. it enim potenter (anguine. 
Crnaqin c aam peri 
emplaftri modo impofita, 
| : e 'effron,aut Dfjcha 
ipfa berbazid quai 
| 
| 
1 
1 
| 
Inlib.Quartum Hgtadd:. 
bear. Siquidem bacgaule conflat purpurafgente,tenul, i in multos ramulos diuifo: Folia gerit anteaquam caulefcat Pe- 
" m ambitu tenuiter ferrata, fed vbi caulem protulit, eadcm faciem immutari. Nam exortis profundiori-- 
s imafuris, maioris Pbu fiuiliafere redduntur:qua ver in catle funt , minora multi, é breuiora [clan tur. Flores edit 
in rapa [culorum fummis partibus é capitulis quibu[dam,purpureos.Radice nititur multifida , Pbu minoris modo fibyata. 
vderia panne colorandis expetita.Datur vtiliter potanda cx albo meraco conuul[is, ruptiscr ab Alto deitolu- 
qui extra va[a concreuit. In vino decotla , ac deinde illita , viceramirific mundat, xes. 
t.Hemorrboidum quoque dolores suulcet fotu adbibita.Folia, C» radix fimul con- 
untur.Betonice virestiemorie prodidit Galenus lib. 7 . fimplici- Betonicz vi- 
opbon, Roman? vero Betonica, vini babet incidendi , vt cufhus ip 1*5 ex Gal. 
'fanare cr 
| 
C particulatim edita aclio offendit. Nam confiflentes in renibut 
( iecu 
Pldntaqua xác-ocs » C 
Italis Betonicá: Gernanis, vBetonen: 
tes b 4 ex 
eda figura colligere eft.Pur 
oe, qua altius cxcrefcit & ferius floret, vtra 
PEERS CS TERR 
4o tür.Vim habet adftringentem , priuati 
., Valetetiamad reliqua, quibus adítridtione eft opus. 
: am.Flos ei qui( vt certà proditur ) co 
Ttddit oviines.Frisij, qua caffta ev ffris d 
vx 
/ 
xiepovatemediorum copia& varietate dicitur,Plinio Vettonica ; quam 
inltalia Serrarülam vocari auctor eft, duplex eft;altera purpureo flore, quz vulgatior eft, altera candidis 
floribus, qz rárior & non folum floris cde ab altera vatiat;fed & multó altera hifpidior,minoribusá; 
ca duum quoque generum,altera breuiore fpica;altera lon- 
xpurgat abflergitd, menfes quoque ciet , C cormtialibus prodeft, 
nauljad, curat; C onmibus beffrarum po. vlceri illita auxiliatur. Poffremà acidum ructantibus , y i- 
ésecpev Grecis, Betonica, C Vetonica Latinis dicitur: Arabibus, 
Hifpanis, Bretonica: Gallis , Betoefne : € Betoine. Serratula , Italis Sgr- 
quetamen eodem loco prouenit. I. Betonica 
; Trag.Fuch.Betonica;Brunf.Matth.Fuch.Dod gal.& fol.Gcf.hor.Lacu. Lon. Lob. Caft. Lugd. 
^ Cal. Thal, Tab.Betonica purpureo flore, Cluf.hift.Pan. Vetonica, Cord in Diof.& bift.II. Betonicaalba 
Brunf Taber.Detonica candida, Trag.Betonica floribus candidis. Lob. obíer. Betonica flore albo , Dod. 
gil.& fol.Clu hift. Pann. Cam. Vetonicaalba, Cordo in hiftoria. IIL Serratulaá folijs minutim cir- 
uc ferratis, nomen habet:dicitut Serratula , Matth. Dod. fol.Lob.Caft. Lugd. Cam, Serratula 
tin&oria, Taber. Tin&orius flos fecundus, Trago, vt Kyberus vertit, Tragus namq; Schartam nominat 
Cerretta, Cal, Centauroides,aut Centaurium maius fjlueftre Germaticum , Thalyo:an Solidago Sar- 
jo racenica quarta, Lonicero.Huius ratione foliorum quatuor differentias: prima folijs omnibus per cir- 
. cumferentiam ferratis, incifura carentibus: altera folijs ad radicem 
profunde incifis ceu in lacinias diuifis:tertia folia habet vtrinque diui. 
