8-3 DE RATIONE NUMMOHUM , PONDERl'M ET MENSURAKUM ETC. 



iinjieratoris institutuin illico cius successores pcssumdarc coeperunt. Pro- 

 slant ciiim ct Lmlovici Pii el aliorum imperaloruin ac rcgnm privilegia 

 vel anlitpia confinnala vel noviter concessa(i). Quae res deniio Carolum 

 (Jalvum coegit privilegia inonelac revocare ct iler(M-iicre « lit in nullo 

 » loco alio ill oinni regno iioslio moneta fiat , nisi in palatio nostro , 

 )) ct in QucntOi'ico ac Rotomago , quae moneta ail Qucnlovicum ex an- 

 » liqua consuetudine perlinet , et in Rci/tis ct in Sciiortis ct in Parisio 

 n et in Aurelianis et in Cavillono et in MctuUo cl in Narbona » (2). 

 Postremo comiti praescribit ut caveat ne alibi , qiiain in praestitutis 

 locis nuniml pcrcutiaiitur (3). 



8.). Isliusniodi remedia laincn paruui ellicaciac habuere. Namquc re- 

 gum siniultatibus , divisionibus, religione, ignavia dcmum sensim dcmi- 

 nuta eoruin auctoritate, atque ob id gliscente iiobilium et ecclesiasticorum 

 licenlia et cupiditate ; quod malum sub Merovingiis iniliuni sumpsei'at , 

 quod Carolus Magnus et Carolus Calvus , Carolingionim potentissimi , 

 averlere nisi sunt , totuin regnum invasit. 



8i. Hinc plurima monetae privilegia ecclesiis, monasteriis , comitibus 

 concessa, noiinuUa etiain usurpata. Hinc usu indue lum , ut monetae ius 

 qui obtinuissent , venderent (4), testamento relinqucrent , donarent (5), 

 in feudum darent (6). Postremo eo i-es processit , ut nisi certissima ex- 

 larent documenta , vix in animum inducere possemus tot nummorum 

 divcrsas rationes in Franciae regno extitisse, quot sub primis Capetingis 

 reperimus (7). Revera noununquam publicae utilitalis specie huiusmodi 



(1) Luilovici Pii ex. g. , qui monetae facullatem facil S, Medardo Siiessioneiisi ( T.c-Tllanc clc. 

 p. 73 ). Eiiisdcm confirmanlis privilegium Ccnomannensi ecclesiae (Baluz. Capil. lorn. II. p. 1194). 



(2) Edicliim Pistense an. 864. cap. 12 ( M. G. H. 111. 490 ). 



(3) Ibid. cap. 17 ( M. G. H. III. 491 ). 



(4) <c >oluni sit omnibus bominibus pracsenlibus alqne fuluris, quod ego Girardus mnnrlariua 

 » ttcquisivi a domino Centullo comite magisterium scctionis cognorum monetae huius villae mibi el 

 >. postcris meis iure perpctuo ». Charta inc. an. (Gallia Cliiisl. torn. I; Instr. p. 201. col. 2. A). 



(.'») Tcstameiitum llerivei ^li^duensis episcopi, quo w1i)duensi ecclesiae \illam Ruilliacum , cc- 

 rlcsias plures pl monetam lar};itur ( Planiher , Hist, dc Bovrgngnc , torn. I. p. IS ). 



Cr. parilor Chartam an. 1099, in qua Riclienis Virdunonsis cpiscopus ins mnnclae donal ec- 

 clesiae S. Michaelis (Gallia Christ, lorn. XIII; Inslr. p. 5G6 ). 



(6) « ... slaluimus ul ncc episcopo nee advocalo vel cuiquc murlalium hoc infiingere \el ini- 

 " mutaro sive in benefit ium alicui ifarc liceal >'. Ha desinil cliaria sup. nola cilata. Quae verba 

 sali.* indicant ius monetae nonnunc|uam in bcneliriuin sen fcndum Iradi consucvisse. Cf. quoquo 

 Bouquet, lur. Publ Franc, tom. 1. p. 205. 



(7) Cf. Glossarium Caogii eiasquc supplementum V Moneta. 



