^4 OE RATIONE Nl'MMORUM , PONDERUM ET MENSURARUM ETC. 



uumrui cuiU desierint, et solidus argenleus, scu denariorura la inveclus 

 sit; secundo tempiis, quo solidi legis Salicac, qui 4° dcnariorum crani, 

 redacti sunt ad la denarios; Icrlio leuipus, quo aurei nummi e Com- 

 mercio ablali sinU 



(j2. Iain sub Carolomanno solidus fuit denarioruin 1 2 c( de 



» unaquaqiie casata solidus , id est duodecini denarii ad ccclesiam vcl ad 

 » nionasterium reddalur » (1). Pippini extant pauci quidam argcntei 

 lunnini, nullus aureus; uti iiuUain aureaui 'veraiu monetam francicani 

 Caroli Magni esse vidimus [ § 58 ] . Ergo argenteus solidus aureo suli- 

 stitutus est iam sub posti'einis Merovingiis, duin Caroli Magni avi non- 

 <luin regio sed niaioruni doiuus nomine publicam rein curarent. 



03. Maior difiicullas in constituendo tempore , quo solidi in lege Saliea 

 per 4" dcnarios coniputari desierint. Anticpins hac de re monumcnlum 

 est capitulare Caroli Magni anni 8o3 : u Omnia deblla, quae ad partem 

 i> regis solvere debent solidis daodecim denariorum solvant , excepta 

 » freda quae in lege Saliga scripla sunt. Ilia eodeni solido, quo caeterae 

 » compositiones solvi debent, comjjonantur n (2). Evideiis loci sensus 

 est, si (juis cerium solidorum nunierum ad partem regiain deberet, s«- 

 lidos intelligi denariorura 12, excepta freda quae in lege Saliga scripta 

 sunt; quae alio solido solveudae erant, scu quo celcrae compositiones 

 solvebanliu". Cum autem, ut mox videbimus, solidus li-gis Salicae adhuc 

 auno 8 1 3 esset denai-iorum 40 [ § 64 ] , palet et ficda saliea et celeras 

 compositiones adhuc solidis denai'iorum ^o solutas fuisse, seu cum soli 

 argeutei nummi cudi coeperunt et duodecim denarii appellalionem solidi 

 uacti sunt, non tainen umlctaruni gravitatem fuisse imminutam, .sed in 

 his solidun adhuc denariis 4o liiis.se aeslimatum. SieiUi igitur (-niii suli 

 veteribus Francis solidus esset denarioriun ^o , nonnunquam tamcn in 

 rompositionibus denarii i 2 ant ctiam 3 pro solido liabiti sunt [ § 54 ] , 

 ita sub Carolo Magno cum solidus iam essot denai'iorum 12, in compo- 

 silionibus denarii 4o pi"o solido habiti fuorunt. 



(ii. Alius , difiicilior tamen , de eadem re locus est in Concilio Rhe- 

 inensi anni 8i3. Cum in lege Ripuaria et ceteris plerisque Germanicis 

 legibus solidi aestimatio iam a priscis tem|)orib\is a 4° ad 12 denarios 

 redacta esset, in lege Saliea autcm in vcU-re sumnia perstilisset, necrs- 



(1) Cajul. ,nn. 7 i3 ( M. G. II. III. 18). 

 •i] Cap 9 ( M. G. U. 111. 114 ). 



