258 And. Matthioli Comm. 
Torpedinis :E: Orpedoin cartilagineorum planorumo, pifcium genere ab auctoribus recenfetur.perinde acrata, lenirasa fern 
confderaio. —- folea;paflinaca, e alia id genus plua. Corporis actes, fi caudam abfcideris, orbicularis "fuerit. Caput pis "3 
pilas contractum est; vt ipfius nullum vefligium appareat: Oculos tamen babet anterius, fuperiori parte , pma : 
citra bospaulo foramina duo (emicirculi effigie , qua perpetuo veclu[a [pettantur. Os baet fupina parte E ed 
minutis intus dentibus. Lingua illi nulla,os precedunt [oranina duo,que olfatlus aratia nata videntur. Eadem Mi. 
(vt autborest Arifloteles libro fecindo cap. decimotertio de hifl.amim.) Branchias vtrinque quinas babet , fed exieuar d 
arciatas, Excremeutorum meatis ima corporis parte [utm babet loci : prope cauda exortum,qua illi breuis ej fal e 
nofa; C in latam definens pinnas. 1n cauda dov[o duas quoque pinnas babet, fed priov altera maior , quinetian ers 
da ipfius exorttin binas gerit virinque viram. latiores femicveulavesá, , de quibue amtum libro quarto; tap. ded in 
tio de partibus azimalium meminit Aviffoteles,caterisfilentiopratevitis. Atqui baud vele eodeni inloco tundem der, M 
pedims cauda fcripfiffe iudico , cttm Torpedinimon fecus ac Paffinace, ceterisa, cartilagineis longam yffimnofam, ri ie " 
vecaudam tribuat. Corpus totum molli ac leui cute contegit. Supina parte albucat, fed prona flaueftit , vinofo fere cler" 
Derjo on ovibus eadem facies : fiquidem aliquibus quinque fum in dorfo macula nigre orbiculureiá, oculorum fo 
effigie pentzgonid, figura difbofite. Vndeilli nonen , Romanis ochiatella: Alijs eadem ferévifuntur macula , fcd uon " 
in primo genere nigra. Suni enim circulis verficoloribus pictae, nota quadam in medio exiflente qua oculi pupilm qua. 
dantenus veferi. Nonnullis be macula defunt , fed minoresminutiores Acuimero[e in toto dorfo difperfa fPeclantur:ayi 
bufdam vero nilla provfus apparent, dorfo tantum flaue[cente. Ceterim , etfi prafcriptis notis Tovpedimes diuerfo effege- 
nerevideantur non tanen tn ijs variat torporis inducendi facultas: namque omnibus eadem est. Torpedo viuum " 
2. animalouis priusintra fe genitis, vt cetera fere cartilaginea d» adeo prolifica est, vt firipferit Arifloteles, Terpedinemyi- 
"Torpedinis Jem effe grandem, qua intva fefotus circiter odhuaginta haberet. Tanta buic vis peculiaris inest , vt vetibus Capta utt4- 
: 1a facul- quam manu attingatursc? manus c lacertos pifcatoris fhupore non modico afficiat : id quod etiam fit , fi capiatur bano, 
A Talis namque buius facultas per fetas & haftam infenfibili quadam modo permeans, ad manum piJcatoris tandem; 
teita, celeriter torporem inducit. Idcirco Galenus lib.ó.de locis affectis: Ea (inquit) potentia torpedo praedita eit, vtffa- 
fna attingatur a pifcatore , tran [miffa qualitate per baflam ad manum,eam vepenté obflupefacit. Idem poffeavauli 
Plinius lib. 2.cap. 1. fuc inquiens. Torpedo etiam proculycr e longinquo vel fi baffa, virgave attingatur , quamuispraus. 
. lidos lacertos torpefcere facit; ci pedes quamlibet ad curfus veloces alligat Cr vetinet. Etlib. 9. cap.u2. ita fcribit : Nuit 
torpedo vim fuam : ipfa enii non torpens,merfad, in limo fe occultát ; pifces, qui fecuri adnatantes obtorpuere,corripin, 
Quod anteip[um prodiderat Ariftoteles lib.o.cap.37.de bifloria animalium ficinquiens : Torpedo pifcis, quos appetit. 
cit eaipfa,quamim (uo corpore continet.facultate inducenditorporis,ata ita vetardatos pra [lupore capit c vefütur. abo — 
dit fefe in arena C limo,tumpi[ces,qui adnatantes obflupuerunt,corripit. Quat rem plerig, confpedtam à fe retuler, 
Eit enim pigra Torpedo ob pinnarum im corporis tnole defectum, & cum pifcibus vefcatur,cuma, lento motu eos capereme- — 
queat.aftu ios capit cuius vt indicio funt Mugiles,qui cum velociffimi fint ; faepius in torpedinum ventriculisveperiu- 
tur.Caterim proprietas bac viuis duntaxat inest: nam fi eadem in exanimatis perfifleret,comeffe (veniunt enimfiegu-— 
ter incilis ) vniuerfum corpus flupidum veddevent. Quainobrem Galenus lib.1. fimp. med.de ea ita fériptumveliquit:Sl 
'Torpedinis € Torpedinem totam (dico autem animalinarinum ) capitis dolores fanare capiti admotam ; fedemá, euer[am coram, 
x . ^ ^ ara d LAN irre et * k^ - TE. N z 
vires cx e: " Aquibu(dam eit proditum : veri €go ore gl expertus neutrum facere comperi. Eam igitur cim cotitaffan, 
ja 
adbuc viuam effe applicandam, cui caput dolevet (poffe enim fieri, vt hoc mediamen anodynon fit , boc eit, dolorelibert, 
fimiliter alijs qua fenfum obflupefaciumt ) ita habere comperi , putoó, eum, qui primus est v[us , rali quapiam motumwe- — 
tione vii agreffum : bec Galenus. Non defunt authores , qui putent vim torpidam in Torpedine baud in toto dt 
diffufam.fed in quibu[dam tantum particularibus eius corporis angmbris , fed an boc verum fabulofumve fit , baudfas 
Nomina.  f^efitafferere:funt tamen rationes, qua illorum fententie non parum refragantur. Venetijs pifcis bic ab effetu,vulgb Te — 
solo appellatur: fiquidem membro fupefatto, [ubinde tremorem incutit. Romani vero (me quidem latet vndeidumam 
traxere eundem vulgari nomine Batti potta €» Fotterigia dicere confiteuerunt. Qua Ndpxa Graci he 
21 
E 
Exid va. VIPER Á: CAP. XVI. si 
qe - mardi oo RR 
SEEN ^^ X Iperina catnes fi co&tz edantur, claritatem oculis afferunt: neruorum vitiis auxiliantur: inerefen- 
*. tes ftrumas reprimunt. Detracta autem cute , caput caudaq; , quoniam carne vacant; amputaride-f? " d 
acuoci aae bent: quippe 2 commentitium eftquod racipitur certam vtrinq; menfuram zecidi oportere. Rie : 
bet antiquus : 
/ manufcri-- 
pius codex. 
Viperarum |] 47 exe 
confderado. medicorum quidam Viper. 
tam,inito confilio cum bis rcumferanei, qui. 
ein capfuliscenclm[e catulos peperere 
enim ideo 
swf 
