. ^ 
164. And: MatthioliComm: 
vunt, bifforiam bancpofleritati memoria comnendauit Yoannes Heffus Medicus Norimbergenfis. Caterüm mon defunt 
alij; qui hanc opinionem impugnent;quod videant zatza Parille, C apere [milacis radices facte non parum differre cum 
beuodofe, ille verorugofa habeantur. Ego autem-quid dere hac veri affirmare poftir, fané uon babeo,quod nufquam im.. 
tegram-viderim Zarse Parilleplantam.Veruntainen cogor intérim equi Luce Ghini opinionem, quod is ( yt ego fyc 
atteflaripoffum )praterid;quodin cenfendisplantis dum vixit nemini fecundus babebatur, fed quod candidus admodum 
fidelis d verax perpetuo fuerit. Nec admodum ob[lat vadicum differentia, quandoquidem (vt T beophraflus et author 
"oc à locis differunt; e? fepe climatum calisfolig, varietate differunt eum forma, tum [apore & odoreplantarum vadiet, 
^ .. His acedit nomenclatura franificatio: namq, zarza parilla apud Hi[panos nil altud defignat , quam Rubus vitiauofus, 
mda: id Patra enim Hifpanis vitisdictur,Parilla viticula y zarzaTubus, Hetrufii quoq, A peram  femilacem ; quod aculeos Rubi 
ia ahi q pr, 4mtilos babeat , Ceruimmrtubum, appellant. Ea arbores etiam proceras ad fummu v[a, fcaudit : quofit, vt Hedera ati- 1o 
panos. Jeata pluribus dicatur. Quamobrem att afpevam [milacem zar amparillan effe dixerim , aut plantam illi viribus, & 
facie congenerem. Vis illi excalfaciens & attenuaus , Cy qua.valenter fudovem prouscat, Peculiariter atttempraflatnan 
Zarze paril- folittn ad Gallicum morbum curandum, fed ad quofeunq, articulorum dolores : quinetiam ad quafcusique cutis infedio- 
levires. — wes, vleera contumacia, C Licbenas. Auxiliatur pratereaijs , qui edemate lavorantsvideturá, proprias baberefaculta- 
Decodl t6 ad Ifi gidos capitis ; [e cerebri affectus, Decoquuntur buiufce Tadicis ynde quattuor , th libris quindeéciin aqua ; in qua 
M MM prius macerata fuerint die c nocte vna. ,ad medias,ac etiam diutius,vbi decottumvalentius defideretur:vUtattem défer- 
buerint,linteolosmundo colantur;c* afferuatur decoctum adpotandum. Dantur buiufce decocli quotidie erris tam mane 
. quam ve[perisborisquatuor ante bum yucia octo , prius calefactt , c deinde fudane in letlo flragulis conteth borisdua- 
bus,in trigefimurmn, ci quaudag, (vbi morbus contumax fit ) in quadragefimum die» vj. Est bacradix magis temilum 
partium,quam China €? Guaiacum,ob ida, copiofiorem prouocat fudarem , c longi wielius morbos , qui fantin ambitu 19 
corporis curat. Est tamen opere pretium decimo quoq, die bibentes purgare,aut Git apots,aut porionilaó ad morbum fa- 
clentibus. Victus vatioeadem inflituitur., que Guaiaci decoctum [umentibus inflitut foleinempe ex pane biftoho, vais 
paftiss quanquam quandag, imbecillisribus gallinacei pulli, (y auicule concedanttr. Datura, potandum cim ábisidem. 
decactum, pro affeterum voluntate. Quibus quoque , vli (erena quie ad, fuerit dies, conceditur , vt pauli/per egredian- 
tur. Ceterinn oportet; vt qui hoc medicamento vti volunt, ij prius prepurgati ad bane curationem accedant. Sed dezar- 
: za parilla bactenus.Sediam ad Ebenum redeamus, at, de nominibus agamus. Eius nünmen Grecum cfe Bevoc, veluti cy 
Nomina — [panum Ebenus: Arabicum Abanus feu Abenus: Italicum, Ebeno, Quod vero LatiniLigmun Guaiacum , Lignum fay- 
dum;aut Lignum Indum vocant. ltalis,Legno (anto , Guaiato s C Guaiatane appellatur : Germanis ; Statigofenbelle 
- Hifpanis Lequo (anto; c Legna della antilbas: Gallis [aintboi. xis 
Ebeni fpecics. 17. Ebenus uplcx Diofcoridi, £thiopici & Indica: hanc Thcophraftus 4. hift.j. agnouir & duplicem ^ 
fecitat Braffanolus in tractatu de morbo gallico ( vbi 234. oo cap aar Ebeni plures 
facit fpecies, tubram;albam,luteam,variegatam, de Gugiaeo intelligens, cam fint, qui velint Guaiacum 
Guaiacum . Ebenum effe, Guaiaci nomen pattium eft, Indi enim layacanvocant,nunc Guaiacum , Gaiacum &li-. 
quid fic. gnum Indum nominant:quodaliqui Buxifpeciem faciàntzalii Ebenü fiztuunt: alii Ebeni fpeciem, quod 
facile concefferimus, proptér lauorem fimilem ei uieffin cornu elaborato:propter fpifitudinem ma- 
teria, propter ipfius UE m E E dads bere iom Nec. qe de Ébeno pra-dicauit 
Plinius, & ob vires, cum Galenus Ebeno vim extergentem cum caliditate ac par- 
GuaiaciQ;. Htimitenuitate ine &in Guaiaco reperias. Eftautem atbor (referente Monarde de fimp. 
boris deícri- Indiz occidencalis)Ilicis magnitudine ramola, matrice magna nigricante;cortice craffo, pingui, àligno 40. 
ptio. ficco facile decidenti: foliis exiguis,dutis: lore co: fructu rotundo folido,in quofeminavelutinMe- — 
fpilo cotinentur. Ad nos veró aduchuntur iw 3 craffi ab incolis tiücosferraincifi, cuiusdiameter — 
pedis longitudinem pene zquat ligno denfiffimo,in ambitualbo, vel pocius flaucícente, in medio nigro P 
Ebeni forma refinofo,fapore non infuaui;fübamaro: coft uisa cinereifcabriamarioresligno. Ges — 
Ee 
h 
Guaiaci tria pera cria;alterum de quo dictum,in infülaS. Domin 
$997  diuite;poftea Rs pones ferc fimile,fed per oi 
hocligno nauesonuftz in x 
igiepibscek itudineFraxini, £ - 
Sr aluum fübducit: cor- 
Guaiacipri- t; enis doloribusobluem — 
inus vius.  fa- i 
fedscus 
vniuertume j 
Buualues. ed EE life, vnde&- ; 
Clhinzde- ^pemedium bensaut füb- £a 
ee. fungol&le- 
Nonisds 
China du- 
plex. 
Chinz vfus. 
