AUC'iORE spmnu iossati. n>3 



[j^ ;i">]. Kcvera sexlarium magnum (i), silulum maiorem (2) , corbum 

 nd novum modiiun (3) occurril ; quae loculioncs noii nioiliiiin l.-iulum , 

 sed cmiclas mcnsiu'as auctas fuisse, tleinonstrant. 



i(5. I'raetcr moclium, sextarium, liemiuam, aliac occurnint cavac mcn- 

 siirae , ([uac consueludiue priiuitus (ul aulunio) iiivectac, utjiole cominodi 

 iisus , Icgibus jjoslea confirmatae ac defiaitae fuerunl. lluiiismotli sunt 

 staupas , situla , corbis. — Slaupus mcnsui-a Htpiklorum et aridorum 

 fuit , Icgalis procul dubio , cum in censuuin meiisura cl cxsiclionc cam 

 adliihilani rejjcriamus (4). Ut plurimuin aenea fuisse videlur , at(|u<- 

 poliii minutioribusque rebus mensurandis inserviisse : « Abbas ccllarium 

 )) ingressus mensuram potus aeream iuibi pcndenlcin reperit. Cumquc a 

 1) cellerario staupum iustidae fratruni esse cognovisscl etc. n (5). Quae 

 buius capacitas fuerit liaud salis bquel; veruui liaud magnain fuisse al- 

 laUun exempUnn adstruit. Si ratio sumenda sit e potus quanlitate, cpiain 

 nionachis corbeicnsis monasterii concessam vidimus, fiet staupus pai- dujt 

 Ijus parlibus hetninae , sen litris 0,87. 



i7. Situla , sicula , sittUus , siclus usurpatur de lic[uidis acque ao de 

 aridis , veluti de melle, sapone, butyro, cerevisia, medone (6). Legaleni 

 poiTO banc mensuram esse probat, inter cetera, superius allatum nota a.' 

 testinioaium, in quo sitidi maiores memorantur; ac potissinuim aliud CaroH 

 IVIagni , quo eius capacitatem definit : « Volumus ut unusquisque index 

 » in suo ministerio mensuram modiorum et sextariorum, et situlas per 

 » xextaria octo , et corborum eo tenorc babeant , sicut et in palatio 

 » babemus » (7). Quae verba docent situlani diinidiuin modii fuisse, sen 



(I) « ... de mellc fexlarium mngnum I tic. «. Frag. Ampl. Polypi. Silli. n. 2i (Append. Pnlvpl. 

 Irmiii. p. 405 ). 



(i) " ... ex mclle vcro situlox maiores 400 cic. » Diploma Otiionis Magni an. {U" relatum in 

 F.lofxin S. Malhildis reginae (Ada SS. Ord. S. Bened. saec. u. parlc II. p. 350). 



;:i) V. inl'. nolain I. § 48. 



(i) « ... solvit . . . dc .sinapi plenum staupum clc ». I'olypl. Irmin. p. Ti. 



(J) llisloi'ia IVavicnIensis mnnaslerii an. lU^id riri'. aucL Anonymo rius lori roooacho (Marlcnr 

 el Durand, Tlic.iaurus novus Anccd. clc. HI. 1143). 



((i) " l>e melle sielus diinidius, de butyru sicli ? ... de sapofic sich 3 elc. ". Benef. Gscor. re- 

 gal, dcscrib. formulae, an. 813 ( M. G. II. Ill 177 ). 



•< . . . viginli situti de metUme , \igiuli de mellila eereisa^ quadraginta dc iion mellila etc. ». 

 Diploma Ludovici Ccrmaniac rei;is an. 8J3. Bclalum a .Maliill. in Obscr. praeviis liliello dc Traualat. 

 S. Vili marlyris (Ada SS. Ord. S. Bcned. saec. n. parte 1. 501). 



(7) Capil. dc Villis an. 8ti. cap. 9 ( M. G. U. 111. 18J). 



