I] d 0l fo do) 
TEE i EE 
Senenfis Commentarij, s | 
IN LIB. QVINTVM PEDACII DIO. 
* SCORIDISANAZARBEI,DEME-. Ln 
dica materia. 
5 Vperioribus quatuor libris,amicifsime Aree, tradidimus dearomatibus,olei, 
4 vnguentis,arboribus, & carundem lacrymis , ac fru&ibus:item de animalibus 
2597/3 melle, late;adipe,cerealibus,oleribus: nec non de omni radicum, herbarum, 
füccorum feminumqué ratione.In hocautem totius operis quinto differemusdevinis, " 
F. & metallicisà vite noftram commentationem aufpicari. 
COMMENTARIVS MATTHIOLI. 
A VowurAwmnon diffidletantum.fed quaft etiam impofibileeffet, vt cuiufcung fcientia, ent funes 
principis acfundamentis vniuer[alibus ignoratis , fciri perfetto poffint illa , que deinups [eumma 
confideranda veniunt: ideo non minus nece[fariumsquam vtilefore exiffimaui , fi cim vninafen ij» 
Miumsac metallorum materia tratlaretur. Nam etfiin boc quinto libro nonnullorum fofilummdse- 
£. h ala 
si torum. cim bifforiam, tum tradiderit Diofcorides , C ipfum fecutus Galen 
fimplicium medicamentorum; chm tamen eorum neuter originem, materiam , caufas, ac alia plura in a efmainn 
cognofcenda explicuerit , illa quidem boc loco filentio inuoluenda non duximus , vt quamum per nosjeriptnme 
Variadese. dod ad abfolutam rerum fimplicium cognitionem , & communem vum faciat,à nobis intactum relig 
neratione la. dtteplures tam antiquos , quam recentiores , qui defofilium , ac metallorum materia [irip[erunt, diligenter nb 
pidum fenté- rimi, eos vtique non modb inter [e differentes reperi , fed in aliquibus etiam contrarios. Nam licet eorum quio 
tx —— 5  paristramiteparum deflelant zvidentur tamen non exaite eaomnia explicauiffe , quahacin ve maxime unguem 
^ vo fentur.Fieri enim lapides , Aviffoteles author eft, igne non liquefcentes ex ficca ignefcenteexhalationt, EXque. 
iom poteflexbalationem bumidam materiam effe lapidum liquefcentium , e quibus metalla confiantu, d dx 
telis fententia, lapides igne non liquefcentes fant ex calido , c" ficco vapore : liquefcentes vero ex bunidahalim 9n 
Sed opinionem banc , qui rem altius , diligentiusd, inueffigarunt , minime probandam exifimant, aula Ws 
nus, quam terra ex vapore fieri queant. Siquidem puluis, qui fic gigneretur vnum aliquid ex plurilus fieri wt 
poffet , nifi umor illi ommifeeretur, cy omnes pariter Lapides nan liquefcentes abfque multa ommumeptae 
labore facile in arenam vel puluerem tranfirent, fi tanti ex tj nullo accedente humoreefjicrentur Gu i. 
ita fe babet : lapidesnamq, ferii Ámodum compados, folidosá, videmus ,id quad baud dabei 
tantium vapore eos nequaquam genitos effe. Quod fi ex eo lapides eiufmodi procreavemtur,magu 0m? rigid andae 
ve aeris vegione s vt qua facile ignis contactu incendatur , quam intra terram. Quandoquidem omnibus i quid 
^ — quam|uperior illa aeris regio ex velociffima affrorum conuerfione, citius accendatur. [LETS : 
* gignerentur comete facer fumme pei, ardentes, decideren lapse cul, au tere quidtm ramen feri m 
E is tradiderint prodigi i iffe qua lapides , vt Plinius , &e alij quamit es m 
aum 
14 
? * pr e I IE P ut 
e men ob boc opinatw eft Arifloteles im aere lapides gigni poffe. Nempeis lapidem e celo delapfum enter 
. 7577 qam feribit di flapdein se fume (quad ploné negare mn atf nid ofa txvduinen pli c 
coo o8 materia sex qua illi fub terra generantur , quam quidem materiam jaciléproduxi[f petu niim ge 
Theophrafi: tes: vt pote quarepentino aliquo moru dum oriuntur , ex reliquorum e í i dri qua anfua 3 
opinio. erint. Tbeophraflus verà non Lapides folim, fed terras etiam conflare fcribit ex pura, ac pacér- á [us modi tti ; 
difise percolatione fit effehasalioue modo excreta. Quod tfi iure aliquo probati pofitsnom 147» odi pi 
t4lis efficitur. Nec ea quamuis proxima fit materia teyra infignis,omnis etiam eft laptos vim ti napa 
matcriasve t fuc maj cantar Interdum quog, vece[eft vr caler materia p Mn aget | 
n efficiat focciex quo tande lapissqui liquefcat ignis calore, fieri poffit. Veri enmuer" im ita ingtit- n.i E 
diprehenditur , quod fcilicet omnes Lapides etiam pretiofos terra abundare eretiderit: i £P 0475770 gg 
& o" 
me * 
