PEMPTADIS QV ARTAÁE LIB, L 489 
cod gustu quise eps 
APón i e »s 
& Am 65 
Apte 
9 So du CaAPVT PRIMVM. 
Tiiticum. B RITICYM folio exitSecalis minore: cul- 
mis affurgit plurimis, geniculatis, hordei al- 
tioribus ; quorum tertio aut quarto articulo fpi- 
caeminet, vt plurimum mutica, interdum veró 
& arif(tis nonnullis breuibus cincta: grana pro- 
fertcolore flaua ; qux e glumis ac folliculis faei: 
lé excidunt , ac exiguo negotio in area exterun- 
M tur: radicibus firmatur multis tenuibus. 
N  Prouenit in omnibus feré habitati ac culti or» 
bis regionibus,à quibus & complura eius notan-. 
quz colore, magnitudine , fpecie,& proprietate 
inter fe differunt: teftis T heophraftus. 
Lztum autem. pingueque folum Triticum 
poftulat, idjue magis apricum & ficcum,quàm 
riguum. In ficco enim,vt Columella refert, me- 
lius coalefcit: in humido veró ac vliginofo de- 
generat ; & poft tertiam fationem in Siliginem; 
hoc eft, Izuius & candidius Triticum conuerti- 
tur: quz tamen & rurfusin Robum, id eft, prz- 
ftanuus Triticum biennio trant , fi in conue- 
niens folum tranílata , grauiflima eius grana fe- 
rantur: auctor Plinius. 
Seritür frequentiüis Autunino, interdum Ve- 
re: Autumno fatum per hiemem in herba eft;& 
pluribus culmis attollitur, & fréquentioribus ra- 
dicibus firmatur: zxítiuis menfibus vtrumque 
- '-ad maturitatem peruenit. zi 
|. Appellant Germani 3Beit;en ; Belga &erc; 
s . i Itali Graze , Hifpani 77g6, Galli B/eZ eu Feuz- 
ment, Angli tDect: Grzcis 7129; dicitur , Latinis Triticum. Significat veró Triticum generali- 
ter quidem omne frumentum, quod ex fpicis tritum ac trituratione repurgatum elt:in quo 
* fignificato Iuriíconfultus nonnumquam hac voce vtitur:vt fi. De verb.oblig. proprié tamen 
e cum co, quod Grzcis 7/25: , cít. - : : 
In T'rítici veró genere , quod durum folidumque , & rutilo colore non modó extrinfecus 
fplendet,verüm etiam in partes diuifum,eumdem interiüs refert , Columella Robus appel- bas. 
latur.Pondere hoc(quo maxime omnis frumenti przftantia difcernitur) & nitore pracftac. 
. Aliud genus mollius , luius , interioreQue medulla laxiusac candidum, (quale plerifque 
locis laudatiflimum habetur) Siligoà veteribus Latinis appellatur « Hanc Plinius propter sili. 
candorem,ac in mandendo fuauitatem, commendat,& Tritici etiam delicias nuncu pat. Si- 
liginem (inquit) proprié dixerim Tritici delicias:candor eft;fine virtute,& fine pondere;con- 
ueniens humidis tractibus,quales-Iraliz fun & Gallix Coma: lib. x viir. cap.viii. Cola- 
mella veró , eius quidem fpeciem in pane przcipuam concedit ; fed tamen quia-pondere in- 
ferict, D ritici vitium effe cenfet ; Quod'extrinfecus , inquic, albidum, intus veró confpicitur 
candidum leue ac vanum intelligi debet; nec nos tamquam ies bilis agricolis,fallat Siligo: 
nam Tritici hoc eft vitium, & quamuis candore przftec, pondere tainen vincitur. e 
. Quod Vereferitur, Galli , Rucllio au&ore ; Martium cognominant, Belgz Seierterr, 
tur genera, cognomina ab ipfis natalibus fortita; - 
I. 
E 
LE 
. Giracis Eiumorzuoóc, id eft, T rimeftre Triticum, ozz4vi25: Latini Setanium vocant. Hu - Seaziza, 
ius vfus, Columella ait,agricolis vratiffimus:vbi enim propter aquas aliámve cauffam matu- 
ra fatio eftomiffa , prxfidium ab hoc petitur: Trimenon autem fiue trimeftre dicitur, quod 
, Kertioà fatione menfe , Italiz matureícat. A Triticoac Siligine potiffimüm, (cui candore 
leuitateQue fimile eft,eiufQue idcircó genus quoddam) folo fationis tempore differt. Quod 
fienim maturiüs fereretur , commodius proueniret. neque euim vllum naturatrimeitre 
riticum ; quippe idem fatum Autumno meliüsrefpondet: Columella. 
"Triticum autem , vc inquic Galenus , frequenüffimé ac fumma cum vtilitateab homini- 
bus vfi urpatur. Inter ea plurimum habent alimeni , qux denía funt , totam Quefubftantiam. - 
: habeat 