cem per circumferentiam ferratum habet, rcliqua veró omnia diffecta. 
uidem tantum ferratis,at reliquis 
:quarta, primum folium ad radi- 
BRITANICA: 
Rissicaant Vetonics folia babet flueftrislapathi ed nigriors,& pilo 
dicem tenuem, & breuem: caulem 
ftu adftringentia : ta- 
paruum emittit. Folijs exprimitur fuccus, qui igni aut fole cogi- 
m depaícentibus oris; & tonfillarum vlceribus accommodatam. 
Vanguam tradit Ruelus Britenicam effe plantam Italia cognitam, atque ili vulgi appellari Piatamano, tnihi ta- Britanicz có 
en hadenus mon folion nctien il'ud incompertum eff , fed nul'm 
Jlndaret Hane autem fcriptis celebrait Plinius libro1 5 cap.3.bifce verbis: 
nica Cafare promoris ias itimo tractu fons erat aqtia dulcis folus, 
ingenibia folnerentur.Stomacacem sedit vocabant c 'fceletyr. 
Vanicasnon neruis aod) C oris malis falutaris :féd contra anginas q 
llectusp : (fq : 
5. 
 feutamefs liem, quem berbariorum vulgus ideo BIS 
"facile deprebenditur. Quandoquidem etfi Biflorta vumicis confa 
leuia apparent, füpern? vufefcentia, 
etiam inuenire obtigit , qui Britanicam o- fidetatio. 
In Germania trans Rbenum caftris à Germa- 
qua pota dentes intra biennium deciderent , compag 
ben ea mala.Reperta auxilio eft herba , que vocatur Bri- 
woque c [erpentes. Folia babet oblonga, nigra :radi- 
tonitrua audiantur s deuoratus [ecuros in totum 
illem:hec Plinius.Caterim non defunt,qui Britanicam cen- 
ppellat , quod radice contorta ttitatur fed eorum Biftorte men. 
folijs mon tamen ca nigra funt , neque, 
Gr à terra quadantenus cefto. Ad bac Britan 
(itur becin alris montibus. 
eradix fubefl tenuis, breuisd : 
enavrem bifloriam ,na- 
trail, C intorta.Cai 
$i. y 
| gentis faporis. Copiofiffina 
regionem banc,à Silefía dinidunt, c 
Tormentilam fic offwinis, C» vulg vocatam, Bifforte, 
" rens dei Lai gites rlau 
itaque TORMENTILL A folio pentepbylli minore , fept. 
enisfoliorum diuifuris Heptaphyllon hanc vocent .Herbari compertum 
eft. Quamobrem vtreque 
p wpsmmmtem. 
oliarferunt. [id eui fant inferna parte fulpurpurea e per ambitum fimuata. 
quo olia long? minora fpetkantur.Flos in caulis femmitateprodit, dicatus ruber aut fubpurpureus , à quo fe- 
: nititur arundinacea facie, ed fuccofa. ferpentis modo contorta,cortice obdudta fub- 
i eritur in altistiontibus € pafcuis prouenit in Bohemia jsprefertm. 
ex quibus Albis fluuius fuam ducit or. 
ex aceto illite :vrine 
L5. f. A4. 
Vit&; Grex ele arque fica fubacte, ventri ac pubi iln, 
;colore fubrufo.qua vbi adoleuerint , vumi- 
!fintiata.Caulem edit votundui tenuem , cu- 
iginem. Sedpratereamon defunt 
Ru 7 ^ CO ae ^ 
D ie noue RU Den 
