Legend of Ai'ai. 557 



I kekahi holo ana a Kuula i ka hi aku, i waho o Mamala, holo aku o Kipapa- 

 laiihi, ke 'Hi o Honolulu i ka lawaia, ike oia i ka pii o ke aku i na waa o Kuula, lawe 

 aihue oia i ka pa, ia Kaliuoi, lilo iaia, nele o Kuula i ka pa, a pololi no hoi ka manu i 

 ka ai ole. Ma keia lilo ana o ka pa, ia Kipapalaulu, nele iho la ka manu i ka ia ole e 

 ai ai. Nolaila, kapaia o Kaumakapili i ka pili o na maka o ka manu o Kamanuwai, a 

 hiki i keia la. Nolaila, kela inoa o Kaumakapili. 



Hapai o Hina, a hanau he keiki kane o Aiai, kiola iho la laua i loko o ka muli- 

 wai e waiho la ma lalo o Kaumakapili, lawe ae la ka wai a hiki i ka uapo a Hoolilia- 

 manu makai iho. Aia ilaila he pohaku o Nahakaipuami kona inoa, e waiho nei a hiki 

 i keia la, maluna o ia pohaku o Aiai i lana ai. Ma Kapuukolo na hale o Kipapalaulu 

 e ku ana, me kana kaikamahine, o Kauaelemimo ka inoa. I ke awakea, hele o Kauaele- 

 miuio e ai:au me kona mau wahine, loaa iho la o Aiai e waiho ana, lawe ae la o Kaua- 

 elemimo i keiki nana, a hanai iho la. 



A nui o Aiai, he keiki maikai loa ke nana aku, lawe ae la no o Kauaelemimo i 

 kane nana, a moe iho la. A hapai o Kauaelemimo, ono iho la ia i ka ia, hele aku la o 

 Aiai i ke kamakoi ma kela wahi i Halekiike, a loaa na ia hoi mai la ai ka wahine. A 

 hala he mau anahulu, ono o Kauaelemimo i ke aku, olelo aku ia Aiai, e holo i ka hi 

 aku; olelo mai o Aiai: "O hele i pa i ko makuakane ia Kipapalaulu." Ae aku ka wa- 

 hine, hele aku la ia a hiki i mua o Kipapalaulu. Ninau mai o Kipapalaulu: "Heaha 

 kau?" "I hele mai nei an i pa na kuu kane." "Ae, he pa, eia ka pa." Hoi aku la ka 

 wahine a hiki, haawi aku la i ka pa ia Aiai. Olelo mai o Aiai: "Aohe loaa a keia pa; 

 he pa ai ole, hoeha kino i keia pa." A olelo mai ka wahine: "A auhea la auanei ka pa?" 

 I aku o Aiai: "O hele a ko makuakane olelo aku, he pa no, aole e nele ka lawaia i ka 

 pa, aia iloko o ka ipu holoholona a ka lawaia." O ko Aiai manao ma keia olelo i ka 

 wahine, i loaa ka pa o Kahuoi, a kona makuakane, i aihue ia ai e Kipapalaulu. 



A hiki ke kaikamahine i mua o Kipapalaulu, nonoi aku i pa e haawi hou mai, 

 hoole mai o Kipapalaulu: "Aohe pa i koe; o ka pau ae la no ia o na pa." I aku o 

 Kauaelemimo: "Ka! Olelo mai nei o Aiai, he pa no, aia ka iloko o ka ipu holoholona 

 a ka lawaia." "Ae, he pa io, akalii aii a manao." Kiina aku la a lawe ia mai la, i nana 

 iho ka hana, he pa. Lawe aku la ka wahine a mua o Aiai, lalau mai la o Aiai a olelo 

 iho la: "Ola na iwi ua hoi mai nei oe." 



