi humorem aturahunc & educunt. ; 
i 
B —^ .- Succe- 
