History of Kiialii. 



421 



la Kualii ma e lana ana ma kalii one i Kalaupapa, au aku la na koa, a lalau i 

 ka waa o Kualii e lioopio, he man kanalia kanaka ka niii, a auamo ae la i na waa o 

 Kiialii. la wa, kii ae la o Kualii me kana koi a hili iho la me ka maka o ke koi ma 

 kekalii aoao o na waa, a hio aku la kekahi waa i lalo oiai ua amo ia na waa. A ike 

 mai la hoi o Malanaihaehae, ua pau na kanaka o kekahi aoao i ka make. Alaila, ku ae 

 la ua Malanaihaehae nei, a lalau mai la i ke koi ma ko Kualii lima e paa ana, a oki iho 

 la ma kekahi aoao, a pau aku la na kanaka i ka make, a haule iho la na waa i ke kai, 

 a lana e like me mamua. 



Aole no i liuliu, hiki hou mai la no he man kanaka hou, ua like no ka nui me 

 na kanaka mua i make, a lawe ae la no i na waa o Kualii iluna e like me ka auamo 

 mua ana no a kela poe, me ka makau ole mai i keia poe e make ana. Ia manavva, luku 

 hoii ia iho la no me ka maka o ke koi, a lanakila hou ae la no o Kualii ma ka maka o 

 Haulanuiakea. Pela mau no ka lukii ana a pau loa na kanaka i ka make. A i ka 

 hoouka kaua hope loa ana ma Pelekunu, hookiiu aku la o Kixalii i ka luku ia Paepae 

 me Malanaihaehae, a lanakila ae la o Paepae maluna o na koa a pau. A mahope iho o 

 ka luku ana ma Pelekunu, ku aku ai o Paepae a olela kaena aku la iluna o na waa me 

 ka i aku: "Ua pau oukou i ka lukuia e ka laau palau a Kualii." 



Ia huaoleio, alaila akahi no lakou a lohe o Kualii keia e luku nei, ia manawa, 

 haawi ae la na 'Hi o Koolau i ka aina o Mdlokai a puni no Kualii. A ma keia kaua 

 ana, o keia ke kaua i olelo ia ma kekahi mau lalani mele o ko Kualii inoa i hoike ia 

 ma ka Mokuna I, e like me ka hai ana malalo iho penei : 



O Kuku, o Aa, 



O Haulanuiakea ke koi. 



Paepae o Manau ka wahine, 

 Hanau ka naenae uoho kuamauna, 



5 Ka hiuihini kani kuaola; 



Hakina iho i ka wae mua o ka waa, 

 Ua nalia ke 'na. 

 Haalele aku Kanaloapuna, 

 Kanaloawaia, 

 10 Make holo uka, 

 Make holo kai. 

 Hoonalulu ana Luukia, 

 Hoopailua i ka iloli, 



1 ke kauhua o ke kamaiki. 



15 Hanau ka ieie hihi i ka nahele, 

 O Makaaulii kana wahine. 



Hanau ka lupua me ka laulama, 

 Ku i ke opu o Lono, 

 O Kapolei ka wahine. 

 20 O Ku ka i aina i hope ka lanalana 

 O Kukonaihoae, 



Ku o ke kai malielie 



Me he kai e haa aku ana o Ku: 



Eia ka wahine peeki 

 25 Uhi lepo o Keaau, 



Ka umeke hoowalina lepo 



Me he haka la ke ala. 



Eia na huakai hele 



Alauui ka kanaka. 

 30 Wali ai ka lepo o Mahiki 



1 ka paala a ka waewae. 



Ma keia mele, ua haiia na hoouka kaua ana a Kualii i olelo ia ma keia Mokuna. 

 A pau ka Kualii hooponopono ana i ka aina, a hooili aku la oia ia Paepae, a me Manau 

 kana wahine o laua na 'lii aimoku o Molokai malalo o Kualii. A hoi mai la oia i Oahu 

 nei a noho ma Kailua, Koolaupoko, maloko o kona hale i kapa ia o Kalanihale. 



