AL'CTORE SPIRITU FOSSATI. Io5 



quae scapili capacUas circiter fucrit coniicerc coQabimur. Pi-acmittenclum 

 ill hoc capitulari agi tie solitto argentco duodeclm dcnariis constante ; 

 eodem enim capite statuit Carolus Magnus ctiain pro Saxonibus , iit 

 « in ai'gciilo eUioducim denarii solidiini faciant » . Cum Tero ex. decretf> 

 eiusdeni Caroli sigalis modiiis novus Iribus dcnariis vciiirct sive tempon- 

 abundantiac sivc Icmpore caritalis (i); concludciidum est solido aigeiili 

 quatuor modios sigalis venisse. Cum vcro apud Saxoues solido viginti 

 scapili cinercntur ; couscquitur modium novum Carolingiorum scapilos 

 quinquc circiler acquassc. Circiter, iiiim Lisce in rebus accuratam pro- 

 portionem insliluere impossdjile foret. 



51. Maltrum pariter vol malcidum licjuidis el aridis mcnsurandis adhi- 

 bitum sub Carolingiis inlcrdum inveuiinus (2). \ooabulum el res, ut alia 

 plura , e Germania invccla fucrunl, praeserlini postquaui Carolus iMa- 

 gnus Germaniac quoquc maximae parti iraperilaviu Glossaiia Galliae 

 christianae et Cangii tradunt quatuor modios in maltro fuisse (3) tesli- 

 monio Goldasti , ut equidem crediraus , suCTulli , ((ui scribit : u Maltrum 

 )) mensurac genus est , continens quatuor modios ; ttloltCC 9mC bltC 

 1) tout )) (4). Sed Goldastus de sais forte temporibus loquebatur; at sub 

 Carolingiis diversa prorsus maltri capacitas. Etenim in formulis Isonis 



anni 827 circiler legimus : « ut censum iiule aunis singidis persol- 



» vamus , idesl duos denarios , vel duos maldros de grano » (5). Cum 

 vero tiitici modius ex saepe citato Caroli Magni cajiitidari quatuor de- 

 uariis venire dcberet (6) ; cfficitur hinc maltrum quartam modii pai-tem , 

 sive quatuor sextarios circiter aequasse. 



52. Duae iu Grcgorio Turoncnsi occuiTunt Romanorum mensurae, id 

 est corns et amphora. Nee minim est Turonensem episcopum a romanis 

 temporibus non valde remotum et in Romanorum scripiis vcrsatum 

 l)lures Romanoinim voces el res adhibcre (7), quae nunf[uain in Francia 



(,1) Capil. Framof. f«p. 1 an. "9i ( M. G. H. III. ~i). 



(J) n . . . de medonc ad bibciidiiin mnltros L otc. ». Charta l-uHorioi I'li ( U. F. S. VI. 061 ). 

 «... frumrnli malleros cc etc. " IVipl. Ludorici imp. an. 845 (Schoopfl. Alsal. Diploni. I. 108). 



(3) Gloss. Gall. ClirisI torn. Ill ad h. too. ; Cangii Glos<. ad h. voc 



(4) Goldasti Glossae in Ilopidanni Annales ( Ror Alaman script, aliipiol velusti etc.; Franco- 

 fiirii et Lipsiac 1730; torn. I. p. III. 



(5) Isonis Monaclii Sangallcnsis formulae scriptae kal.iun.in.wn rrgni Z.o</oici (Balui. Append. 

 Capil. torn. II. p. 587). 



(6) Capil. Francof. cap. 4. an. 794 ( M. G. U. III. 7J ). 



(7) Sic pariter stadii, lalenii, iugeri etc. voces ab co adblbcnlur. ul suo loco Tidere est. 



Serie II. Tom. V. i4 



