88 PK RATIONE NUMMOnUM, PONBERUM ET MENSURARUM ETC. 



aptus essct, qui iininunilate vel concessa vel usurpata non frueretur; 

 eirectum est, ul poiuUn-a et uicnsurae paulatim iinnnitarcntur atque cor- 

 inimpcreiUiir, ooqiic res procetlerct , uL posl sacciiliiiu x tot fere men- 

 surae occurrant , cjuot civitates vel pagi tunc icmpoi is in Francia cssent; 

 proiit viclcrc est in Cangii Glossario ciusque supplemento (i) , aliisque 

 liauc rt'in li-aolaiilibiis rccenlionbus scriptoribus. 



CAPUT II. 



DE PONDERIIIUS. 



9. Mensurae ponderum legitimae Francis sub primac et secundae stir- 

 pis regibus fuere libra ct iincia, ut innuincra passim documenta Icslan- 

 liu'. Libra duodecini unciis , ut sub Romanis , constabat : adhuc cniin 

 post Caroluui Magiium cadem divisio rece])la erat , ut testatur Anouy- 

 uius Agriuiensor : « Tu\ta Gallos vicesima pars unciae denarius est , et 

 » duodecim denarii solidum reddunt. Tdeoque iuxta numeruni denario- 

 n rum tres unciae quinque solidos complent. Sic et quinque solidi in 

 » tres uncias redeunt. Nam duodecim unciae libram xx solidos continen- 

 » tern efjlciunt » (2). 



10. In quantilalcm autem librae et unciae inquirentes , non eamdem 

 sub Merovingiis ac sub Carolingiis reperimus. Superius de moneta sub 

 primae stirpis rcgibus agentes [ §§ 5, 34 ] probavimus prlmos Mero- 

 viugiorum reges conflasse aureos eiusdem ponderis ac romani fuerunt. 

 Valentiniani autcm lege , quae anno ccci.vir lata est , cautuni , ut » in 

 » septuaginta duos solidos libra feratur accepto n (3) ; qiiam sanctionem 

 octo ct triginta post annos firmavit Honorius , statuens ut essent « in 

 » una libra auri solidi septuaginta duo obryziaci n id est auri purioris (4). 

 Utraque sanctio non modo in Theodosianum , sed eliam in lustinianeum 

 codiceui recepta est (5) ; ex quo patct anno dxxxiiii suIj lusliniaiin cani- 



^l) V, iModius. 



(3) Gnesius. Rci a^rariac auclores etc. p. 333. 



(3) \.. 13. C. Th. de suscpploribas (XII. C ). 



(4) L. 1. Cod. Th. de obloliono votorum ( VII. 24 ). 



(5) C. 5 Cod. lust. Jc siLsccploribus (X. 72); C. 1 Cod. Iiisl de oblalinnc xitorum (XII. 48 ). 



