i6o 



CoDicis 



posl alia malo falo ilepiMilila , Tlieodosius lalioneni conficlnuli cojicis ronsti- 

 tiiit, cl lurUconsultos deslgnal , i[uibus lanlum o|)iis dcmandatuin sil. Al<nic 

 iilinain Integra ad nos perxMiissct , iiidiible culm cxposUiim h.ibcrpimis un!ver- 

 siim Tlioodosii consilium dc co codice coiidendo , (|iii iiil(|iiissiiiia Ilia Icmpu- 

 state perfici non potuit; sed c|uandu leiiipus edax nobis invldit piiiiiam con- 

 slilutiuiiis partem, ad conloctiiras conl'iigiendiim est. 



Primiim omnium raluin sil <[ualuor codices dcsignari a Tlieodosio. Ail enim 

 liiinc t/uiilein codicem el priores, turn ex his ergo Iribiis codicibus . . . t/iii 

 tcrlitim ordinnbunt, lam habcs tres codices. Poiro subdens ex his autem tribiis 

 codicibus . . . nosier eril alius apertissimc innnit cjuartum , qucm promulgare 

 piacstitucrat. Sed qui tandem sunt priores ill! tres codices .' Ad singulos Tenio. 

 Primus omnes generales constitutiones, ijuae ab omnibus retro Imperatoribus 

 ctiam ante Constanlinum lalae fucranl , ita complcctebatur , ut , praelermissa 

 inani verborum copia, soiam iuris summam exhiberct. Luculenler isle descri- 

 bilur lis constilulionis verbis ijuorum primus, oiiiiii generaliuin consliiutiomim 

 diiiersitate collccla, nidliii/i:e extra se , quatn iam proferri liceat , pralcrmissa , 

 innnem verborum copiiim recusabit. Sane quuni TUeodosius omnes indiscrete ge- 

 nerales constitutiones commemoret , neque distinguat inter leges uniiis, atquc 

 illas altcrius princi])is , nccpie nos dislingucre debemus. Quare ralnni babco 

 Tlicodosium uni?ersas cum Chrislianorum , turn ctlinicorum priucipum leges 

 colligcodas dccrevisse. Quorsum enim etbnieorum imperatorum constitutiones 

 rcpuJIasset ille , qui univcrsum ouinino ius uuico codice comprehendere prac- 

 slitucrat? Nonnc legislationcm protulisset suo capile obtrtincatam ? Sunt eniui 

 antiquiores leges lundamcntum et basis sequiorum. Ne vcro codlcis moles ne- 

 quicquam cresceret , simiilque allcrius coclicis conditoribus incujniuodum crea- 

 ret , circunicidenda iussit iniitillum verborum ornamcnta at<[ue exordia legum. 

 Alter, omni iuris diversitale exclusa, cas tanlum leges proponebat, i[uae a 

 sequioribus necpie abrogatae neque dcrogalae tum temporis in foro vigebant , 

 atquc adeo, quum civilis vitae norniam compleclcrelur , recte mngisleriiiin vilae 

 appellari poterat. Ilaec facile colliguntur ex verbis alter, omni iuris di\ersit(ite 

 exclusa, magisleriiiin vitae susci/det. 



Terlii codicis conditoribus id officii demandalum fucrat , ut expcndcrciit 

 leges altcrius coiliiis , easquc lanlum probarcnt, {/uiis valere coni'euiebat ; porro 

 hisce per libros et litulos digcslis allexerent ea res|>onsa piudentum , (|uan ce- 

 teris anlcferenda videbantur, ila ut cuivis tertii codicis litulo respondcrct paris 



