Kaao No Kalelealuaka a Me Keinohoomanawanui. 



OKA aina i noho ai o Kalelealuaka a me Keinohoomanawanui, o Litue e waiho 

 ana malalo hikina o ka mauna o Kaala i Oaliu. O ke kaliua liale nae, o Oahu- 



nni. O Kakuliihewa ke 'Hi o Ewa a me na aina e pili ana me ia; o Pueonui ko 

 Kona nei, oia mai Moanalua a Makapuii, e noho ana lana me ka paonioni a me ke kaua, 

 kokoke e pan loa o Ewa ia Pueonui. 



He kanaka koa loa o Kalelealuaka ma ke kaua a me ka hakaka. O ka lana 

 liana me Keinohoomanawanui, o ke kuko. O ko laua hale, ua kupono ka puka i kai o 

 Ewa, o ko laua manawa e kuko ai, o ka wa pan o ka paina ana o ke ahiahi e pupuhi 

 ana kukui, aia a hoi e moe, kau ke poo i ka uluna, hull ke alo iluna nana i kaupoku o 

 ka hale. Moe o Kalelealuaka ma kona kala, moe o Keinohoomanawanui, ma kona 

 kala, kaliea aku o Kalelealuaka ia Keinohoomanawanui : "O ke kuko a kaua." I mai 

 o Keinohoomanawanui: "O ka'u kuko, o ka.moe o kaua a kani ka moa kuakahi, iho a 

 ke kula, huhuki auhuhu, a loaa, iho aku a kahakai, kui a wali, hoo aku i ka mawae o 

 ka ala, make ka puhi, hoi mai a uka nei, hailiai i ka lau maia, kalua, a kani ka moa, 

 huai ae a hoomaalili ma kapa. A maalili, ai kaua a maona, hoi aku a luna o ka hua 

 moena, kau ke poo i ka uluna, hull ae ke alo iluna, nana ae i kaupoku o ka hale, liilii 

 ka maka o ka iole, oia ka'ii kuko la i lohe oe." 



I aku o Kalelealviaka : "Aole kau he kuko; o ka'u no ke kuko." "Pehea kau 

 kuko?" wahi a Keinohoomanawanui. "O na ilio nahu maka o Kakuhihewa na kaua 

 e ai ; ka puaa kea o ka niho, na kaua e kalua ; ke awa nui o na loko na kaua e ai, na 

 puawa ona na kaua e inu. Na Kakuhihewa no e mama a wali, e hoka a loko o ke 

 kanoa, e hoohee a loko o na apu ; nana no e hooinu i na waha o kaua, ona kaua, moe i 

 ka ona awa a huli ae; nana no e lawe mai i na kaikamahine ana a ma na aoao o kaua 

 hoomoe: oia ka'u kuko la i lohe oe." "Kahaha, make kaua; kai no paha ma na mea 

 e ae kaua e kuko ai, eia ka o ke 'lii kau kuko; ina pela kou manao maniake kaua," 

 pela aku o Keinohoomanawanui. Pela ko laua hana man ana a hala ke anahulu o na 

 po a me na po helelei, oia he mau po keu. O anahulu a me helelei. Anahulu, he umi 

 ia. Helelei, he keu mawaho o ka umi ; oia ke ano ma ka olelo kahiko o Hawaii nei. 

 Eia ke ano o keia mau inoa. 



No keia a mau o ke kukui i na po a pau, uluhua o Kakuhihewa, kena i ke kin 



e pii e nana i keia kukui a o ke aumoe. A hiki ke kiu ma waho, e olelo ana o Keino- 



( 465 ) 



