Pail pa' II. 521 



ha liilii, lole aku la kekahi mau apana ma Koolau, Oahu, o kekahi hoi, ma Molokai iho no, 

 a ma Maui nei no hoi kekahi. Oia ka mea i loaa'i ke kumu o Molokini, he apana no 

 Haupu kele i ke kai. 



Oia ilio 'la kahi nioa i hai ia niai ia'u i kc kiinni o ko kakou wahi moolelo i loaa'i. 



(os. K. Kaiiele Jr. 



NO PA'UPA'U. 



O KEKAHI kcia o na i)un kaulana o Lahaina i ka wa kahiko, ka wa a na kupuna 

 o kakou c noho ana iloko o na hana uko ole o keia noho ana naaupo. Ua ike ia ia wa, 

 na hana pepehi kanaka, a me ka moekolohe, a me kekahi mau lealea e ae. Nolaila, e 

 huli mai kakou a hoolohc i ka mea a ko oukou wahi hoa nei i imi ai. a mai lilo hoi ia i 

 mea e nalu ai ko oukou mau jmuwai, a nana ku mai na maka. 



KE KUMU I LOAA MAI AI KEIA INOA PA'uPA'u. 



Ke kumu i loaa mai ai keia inoa, no kekahi keiki no ia a Papa laua me Kumuho- 

 nua. O Kumuhonua moe ia Kauohilo hanau mai o Kaenaena; o Kaenaena moe ia 

 A\'aiukeke o Kaliuwaa, hanau mai o Lihau. Ua oleloia he kanaka oi o ka ui a me ke 

 nani i ko na kanaka ui o ia wa, a mai iaia i laha ai ka nani o na kanaka ma keia mau 

 paemoku. O keia kanaka, ua moe ia Ka])ulani a hanau mai o Ihiihi, ka mea nona keia 

 inoa Pa'upa'u. No ka luhi o na makua a me na kahu i ke kii ])inepine i ka wai ilalo o 

 Kahala i wai auau no ua keiki nei, ua kaniuhu na makua a olelo iho: "He nui ka pa'u 

 ma keia hana, a he uuku ka pomaikai." Nolaila kapa laua i kahi i noho ai o ka laua 

 keiki la o Pa'upa'u. 



NA MEA KAULANA MA KEIA PUU. 



Aia maluna pono o keia jnui he heiau nui, i kapaia ka heiau a Kamohomoho, ke- 

 kahi alii kaulana o ka wa kahiko. A nana i kukulu mua i ka heiau hoomanakii no ke- 

 haki akua, o IVIoo, kona inoa. He oi aku ka ikaika o keia moo, kona ano he huelo muu- 

 muu, a pela e ike mau ia nei na huelo o na moo o keia wa, manuili o Moo ka nui a me ka 

 ikaika. 



Eia kekahi ; aia ma ka aoao komohana o keia \m\x ke kupapau o kekahi kanaka 

 kaulana a me ka naauao, oia hoi o Davida Malo. Eia kekahi wahi olelo kaulana ana: 

 "Ina i noho kakou, a make an, mai kanu oukou ia'u ma Lahaina lalo nei, e lawe oukou 

 ia'u a kanu maluna pono o Pa'upa'u, no ka mea he poe imi aina ka haole," a ua ko no 

 kana olelo i wanana ai. 



Eia kekahi; aia ma ka aoao kihina o keia puu he puuhonua kahi e holo ai ka poe 

 i auhee a lanakila, a he ])uu ])ale hoi ia no na kanaka i auhee a jiakele, a malaila paha i 

 holo ai o Kahekili ka nui a me na koa ona i ke kaua ana me Kamehameha ke lii o Ha- 

 waii. I ke kaua ana malalo o Kauaula, a lanakila o Kamehameha, holo lakou i ka 



Memoirs B. P. B. Museum. Vol. V. — 33. 



