278 R. DODONAEI STIRPIVM HISTRIAE 
Eadem feré de Saxifranga Diofcorides memoriz prodidit: Codta;ait;in vino febricitanti- / 
bus opitulatur , ftranguriz prodeft, (ingultum feda: , calculos veficz frangit , & vrinam cit. 
De Sérpyll ex Dioftoride , Ti beophraito , c aljs. 
CAPVT .X 
ERPYLLVM, Diofcoride autore, duorum eft generu m : hortenfe &filueftre. 
Hortenfe coronarium eft, & odore Sampfychum refert: folia habet & ramulos Oria 
gani fimilia , tnultó candidiora ; iuxta fepes relidtum procerius affurgit. 
Alterum non ferpens;fed erectum,ramulos emittit tenues furculofos :folijs refertos Rute ^ 
fimilibus , anguftioribus tamen , oblongioribus durioribusQue: flores guítu acres, odore - 
fuaues : radix inutilis. Nafcitut in petris efficacius ,&& magis excalfaciens fatiuo. 
"Theophraftus De hiftoria ftirpium,ib. 6. Sérpyllum tradit ex fuffruticibus effe lignofis ac 
coronatijs , àc ramis & folijs tota fua natura odoratum , veluti Helenium & Sifymbrium: | | 
apud nónnullosetiam Thymum penitus redolere , fumme terrz adherere;radice multifida 
torridaQue peculiarem illi au&tionem germinum , quippe cüm in quantumuis longitudinis, - 
procedere valeat, na&tum adminiculum , aut iuxta fepes aliquas fatum : fqualorem pati , at- 
que aqua paucz indigum: nafci ex Ocimo perimmodicam ficcitatem degenerante;lib. De 
cauífis quinto, Ocimo videlicet ipfo,minoris folij,fed odoris potentioris tado. Vndecolli- ' - 
gendum, Serpyllum Ocimo effe odoratius, & folijs minoribus. — . E 
» 
Silueftre Serpyllum idém quoddam effe ait, quod deferentes ex montibus ferunt, vt apud ^ 
Sicyonem fieri folet,atque etiam Athenis ex monte Hymetto:apud alios veró,vt inT hracia, . 
montes & plana omnia Serpyllo fcatere. Silueftre autem iftud, à Diofcoridis filuettri aliud 
eft: folaecenim cultura ab horteníi differt, veluti Theophraftus ipfe oftendit, ex montibus 
tranflatum feri referens. : 
. Diofcoridi aduerfatur Pliniuslib.20. cap.22. vbi filueftre ait ferpere, fatiuum vero mini- 
mé. Serpyllum, inquit;à ferpendo putant dictum,quod in filueftri euenit, maximé in petris. 
Satiuum non ferpit , fed ad palmi altitudinem increfcit. : 21 
Meminit Serpylli ZElianus variz hiftorix lib. o. & ipfum inter flores numerare videtur. 
Dionyfius Iunior, inquit , in Locrenfium vrbem veniens maximas ciuitatis domos Occupa- 
uit,eafque rofis, ferpyllis, alijfjue id genus floribus ftrauit. Virgilius tamen Bucolicón 
Ecloga fecunda , Serpyllum herbam effe manifeftiffime teftatur his verbis: E 
Teflylus ci» rapido fefis: mefforibus astu 
cAllia , Serpylimque , berbas contundit olentei. pe 
Ex quo loco colligendum (unt qui putent , vulgare Serpyllum verum & legitimum effe, 
quód videlicet non aliud paffim in Italia fponte gignatur : quafi nullibi quàm in agro repee- 
rri,& noninhortisferipotuiffe. ^ — — ^ uite Ie joe 
Serpyllum autem Gracis épzv?^oc stg) éjzu?^vy dicitur. Marcellus vetusauctorjà Gallisati 
tiquitus Gilarum nominatum affirmat: vt veró Plinius Valerianus, ab ijfdem Laurio nun- 
pulecóns 3t nA del iris 
Excalfacit verà vfque adeó Serpyllum , vt Galenus dicit, vt & menfes & vrinas thoueat: 
guftu mulnim eftacre. Prodeft etiam , vti Diofcoridesaddit, ad tormina, rupta, conuulía, 
iocinoris inflammationes,& ad ferpentium morfus,& potum, & impofitum: capitis dolores 
mitigat codum rofaceo permixtum : cum aceto irrigatum maxime quidem. icis, fed 
& phrencticis conuenit: fedat & fanguinis vomitus quatuor drachmis potuscumacetofuc- 
cus cius. 
NUS EN CAE XL E 
1onQQarry:r Ocimi fpecies magnitudine differentes dux fünt vul ares,ambz furculofz,do- 
: re aut pedis altitudine attolluntur; ramulis rotundis in aeri diuifis. Et maior 
uidem folia habet lata , per margines leniter crenata , Mercurialis herbx magnitudine & 
orma fimilia : minor veró minora: ; fplendida,& diluté virentia: lofculos exiguos,co-- i 
lore vel candidos, vel obfcuriüs purpurafcentes : (emen exi um, nigricans : radices oblon- 
gas, duras, nonabíque adhzrentibus fibris : odor dece aede hifi quód maioris, fpecies | 
quadam reperiatur, quz Citrium Malum odore refert quod Ocimum citratum appellant. 
3. ; Matthiolus prater hzc duo Ocima etiam tertium quoddam maximum reperiri memo- 
. Tizprodidit, foliis Amaranthi maioribus, longis,latis & craffis, Citrix Malifolijsfimilibus. 
.— .Seritur Ocimum in hortis &in fictilibus; celerrime, ve Theophraitus auctort, prouenit. 
Q uod Soli expofitum eft , eodem telle , tranfit in Serpyllum ; quia vehementiüs ficcatur; - 
folio namque minus , odoreQue vchementius redditur. se ME S p 
