336 —R DODONAEI STIRPIYM HISTORIAE 
Centaurium minus. Loca amat herbofa, aratro non profciffa, ali- 
non modó in Italiz prouinciis, verüm & in Ger- 
mania ac Belgio abunde frequens... 
Iulio & Augufto vnà cum floribus ac filiquis 
lcgitur. 
Ittud genus Graci ievvesor juxeóy appellant: 
item & Juuvfiavor x2) 2uvador , quód videlicet cir- 
ca paluítria nafcatur . Plinius Libadion ab ca. 
dem occafione ( fi integra ledio cft ) ac propter 
fummam amaritudinem , Fel terra dici atfirmat. 
Appellatur etiam , vt inter fpurias voces. reperi- 
tur, £eGoeimc ; dua egy, aio. H'egnAtuc , Febri- 
fugia , & Multiradix. ; 
Theophraftus & Plinius, vti fuperiore capite 
oftendimus, inter Panacis genera repofuére ,in- 
ter quz Panacces eít Aez/óQu»^or id eft, tenuifo- 
lium. Itali in Hetruria Biozdella: Hifpani Cis- 
toria: Germani & aufentgülben fraut: Belgae San» 
tozic/Sc €lepn &antojic; Galli Pezite Centanre appel- 
lant: Bohémi 3amesluc. 
periores folia floreíqQue vincentem qualitatem 
amaram, & temperaturam calidam & ficcam 
ordine fecundo. Hepartis & fellis , nec non lienis 
obftructiones decocta in aqua & epota aperiunt: 
regio morbo medentur , diuturnis ac prorogatis 
febribusauxiliantur , ventristineas & lumbticos 
intetimunt: ii fumma. abftergunt, ^m ue ; craffitiem humorum attenuant, & quid- 
uid amara poffunt , infigniter prarftant. e porcm 
Dieftori- 3 Diofcori Sec pofteum Galenus,bilem & craffa per aluum ducere;ifchiadicifque infun- 
4: 6 — di Centaurij minoris decodum referunt. Nosautem tametfi frequenter ac feliciter hoc vfi, 
: rves- »., peraluum tamen expurgationemi, vllam facere;obferuare non potuimus. Quamobrem nul- 
* am huic Centaurio minori commouendz aut expurgandz aluivim ac potentiam adeffe 
exiftimamus. 
Reperitur veró hzc facultas in ea herba, quam vulgó Itali zagca Casale vocant alij Gra-- 
tiolam. Qux amaritudine Centaurio minori non cedit, atque cius fpecies quzdam videtur, 
acnon modo per inferiorem ventrem,fed ex vomitione craffa & biliofa educit . Fieri autem 
teft, vt vires vtriufque inter fe confufz fint, & defcriptiones permixtz ; id quod ex ipfis 
Dioícoridis verbis quodammodó apparet. o E | 
Cenraurium fiquidem, fcribit, minus herba eft Organi aut Hyperici fimilis , foliis Ruta: 
pralongis & paruis. Ac Cenctaurij noftri minoris folia nonprzlonga,fed rotundis modó pau- 
1ó longiora, veluti Hyperici funt; Gratiolz veró oblongiora funt , & ad Polygoni acceden- 
tia: quód foliis Rutzlongioribus defcribitur. s 
Facit huc quód Helleborines vox inter usas Centaurij minoris appellationes fuperfit. 
Centaurio fiquidem minori nequaquam , fed Gratiolz hzc optimé conuenit : vtpote qua 
Hellebori feré modo, per fuperna expurget, vt capite de Gratiola latius, fuo loco. | 
Glutinat aucem iftud Centaurium etiam vulnera recens virensQue tufum ac impofitum: 
vetera vlcera expurgat & ad cicatricem perducit. Succusad oculorum medicamenta vtilis 
- ef: cum melle expurgat, quz claritati eorum officiunt. In peffo admotus foetus & fecundas 
educit. Potus autem priuatim neruorum affe&tionibus conuenit: auctor Diofcorides. 
-. Optimum,inquit Galenus;fuccus etiam medicamentáü ad iecinoris obítru&iones foluen- 
-— dasbonumque lieni indurato remedium foris impofitum;nec feciüs,fi quis bibere fuftineat. 
- .. Succiautem colligendi extrahendique rationem; & liber ad Papiam docet,& Diofcori- 
| des breuiter oftendit ; Extrahitur autem fuccus duplici modo. py 
.. b, . Autenim herba vnà cum femine colle, in aqua diebus quinque maceratur ;cóquitur 
 Exunss*? deinde donecjimminuta aquz quantitate, ipfa (üperemineat : vbi paululüm refrixerit, quod 
à m co&um per linteum colandum & exprimendum eft: pofteà colatum' itexüm coquendum; 
doncc mellis 
x niv Aut 
quantulüm ;fed tamen non omnino, rigua. Eft * 
Habent autem huius Centaurij cauliculi fu- — 
