History of Kualii. 413 



a Hema, ia manawa, aole o kana mai a ka liuhu o Lonoikaika, me ka i iho: "Eia ka 

 oia wahi keiki ma'i lewalewa ko'u mea nana e olelo mai i ka ikaika ole. A heaha la 

 lioi kana." 



Hoouna akn la o Lonoikaika ia Hema e holo e hai aku i ko Koolau kaua mai, 

 e hui na holo o na kaua, e hoopitni ia Kualii. A makaukau ke kaua, ia manawa, nana 

 aku la o Kualii e hoeu mai ana na kaua a pan, ua owela ka nahele; alaila ninau ae la 

 o Kualii ia Maheleana i kona kahu ponoi: "E, auhea oe? I nei kakahiaka, ao ke 

 kaua, ao ke koa." I aku o Maheleana : "Aole e ku ka ikaika i keia pakela nui, ke 

 poai mai nei ka ohu mauka a niakai, ma o a ma o." I aku o Kualii : "Elua kaua, elua 

 o Kane laua o Kanaloa, ku no kakou la, o ka pan no ia o ia nui i ka hee." I ke kaua e 

 hoopuni aku ana ia Kualii, komo ae la oia i ka heiau e pule ai, a i ka pau o ka pule 

 ana, i nana aku ka liana o Maheleana, ua kokoke loa ke kaua. Ia manawa, lalau ae la 

 o Kualii i kana laau palau ia Manaiakalani, a haawi aku la ia Maheleana, me ka i aku: 

 "Eia kill: laau palau, puka aku oe a komo iloko o ke kaua a Lonoikaika." 



E like me ka Kualii olelo, puka ae la oia a luku aku la me ka laau palau, a hee 

 aku la ke kaua ma kona alo ponoi aku ke kaua ia Lonoikaika; na lakou i hee, hee na 

 kaua a puni; o ke poe kaua ma ka pali o Waolani, hiolo aku la lakou me he iliili la 

 ilalo o ka pali, luku aku la o Kualii a pau loa na 'Hi ma ko Lonoikaika aoao. Ahu 

 aku la na kanaka make me he pauku laau la, ka heana o ka poe make ia kaua ana; 

 a lanakila ae o Kualii ma ia hoouka kaua ana, a oia ka hoouka kaua mua a Kualii, a 

 lilo ae la ia Kualii ka aina mai Moanalua a Maunalua. Mahope iho o ia manawa, hoi 

 aku la o Kualii i Kailua ma Koolaupoko, a malaila oia i noho ai, maloko o kona hale 

 nui o Kalanihale. 



I kekahi manawa mahope mai, ao ae la o Kualii laua me Maheleana, kona kahu, 

 a hoa kaua pu hoi, i ka hahau palau ana, a lawe ae la oia ia Kahai, a me Malanaihae- 

 hae i mau pu kaua nona, ao iho la lakou nei i na mea kaua a pau a makaukau. Ia 

 manawe mahope iho, holo ae la o Kualii me kona mau pu kaua i Kauai, no ka manao 

 e loaa ia lakou ka laau palau no lakou malaila. A ma ia hele ana, ua loaa ko lakou 

 makemake, a hoi mai la lakou me ua mau laau palau la, a kapa aku la o Kualii i kana 

 laau o Hulimokualana. 



Hoi mai la o Kualii mai Kauai mai a pae ma Kamaile i Waianae. Aia hoi, ua hoo- 

 noho mua ia ke kaua e ko Waianae alii a me ko Ewa, a o ko Koolauloa alii mai me kona 

 kaua. E kali ana o ka hoi mai o Kualii mai Kauai mai, alaila o ka hoomaka no ia e kaua. 



A waena moana, ike e no o Kualii ua puni o Waianae i ke kaua hoomoemoe. 

 Ia manawa, olelo aku la o Kualii ia Malanaihaehae laua me Maheleana: "E, ua paa 

 uka o Waianae i ke kaua, i hakalia no ia kakou a pae o ka hoomaka no ia o ka luku." 

 No ka mea, ua ike e no o Kualii i keia mau mea ma kona ano akua. A o Kualii hoi, 

 mamua o kona holo ana i Kauai, ua kauoha oia i kona mau kanaka e imi mua mai, ke 



