AUCTonE spinnu fossati. 81 



Magiii, qiiibus inagiiara auri vim in Gallias illalam fuisse consLat, nuri 

 pi'uliuiii ininuerunt [§ 47 ] J '''- praccipue iil ex co eircclutn ccnseo, 

 quod cum aurea pecunia abrogata fiierit, maior rudis auri copia in coiii- 

 iiierciuni illala csl. 



80. Cogiiito denarii carolingici pondere, facile est eius aestimationcui 

 definire: cum in numiiiis argenteis fraacicis, ut supra animadvertimus, 



sil — ^ aeris , in libra carolingica erunt argenti grammala ^i5,'i5'j'i5 , 

 34 



aeris grammata i8,o5goo; in solido erunt argenti grammata 20,26'jS'j , 



aeris gi-ammata 0,9295 ; in denario denique argenti grammata 1,6889, 



aeris 0,0752. Hinc turn aei'is turn argenti pretio suppulato, libra argenti, 



seu solidi 20 respoiidcbunt nnmmis bodiernis 92,289588 ; solidus , seu 



denarii 12 rc.sponiiebunl nuunnis bodiernis 4JG144794 j f^cuarius deniqwe 



rcspondet nummis bodiernis o, 38454- 



81. Quamvis autera sub omnibus Csu-olingiis idem legitimura denarii 

 pondus ct aestimatio perstitcrit, uonnulii tamen e postrcmis eius stirpis: 

 regibus videntur denarios ex impuriore argento ct aliquantum Icvioris 

 ponderis cudisse. Sed gravius malum , ex quo vel sub primis tertiae stir- 

 pis regibus iam omnia pessum iverant , fuere priviicgia cudendae mo- 

 netae passim sive ecclcsiis sive privatis concessa. Apponebatur quidem 

 huiusmodi privilegiis conditio ne I'raus in conflanda uioneta fierct, atque 

 ut meri et iusti nummi essent (i); sed buiusmodi temperamenta non 

 suflieiebant , et undique usurpaliones et abusus excrevere. 



82. llac de causa imperii potcns instaurator Carolus Magnus, mala 

 radicitiis evellcre studens , priviU'gia buiusmodi cuncla irrita fecit. « De 

 » falsis monetis (inquit) (juia in multis locis contra iustitiam et contra 

 « edictum fiunt, volumus ut rmllo alio in loco moncta sit, nisi in palatio 

 )) nostro , nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatum n (2). Id ip- 

 sum paucis post annis conGrmavit (3); atque ad fraudem vitandam iussit 

 ut pecunia publicc sub custodia comitis fieret (4)- Sed saluberrimum 



(1) " Qiinil ila facimus oa vidcUccl rationo ul ipse el sui minisiri hoc valtle prn\i(leant nc 

 » aliqua frau.i in ipsa nwncta noslris futurisfjUf teniporihus apparent n, Theo<ifriri HI Pracceptum 

 »> an. G85, quo .\ij;iIberlo Cenomanacnsi episcopo privilcgium cmlcadac monetae ronccdil ( Annal. 

 i> Eccles. Franc, lorn. IV. p. I2C). 



(i) Capilularc duplex in Tlicodnnis villa an. 805 promulsaluin; cap. 18 ( .M. G. H. III. 1.1) ). 



(3) Capilulare Noviomagense an. 808. cap. 7 ( M. G. II. III. 153). 



(4) Capilularc de Moneta an. 809 circ. ( M. G. H. III. 159). 



Serie II. Tom. V. i i 



