| ; po n3 T ETTWETS VR 
A m : : ; 
Dus PEMPTADIS OYIN:IAE!LIB, TITI.- 711 
vi ' 4 De Xafturtio. ; Ca». xi1X. j 
J. Nafturtium hortenfe, | NGVSTA ; laciniata, ac diffe&a, non ta- 
, "tus L.X. men magna Nafturtio funtfoliola : cauli- 
2*9 . culirotundi, pede altiores, liofculis primum al- 
bidis , deinde valuulis paruis rotundiufculis era- 
uidi, in quibusfemen ruffo colore rubens. 
In hortis feritur: quocumque folo prouenit , 
7 wh ^ prxíertim firigetur.. x 
f. TAS Q uoduis anni tempus , excepta hieme, ad 
DE T0 fationem eius commodum: celeriter enáfcitur, 
S £-— ^ citóquoquein caulem affurgit ;ac femen perfi- 
E 1 d cit: quod tamen ferius fatum eft, non ità citó 
T sS E. acollitur. : decis ^ ^ 
T Gracis xe pduuor: à quibufdam & xuvoxdpdu- 
E 6 - Mgr Nt inter nothas voces habetur: Latinis Na- 
fturtium: nonnullis veró mutuata,à Germanica 
. & Gallicaappellatione,voce Creffio: Germanis 
rep, & Garten ref: Belgis Xiertfe/ 8 Dof^ 
— herfie: Italis Naffurtio, & Agretto : Hifpanis Ma- 
&. fluergo,Morritort,& Meflurgo : Gallis Creffoz, & . 
Cre[fon du iardin: Anglis &barbpn dtefipg / aut 
owe £retips: Bohemis Sab1abnij 9Uericba. 
Naíturtium autem Latinis appellatum , vt 
Varro & Plinius fentiunt, à naribus torquen- 
dis, quodque odore & feminis acrimonia fter- 
nutamenta prouocet. j 
Náfturtij autem herba acris. & mordax eft: 
- potenter idcircó excalfaciens ac reficcans : fed 
minüstamen cüm adhuc virens & tenella eft, 
propter aqueax humiditatis admixtionem acri- 
: ich . ^. moniam eius obtundente , adeó vt cum pane 
veluti obfonium, vt Galenus ait, hoc vtí liceat: veluti non raro apud Belgas, qui Nafturtio 
cum pane & butyro menfe Maio frequenter vefcuntur. Acetariis vero & indirur, veluti Dra- 
co & Eruca: atque huiuscauffà maximé feritur. Facit eadem ad graue illud malum, quod 
Germani Scorbutum appellant : hec minor eft huius, quàm vel Cochleariz, aut Naftuttij 
aquatilis ,in hoc morbo vis &zfacultas. — E s 
Semen Nafturtij multó acrius eft quàm herba : calfacit & deficcat ordine propemodum 
quarto : adurentis facultatis particeps, & inter rubefacientia fiue qom uoo; non poftremo 
cft loco: proinde ad coxendicis dolores; aliofque veteres,qui ru befieri poftulant xconducibi- 
. le.Lienem cum melle impofitum extenuare & reprimere Diofcorides ait : cum aceto autem 
.. &cpolenta ifchiadicis auxiliatur, & oedemata ac inflammationes difcutit: lepras & impeti- 
gines abftergit; furunculos, quos Graci d»5yyac cum muria ad fuppurationem ducit. Sorbi- 
tionibus admixtum quz afthmaticis exhibentur , craffos thoracis humores valenter incidit 
ac educit. Stomacho autem, referente Diofcoride, inimicum eft, aluum turbat , lumbricos 
pellit , liénem imminuit , menfes cit, foctus enecat, Venerem tamenexcitat — 
Ex alto delapfisaut ptzcipitatis datum confert : fanguinem coagulatum diffoluic , & ne 
alicubi in corpore cocat aut coaguletur przcauet : fudorem etiam mouet , Vt recentiorum 
experientia inuentum ac comprobatum. Ax ed 
iS 
) 
"odd 
Mf Ape : TA 
9 
DeBarbara. CAT. XX. — 
ARBAREA Rapum ac Napum foliis zmulatur, quz tamen luiora , ac minus afpera 
(unt: caulis re&us, ftriatus, cubicalis, qui à medio feré ad faftigium. víque tam ipfe ire 
eius ramuli flores promunt luteos;ac filiquas oblongas , teretes; 1n quibus exiguum & colore 
— . . zufum femen: radix mediocriter craffa & oblonga eft. c bb Temi cr 
- — — Jncampisac horüsin quibusolera feruntur, tum & aM. velus Dope iemitas ac vias ; 
* quandoque nafcitur. ^ — L^ : E : 
Tota hieme viret , lores Maius ; Iunius femen largitur. 
X 
— Germani Cant $Darberen fraut nominant, Latine Barbaream idcirco vocauimus: Belgis 
) 
OO 
