The Rhetorica of Philodemus. 249 



tifies the object of the attack as Philodemus, and there is no 

 reason to doubt his statement.'^ Much of Cicero's abuse of 

 Philodemus is undoubtedly due to the heat of the invective 

 against Piso, and should be correspondingly discounted, but the 

 basis of fact is probably only too true, for Philodemus has borne 

 testimony against himself in the scabrous epigrams preserved 

 in the Anthology. It is noticeable, too, that Cicero qualifies his 



simorum et humanissimorum coetu loquor. Audistis profecto dici philo- 

 sophos Epicureos omnis res, quae sint homini expetendae, voluptate metiri. 

 Recte an secus, nihil ad nos, aut, si ad nos, nihil ad hoc tempus : sed 

 tamen lubricum genus orationis adolescent! non acriter intelligenti est 

 saepe praeceps. 69. Itaque admissarius iste, simul atque audivit volupta- 

 tem a philosopho tanto opere laudari, nihil expiscatus est: sic suos sensus 

 voluptarios omnis incitavit, sic ad illius hanc orationem adhinnivit, ut non 

 magistrum virtutis, sed auctorem libidinis a se ilium inventum arbitraretur. 

 Graecus primo distinguere et dividere ilia, quem ad modum dicerentur: 

 iste claudus, quem ad modum aiunt, pilam : retinere quod acceperat, testi- 

 ficari, tabellas obsignare velle, Epicurum desertum dicere ; etenim dicit, 

 ut opinor, se nullum bonum intelligere posse demptis corporis voluptatibus. 

 70. Quid multa ? Graecus f acilis et valde venustus nimis pugnax contra 

 imperatorem populi Romani esse noluit. Est autem hie, de quo loquor, 

 non philosophia solum, sed etiam ceteris studiis, quae fere ceteros Epi- 

 cureos negligere dicunt perpolitus. Poema porro facit ita festivum, ita 

 concinnum, ita elegans. nihil ut fieri possit argutius. In quo reprehendat 

 eum licet si qui volet, modo leviter, non ut improbum, non ut audacem, 

 non ut impurum, sed ut Graeculum, ut assentatorem, ut poetam. Devenit 

 autem seu potius incidit in istum eodem deceptus supercilio Graecus atque 

 advena, quo tot sapientes et tanta civitas. Revocare se non poterat famili- 

 aritate implicatus, et simul inconstantiae famam verebatur. Rogatus, 

 invitatus, coactus ita multa ad istum de isto quoque scripsit, ut omnes 

 libidines, omnia stupra, omnia cenarum conviviorumque genera, adulteria 

 denique eius delicatissimis versibus expresserit. 71. In quibus si qui velit 

 possit istius tamquam in speculo vitam intueri : ex quibus multa a multis 

 lecta et audita recitarem, ni vererer ne hoc ipsum genus orationis, quo 

 nunc utor, ab huius loci more abhorreret : et simul de ipso, qui scripsit 

 detrahi nihil volo. Qui si fuisset in discipulo comparando meliore for- 

 tuna, f ortasse austerior et gravior esse potuisset : sed eum casus in hanc 

 consuetudinem scribendi induxit, philosopho valde indignam : si quidem 

 philosophia, ut f ertur, virtutis continet et offici et bene vivendi disciplinam : 

 quam qui profitetur, gravissimam sustinere mihi personam videtur. 72. 

 Sed idem casus ilium ignarum quid profitetur, cum se philosophum esse 

 diceret, istius impurissimae atque intemperatissimae pecudis caeno et 

 sordibus inquinavit. 



''Vol. V pt. 2, p. 16, Orelli; Philodemum significat, qui fuit Epicureus 

 ilia aetate nobilissimus, cuius et poemata sunt lascivia. 



