Ill8 DE RATIONE NIIMMORUM, PONDEnUM ET MENSUHARUM ETC. 



« de pnUo octava parte de aripenno n (i); aliacpie eiusdcm generis iioii 

 |iauca. Sic pariter in seqiUMili cxeinplo tcrdarium ])ro lertia parte ari- 



pcmiis accipiimis : « addiciimis Icrtiurium uiuun , in quo possunl 



» bouain partem focni coUigerc » (2). 



52. lugevo quocjue Franci ad cerium ct dcfinitum agi'i modum iiidi- 

 candum usi sunt; uou tautuui sub IVIcrovingiis (3), verum cliaiu sub 

 Caroliiigiis (4) , ct adliuc sacoido x usurpatum inveuies (5) , dictumque 

 de terra arabili , de prato, dc vinea. I'raeterea iugerum nonnunquam cor- 

 I'upla voce iugiun ((5) ; iiouiiunquam iugatum fuit diclum (■y) ; imo in 

 (piibusdam proviiiciis, ut fit, iugorum fuit iiiuiru])at\un terra unius bo- 

 vis (8) eo sensu (ul ego coniicio), quo a Papia (pioque defiuilum « Uiiius 

 diei opus aratoris « (9). 



33. Huius supcrficiei quantitatem immutatam peuitus non fuisse , ct 

 iuaerum horum sacculoruui idem ac rouiaiuuii esse cruimus ex Isitloro , 

 qui saccule vii, ^eleri Agriuiensore, <pu ix, Papia dennun , qui xi sae- 

 eulo uno consensu tradideriuit iugerum coustare « in longitudine ped. 

 » ccxL, cjuae sunt perticae decempedae xxnii , in latitudine ped. cxx, 

 i< quae sunt perticae xii » (10). Praeterea cum aripennem gallicum re- 

 spondere constct semiiugcro ; aripennis autem meusuram sciamus eamdem 

 fuisse sub Francis ac sub Romanis fuerat [§ .la], etiam iugeri eamdem 



(1) Charia an. 858 ( Gall. Chrisl. torn. IV. liislr. f. 52, D) 



(S) Po'lypt. Irmin. p. 238. 



(3) <( Tanlaqiie ilia ilic coadcnsa fuit nebula , ut nihil super duabus iugeri partibus ilLscerni 

 n posset ». Greg. Tur. Hist. 111. 9. 'i Uno duinlaxal quadraginla iugerum agro excopto etc. >.. 

 Charta an. G90 (Gall. Chrisl. torn. XMl. Inslr. col. 293. C ). 



(■ij «... de terra araliili iutjera <iuadragiiita sex . . . de terra arabili iuijertt tri^inta dun vW. ». 

 Dipt. Ludovici Pii an. 823 ( Schoopll. Alsat. Dipl torn I. p. 71 }. 



(5) «... curtitn unam el novem iugcra in campo . . . novem iugera vineanini etc. ". (".iiarla 

 an. 1000 circ. ( Gall. Christ, torn. V. Instr. col. 475. D ). 



(6) « . . . per bodinas fixas, locaquc designala terrae arabilis iuga xxiv . . . inter duo loca terrae 

 >> arabilis lugti xwiii cum terminis ct latcribus etc. » Dipl. CaroU Calvi pro Eccles. S. Hilarii 

 Pictav. an. 8G2 ( R. F. S. VIII. 57G ). 



(7) V. Cangii Glossarium in h. voc. 



(8) t< . . . tradidcrunt S. Bonifacio bona sua in papo Ostropb in villa Baltremodorf ^^rrnm x hitum. 

 n sicul apud illos raos dicendi est. apud nos vero X iugera ». Descriptio Opulentissimarum Do- 

 nalionum, <|uas in provincia Frisiac posscdit abbatia Fuldensis, n. 19. an. 800 ( Aubcrti Miraei 

 etc. Opp. Dipli>m. el Hist. etc. torn. III. p. G ). 



(9) Cf. Can-p'ii Glossarium V. Jugcrutit. 



(10) Veins Agrim. elc. (Goes. p. 321 ); Isidorus Orig. lib. XV. cap. 15; Papias in sno Glos- 

 sario ad h. voc. 



