wassen dier p. 61. „Der drüsenahnlichen Körper nicht einfach rundlich, 

 „sondern durch Einschnürung mehr Sförmig, ein andermal selbst 

 „wie dreigelappt sich ausnimmt". 



Ook vond Leydig de reeds door Stieda als zenuwbundel beschre- 

 ven fijne draad en vermeldt bovendien bij een jong exemplaar van 

 Rana esculenta het voorkomen van twee zenuwvezels, aan beide 

 zijden één, waarvan hij gelooft de zenuw-elementen tot in het 

 midden der „subcutatie Stirndrüse" te hebben vervolgd. Ofschoon 

 Leydig de beteekenis van genoemd orgaan door zijn onderzoek 

 evenmin heeft kunnen verklaren als Stieda, zoo gelooft hij toch 

 eenige schreden verder te zijn gekomen door deze „Drüse' onder 

 een bepaalde groep van „Hautorganen" of ,,Drüsige Bildungen' te 

 hebben gerangschikt. Hij beschouwt het verder als een rudimentair 

 orgaan, omdat het niet alleen bij verschillende soorten, maar zelfs 

 bij individuen van een en dezelfde soort zoowel in grootte als in 

 gedaante afwijkingen vertoont. 



Zooals we dus gezien hebben, trachtten beide onderzoekers te 

 vergeefs langs morphologischen weg eene verklaring te vinden voor 

 bovenbeschreven ,,Drüse" en bleef de beteekenis daarvan twijfel- 

 achtig, totdat GöTTE zeven jaren later op grond der ontwikkelings- 

 geschiedenis aantoonde, dat de „Slieda'sche Stirndrüse', een onvol- 

 komen afgesnoerd hersendeel is , dat bij Anuren Amphibiéit gedurende 

 het larvenstadium op de hersenen en later bij het volkomen dier 

 buiten den schedel gelegen is. Dit hersenstuk nu, waaraan bedoeld 

 lichaampje zijn oorsprong dankt, is de pijnappelklier, glandula 

 pinealis of epiphyse, een gedeelte der tusschenhersenen, waarvan 

 ik den bouw en de ontwikkeling bij Amphibiën en Reptiliëu nauw- 

 keurig heb nagegaan en van welk onderzoek ik de resultaten in 

 de volgende bladzijden wensch mede te deelen, na vooraf nog melding 

 te hebben gemaakt van hetgeen door vroegere waarnemers over dit 

 orgaan gepubliceerd is. 



