Legend of Pupukea. 449 



Alanui Alua. Ma Ohaikea inai, mawaena o Maunakea ame Hualalai. Ehiku 

 lau mano kanaka ka nui. O Kau wale no ia. 



Alanui Akolu. Ma Mahiki. He nnii lau mano kanaka ka nui. Ekolu Moku, o 

 Puna, o Hilo, o Hamakua. 



Alanui Aha. Ma Kaholeiwai a hiki i Momoualoa. Eono lau mano kanaka ka 

 nui. O Kohala wale no ia. 



Ia Kamalalawalu maluna o ka puu o Hokuula, ma Waimea, ike aku la ia i ka ea o 

 ka lepo i ke a o Kaniku, e hele mai ana a ula ke a i ka lepo. No ka nui loa o na ka- 

 naka, ua nalowale ka uliuli o ke a i ka lepo. A ike o Kamalalawalu i na kanaka o Ka- 

 niku e hele mai ana, ninau aku la ia ia Kauhiakama: "Mahea kau wahi i hele ai o 

 Hawaii, i ike ole ai oe i ke kanaka?" I aku o Kauhiakama: "Mai Kawaihae, a Kaa- 

 waloa i Kona, ka'u wahi i hele ai, aole nae he kanaka i loaa ia'u." I aku o Kamalala- 

 walu ia Kauhiakama: "Aohe au hale i ike ai e ku ana?" "He hale no, aole nae he 

 kanaka, he puaa e holo ana, he moa e kani ana." Ia wa, olelo mai o Kumaikeau me Kuma- 

 kaia: "Aole e loaa ia oe kanaka i ka hale, ua pii i uka i ka mahiai, he wa kakahiaka, ua 

 holo i ka lawaia. Ina he aui la kau manawa i hele ai, loaa ia oe na kanaka i ka hale." 



Ma keia lohe ana o Kamalalawalu, olelo mai la ia Kauhiakama: "Make kaua, aole 

 e ola. E kuhi ana au i kau olelo he oiaio, aole ka ! I ike no la oe ia wai, he mea ku wale 

 ka hale aohe kanaka. Kai no o ka hale ku o ke kanaka noho. Aloha kaua i ka make ma- 

 muli o kau olelo, ehia ka mea aloha o ka wahine me na keiki, i ka ike ole mai i keia puu ma- 

 ke, a i ka ike ole aku ia lakou." 



Ia Kamalalawalu e kamailio ana, hiki mai la o Lonoikamakahiki me Kona a pan 

 loa. Makai o Puako a uka o Waimea ka paa i na kanaka, aole i ike ia ka lepo, ka po- 

 haku, a me ka laau, no ka paa i na kanaka. I loko no oia wa, hiki mai la o Pupukea me 

 ko Kau poe kanaka, ko Mahiki, ko Kohala ; Pania iho no o Waimea paa, aole wahi kaa- 

 wale. A hui o Kamalalawalu me Lonoikamakahiki, olelo iho la laua o Makakuikalani 

 me Pu]5ukea ke ku mamua e kaua. Ina i make o Pupukea ia Makakuikalani, alalia, pio 

 o Hawaii ; a ina hoi o Makakuikalani ke make ia Pupukea, alalia, pio o Maui. Ua hoo- 

 holo ia keia man olelo a laua e Makakuikalani ame Pupukea. 



KE KAUA ANA O PUPUKKA ME MAKAKUIKALANI. 



Ia wa ku o Makakuikalani me Pupukea me ka laua mau laau palau. Ia laua e 

 ku ana, pane mai ke kumu a Pupukea, penei : "E Kalani! Haahaa ka laau." I mai o 



