Briza. 
-- 
400 R.DODONAEI STIRPIVM HISTORIAE 
Iam &ex Tritico Fatraginem fieri Plinius quoque teftatur. Et in Tritici;inquit; genere, 
parsaliqua pabuli eft,quadrupedum cauffa fati: vt Farrago. Abfyrtus etiam sve opa'ewid 
e(t, T riticeam Farragineni,equulis maximé probat: ea fi non adíit,xe494í», quam Eumelus - 
iis refert poft trimatum darifolitam . Hoc modo & Secale Farraginis genus eit , quando vi- 
delicet pecudum iunientorumqQue per hiemem pabulum efficitur. 
tis ex iis,qua capite De Tritico fcripfimus,apertum eft. Nam Siligo candidiusac leuius Tri 
ticum eft, ac T ritici, vt inquit Plinius, delitix,ex qua lautiffimus panis & piftrinarum opera: 
laudatiffima fiunt; at Secale nigrum eft,& ex eo panisater, pauperum,non lautiorum men- |j 
fis ac cibis dicatus. t 
In non diffimilem errorem lapfi videntur, qui Q&ocfett cum Olyra conuenire autumant: 
Olyra fiquidem candida eft;ac vtriculis multis continetur; Secale veró prater quód nigrum 
eft;glumis nullis implicatur-Ruellij coniectura plus veri(imilitudinis habet;qui Secale à Bri- 
za non longe diffidere credi fcribit; atque inde putari nomen Bizi panis in Gallize vulgus ma- 
nalfe. Panis fiquidem ex Secali fit grauis, firmus, conco&u non facilis , qualem ex Briza fieri 
Galenus tradit,& huncnigrum ex Secali panem, extrita littera z, pais biz Galli nuncupant; 
fic vcab inuicem non diflidere exiftimari poffint, nifi Secalis granum nudum foret , Brizz. 
veró glumis implicitum; quod hzc inter fe differre manitefté oftendit. 
Quód veró Brizz femen glumis implicetur, ex his videtur colligendum : tum videlicet, 
quód eam T yphz perfimilem Galenus (cribat,que multiplici folliculo conditur:tum etiam. 
quód membranoíam fubftanttam panis ex ea factus habeat,ex ipforum nem pe folliculorum 
' admixtione ;contrà plané quàm Secalinus, qui Triticeo fyncomifto membranas ac furfures 
vcl pauciores vel non plures habere comperitur. 
Porró Secale proximum inter frumenta à Tritico Triticeifá; feminibuslocum habet. Pa. - 
nis ex eo factus, lentorisatque obftruentis naturx nonnihil obrinet, difficulter concoquitur, 
ac ventriculo grauis eft, przfertim fi furfurum expers fuerit: Nam confufaneus , qui fimul 
omnia recipit, ac ex tota farina concinnatus efti probé co&us beneQue fermentatus fuerit, 
minis lentus eft,jnon admodum egré conficitur;citoQue defcendit)nondum tamen Triticeo . 
fyncomifto par, quo grauior & conco&u difficilior etiamnum elt. Alimentum autem cor- 
pori folidum ac firmum przftat , nec mali fucci;fi ex bono frumento co&tus fuerit ; ex malo 
Recentiores Roggam Siliginem feré interpretantur: qua in re quantum hallucinentur,fa- 
N 
autem frumento & corrupto paratus, prauos & corrüptosfuccosingenerat,& diuturniores 
3Ónorbos procreat, veluti morbum ,Germanis C«cbótbecf/aut &rboorbupch/didum. Admifce- 
tur huic non raró Triticum , vt leuiorem gratioremQue panem efficiat , qui Secalino puro 
minus grauis ac lentus eft, & ceneritudinem fuam Triticeo diutiüs retinet. : 
Secale autem vt medicamentum , T'ritico in calefaciendo ac digerendo potentius eft. 
Panisex hocaut fermentum, promptiüs ac citius abíceffus maturant & rumpunt quàm 
i * : 
ex T ritico facta. : *: s ] 
Farina confufanea diuturniores capitis dolores lenit, in linteo capiti circumligata, 
: De Hordeo. CAP-XYL. 
| C 1 Mo Hordeum eft quàm Triticum breuiore fragilioreQue, pluribus articulis genis. 
culato ; folio in ftipula latiore, fcabrioreQue : fpica longarum, afperarum, mordacium- 
Gueariftarum valle munitur, ac in verfüs ftriata, ordiibas conítat;fübinde binis,;aliàs ternis 
quaternifve, vt plurimüm vti Theophraftus ait, fenis; fed vt Tragus,etiam o&onis . Spiffior 
autem pofituQue ardor eft, quz pluribusconftruitur . 
ditur : radices fubfünr frequentes tenuefQue. 
Hordeum autem ( vt Plinius inquit) frugum omnium molliffimum,at 
mento minus calamitofum, quodque celerrime reddit fertiliffimumque. 
Seritur (au&ore Columella) foluta ficcaáue terrá , & vel prxualida vel exili. 
Nafcitur paffim;ac vniuerfe familiare Europz eft: cum Autumno,cum frequentids Mar- 
tio, Aprili, Maioque menfibus feritur. : 3 gei. 
Grecis «2433 dicitur:Germani &Xrfen; Belgae óertté-Trali 0zo: Hifpani Ceuada:Galli Orge. 
nuncupant. In huiusgenere, quod pluribus verfibus fpicatur j 
lant;ac Germani (5ojjc &Aerficn. Quod fex verfum (£s): Cantherinum hoc Columellg - 
cít. Aliud duorum verfuum dia xir ,à Columella Galaticum, à Germanis Butter Gere. 
San (Xcfienid eltexiguum ac paruum Hordeum nominatur.Quod magnum & plenum, 
|picamqQue geric erectam, d7,2gi; 16193, ab Hippocrate vocatur , xrugini id obnoxium eft: 
quod vero incuruatur ,inóxei2ec,ab zrugine hoc miuüsinfeftatu, ^— ^ — * 
Ad Hordei genus &c reducendum, inquit Ruellius, putauetim, cimeftreillud Holdris, | 
E e -- : qu 
1 
J 
£ 
Granumtenuioblonga paleainclu- | 
queex omni fru» 
»Tvsrybv recentiores appel--— 
