History of Kualii. 409 



ka hoouka kaiia niua a Kualii i hoomaka ai ke kaua niii ma Oahu, oia ka 

 hoouka kaua ana iluna o Kawaluna maluna aku o Waolani, oia ka luku nui ana i ula 

 pu ai ke pili o Keanakamano. A penei ka moolelo o ia kaua ana : 



Eha man alii o Oahu mamua aku o Kakuhihewa, o Lonohulimoku, oia ke alii 

 o Koolaupoko; a o Lonohulilani, oia ke alii o Koolauloa a me Waialua; o Lonokukae- 

 elekoa, oia ke alii o Waianae a me Ewa ; o Lonoikaika, oia ke alii o Kona, mai Moana- 

 lua a Maunalua. 



Aka, o Kualii i kona manawa ma Waikiki, iaia e noho ana i Kalehuawehe, iloko 

 o kona man la e hookanaka makua ae ana, pono ole iho la kona manao i ko Kona nei 

 alii; no ka mea, o na kahu ponoi o Kualii, ua kaniuliu mau lakou no ko lakou hoolulii 

 ia. A no ia mea, liele aku la ua mau kahu nei o Kualii, a ia Kualii, olelo aku la, me ka 

 i aku : "Ina no hoi paha ka waawaa o kou kino a he waawaa ikaika i ke kaua, oia nei 

 mau iwi; aole, o ka waawaa huhewa; kai ka lilo o ka hoounauna ino i na 'Hi e, hele a 

 ukiuki. I ko wa kamalii ka hoi, paeha oe, kai no ko koa i ka wa kamalii, e mau la ia 

 koa ou. Eia ka he koa ia no ka wa kamalii." I aku o Kualii : "Ua kaua, ua loaa mai 

 la ia oukou ka hua e hooikaika ai, he mau la koe ula ke pili." 



A pan na la o ke kapu heiau iluna o Kawaluna, ma ia po iho, hiki aku la ke 

 kaua a Lonoikaika iluna o Keanakamano, no ka mea, ua oleloia e Lonoikaika, ua kipi 

 o Kualii. A oia no ke kumu i hoomoe ai na koa ma ke kula o Keanakamano. No ka 

 mea o ke kapu heiau ana ia Kawaluna, aole i kupono ia ia Kualii. 



Ma ka pili o ke ao, hoala aku la o Kualii i kona makuakane ia Kauakahiaka- 

 hoowaha: "E! Auhea oe, hoalaia aku na kanaka, eia la ua puni kakou i ke kaua, eia 

 malalo mai o kakou kekahi kaua, a eia ma Koolau mai kekahi kaua, a eia malalo o 

 Waialua mai kekahi kaua ; hookahi wale no pali i koe o Waolani ; nolaila, e hoala mai 

 oe i na kanaka, a e hoakoakoa mai, no ka mea, ua makaukau wan no ke kaua." 



1 aku la o Kauakahiakahoowaha: "Pehea i maopopo ai ia oe ua puni kakou i ke 

 kaua?" I aku o Kualii: "Ke hai mai nei ka po ia'u he kaua ko ke ao, no ka mea, ua 

 olelo ae la ke alii o Lonoikaika ua kipi kakou, no ko kakou kii ana mai nei e kapu 

 heiau ia Kawaluna nei. No ka mea, he akua nui ka mea nana e kapu keia heiau." 



I aku o Kauakahiakahoowaha: "Auhea oe e Kualii, he nani ia i:a hai mai la ka 

 po ia oe he kaua ko ke ao ana ae, a nolaila, ke olelo mai nei hoi oe, hookahi pali i koe 

 aole i paa i ke kaua, o Waolani; a eia ko'u manao, ma ia pali kakou e holo aku ai i 

 keia wanaao, a hiki aku ma Waikiki." I aku la o Kualii: "Heaha ka mea e holo aku 

 ai, a holo aku auanei pakele ina he kaua no keia no ko kakou make ; e holo no paha a 

 he make, e make ana no, a ina no hoi he oia ko kakau, e oia ana no." 



