AUCTORE hl'IKITU lOSSAll. lol 



ineinorans, in hoc tamen omnes conseiUire aflirmal « ul tluac lieminae 

 >» sextai'iuin faccrciit » (i). 



-iO. Sed statuto sextarii carolingici poudere , eius <apacilas statucnda 

 est. Librain carolingicam fiiisse vidimus grammalum 433,4 iG; sex ergo 

 librae carolingicae pares eruiil graminatibus 2Goo,4»)G : si ergo specificum 

 villi poudus dicamus =o,g9t5, graramata vini 2600,496, seu sextarius 

 unus , efliciel lilros 3,6227. Modius igitur erit litroruin 4i)9649J liemina 

 autcm litrorura i,3ii4- 



•41. Hacc dc modiis et sextariis legitimis sub Carolingiis: constat enim 

 alios cliain modios ct scxlarios co tempore in usii fuisse. Sic in monu- 

 mento auni 812 legimus: « De molinis 5 modios 800 ad minorem men- 



» suram De cambis 4 modios 65o ad minorem mcnsuram » (2). 



« Ut missi noslri per singulas civitalcs mensnram antujuam iu(piirant 

 n etc. » (3). E contra sextarium magnum mcmorat polyptychum Si- 

 thiense (4). His adde plura alia scriptorura teslimonia , qilae aperte in- 

 dicant rautationem inductam fuisse in mensiu'is, cum rt7i//(yr?/«c cl novae, 

 maiores et minores memorentur. Sed clarius adhuc Stalula Coi'beiensia : 

 « Volumus etiam ut ilia madia anteriora coram illis molinariis ad istiim 

 » novum modium aestimare faciat cum omui aequalitate , quanta modia 

 » de illis faciant ista , et secundum haec modia cpiantum eis convenit 

 » sic solvent in anlea eorum censum sive de annona sive de brace » (5). 



42. Huius autem mutationis Carolum Magnum auctorem iiiisse pro 

 conipcrto haberaus. Ita enim legimus in Capitulari Francofurlhcnsi anni 

 794 : « Statuit piissimus domnus noster rex, consentienle sancta synodo 

 » ut nuUus homo sive ecclesiasticus sive laicus sit, ut nunquam carius 

 » vendat annonam sive tempore abundantiae sive tempore caritatis, quam 

 » modium publicum et novitcr statutum. De modio etc. » (6). <.< Et ip- 

 » sum modium ( inquit alibi ) sit quod omnibus habere constitutum est 

 » etc. )) (7). Sic etiam in Capitulari de N illis : « Et hoc volumus ut 



(I) Rei Ai;r. And. etc. ( Goes. 323. 344 ). 



(?) BcncGc. fiscor. regal, clescrib. form. ( M. G. H. Ill 118 ). 



(3) Ludoviri II. cooslil. an. 850, cap. 3 ( M. G. H. 111. 438 ). 



(4) Fragm. Anipliora Polypt. Silliicnsi$, n. ii (Append. Polypi. Irmia. p. 40i ). 



(5) Lib. I. cap. 1 (Append. Polypi. Innin. p. 314). 

 (C) Cap. 4 ( M. G. 11. 111. 72 ). 



t^l) Capilulare duplex ao. BUG. cap. 8 ( M. G. U. III. U5 }. 



