PEMPTADIS TERTIAE LIR. ii. 417 
nutriunt,verumtatmen minis quàm ficus; minimurque praui fucci habent;przfertim cüri 
exactam maturitatem fuerint adepta. - T. Hisilsiiqa D 
* . Adeft veró & ipfis maximum id commodum, quód velociter fubfideant : (; quando àa- 
tem haferinr;grauiter offendunt; sido oen bat 
Tutiffimus autem vfus vuarum,(i moderate quis iis vraturj& cüm natura fuerint cáatnofze 
ac maturz;nullamQue aufteram vel acidam qualitatem prz fe culerint: auctor Galenus; ^ 
E De Fua pa[fa. vedi 
7 y&*&vM paffarum pluriniz dulces füntjàuftere qualitatis participes nonnullz:Dulces 
V calidiores, aufterz frigidiores funt:vtreq; modice aditringunt;fed pauló ampliüs aufte- 
rz, ftomachü hz etiá magis roborát. Dulces nec ftomachü difloluunt;nec ventré fübducát. 
/ 'Corpüsautem probé nutriunt vux patfzé; (üccum habent haudquaquam vitiofuti, (ed 
aliquanto craffiorem ingenerapt; qui tamen ad copiofiorem alimenti materiam facit. Co: 
piofius autem ex dulcibus & pinguibus eft alimentum squarum przftantiores, quz corticem 
habent tenuem : ex aufteris & mácris parciusáccedit. ; ! 
Ineft veró & dulcibus contemperandi ac leniendi vis,cum mediocriter detergendi poten- 
tia. T'horaci;pulmonibus;afperz arteriz,renibus,veficzac non raró ftomacho vtiles. Afpere 
enim arterix afperitudines leniunt; raucedini,dyfpnoeg (iue diflicili refpirationi auxiliantur, 
ad fputi concodtionem facilemQue expu rgationem in quocumque thoracis , lateris & pul- 
monis morbo conducunt: renum ac vefica cum ardore & acrimonia dolores mitigánt : in- 
feftantium os ventriculi mordacium hamorum malitiam obtundunt. : 15d 
Iocinori etiam vuz paffe,vt Galenus lib.v 11.De medic.fecandüm loca ait;profunt,;in tan- 
tum aftringentes,quantum opus habet vifcus affe&tum . Habent fiquidem & vim conco&o- 
riam crudorum humorum,& vim coercendi maligna, funtá; ipfx haud facile putredini ob- 
noxiz;& vltra hzc fecundüm totam fübítantiam vifceri ipfi tamiliares funt ac propriz. Opti- 
, mé enim faciunt , qux vnà cum eo quód intemperiem curent, etiam alere poffunt. Vu fi- 
à quidem paffz nutriunt , roborant , putrefactioni refiftunt,& fiintemperies ex humiditate &z 
| . Étigiditate, citraomnem moleftiam & fecuré perfanant : vt idem Galenus. anis 
| Eximenda effe vinacea à veteribusad pofteritatem petuenit;vt ex nonnullis veterum com. 
pofitionibus videre eft, qualis eit Arteriaca Mithridatis apud Galenum , qux vuam palam 
cwygapniulylo, id eftà vinaceis expurgatam accipit. Nam cum fübftantiam vua paffe craí- 
fam habeant, facile diftribui nequeunt; & obftrudtionibus vifcerum obnoxiz funt, qua ab 
ipfis vinaceis etiam augentur. àntó enim difficiliüs diftribuuntur, ac citiüs magifdue o b- 
ftraunt;quó plus ipfisadeft aftringentis . Quamobrem tollenda funt vinacea ; ita enir ipfa- 
rum vuarum paffarum fuccus minus hzrebit, minusque difficulter per vifcera diftribuetur. 
Diofcorides vuam paffam cum pipere manfam,pituitam refert é capite detrahere: fedare 
teftium inflammationes cura fabacea farina & cumino in catapl:fmate impofitam : epiny- . 
&idas,carbunculos,sjorz, puttedines circa articulos,& gangranas fanare,abíque vinaceis cri- 
ram & cum Ruta füperpotitam : ad podagtam quoque commodum ex ea cataplafma effe 
cum fücco Panacis; fed & vngues mobiles citis remoueti, fiim ponatut. 
De Mufo. | CAP. XX1X., 
* , A 
VSTVM ,quod Gracis )A«Cuoc, liquor videlicet recens ab vuis calcatis aut torculari 
fabditis efiluens, flatu ventriculum & inteftina implet ; difficilé concoquitur; craffi 
Ijit»á 
eft (ucci; & nifi celeriter defcendat,nocentius etiam efficitur. Hoc autem vnum illi tantum- 
modó bonum, vt Galenusait, adeít, quód ventrem deiiciat. : re: 
. Citiffimé autem fecedit dulciffimum ac ex maturis vuis expreffum. Q uod veróab acidis 
& aufteris reddituni,ad omnia peffimum eft; maeis inflat, difficilius concoquitur, crudiores 
ingenerat humores : & tametíi aluo perturbata etiam deícendat,colicos tamen fzpenumeró 
, fimulingenerat dolores, & calculi moleftias adferc. Q uód fi veró aluus etiam non commo- , 
." ucatur,grauiora ac moleíftiora omnia funt; frequéter veró & lienteriam & dyfenteriá efficic. 
Ileégozro aut 2ejJpouor appellant Graci, quod vel fponte, antequam calcantur vuz, ve] 
primum à preffura eflluir; cale fucco vuarum refpondet, & cito quoque defcendit . Pofterius 
vinaceorum , folliculorum, ac Ícaporum naturx particeps, dereriuseft; — : 
De Sapa, fiue Hepfemate. | Qa. - Xxx Ec : :3 
| ant, fapam & dcfrutum;cüm 
' videlicet muftum dulciffimi (aporis ad tertias décoquitur , vt Columella ait. m 
Plinius fapam & defrutum dcco&tionis modo differre afferit: & fapam quidem feri Eg 
e: : ez ; ftoa 
