Brief Sketch of Kamehamcha I. 481 



i ka poe ainoa. Eia ke ano o ka ai kapu; ai okoa ke kane, hale okoa, imu okoa, a pela 

 aku ; ka wahine, pela no, he kaawale laua ma na pono o ke kino. Ainoa, eia ke ano ; he ai 

 pu ke kane me kana wahine, he nohopu i ka hale hookahi, a pela aku. 



A make o Kamehameha, ili ke aupuni ia Liholiho. A o Kekuaokalani hoi, aole ona 

 niakemake ia Liholiho e ainoa ke aupuni, makemake oia e aikapu, nolaila, aua oia ia Li- 

 holiho, aka, hoole o Kaahumanu a nie na 'Hi, aohe makemake e aikapu. O ke kumu o ka 

 ainoa ana, o ka make ana o Kamehameha, nolaila, kumakena na mea a pavi loa, a i loko 

 oia wa, ai pu ke kane me ka wahine, ai i na mea kapu a pau loa, a nolaila, ua laha mai ia 

 noa ana a hiki i ke kaua ma Kuamoo, me Kekuaokalani. 



A lohe o Kekuaokalani ua ainoa o Liholiho a me na 'Hi a pau loa, holo aku la ia a 

 noho ma Kawaaloa, me kana wahine o Manono. A hoomakaukau ihola ia e kipi, a kaua 

 me ka poe e ainoa ana, alaila, holo aku la kekahi man alii mai Kailua aku a Kaawaloa, 

 oia o Naihe a me Hoapili. I aku laua ia Kekuaokalani: "I^kii mai nei maua ia oe, e 

 hoi me ko keiki i Kailua e noho ai, a aia no hoi i kou manao, e ainoa paha, e aikapu paha, 

 aka, aia no i kou manao." I aku o Kekuaokalani : "Pela iho olua, a lohe o Manono, apopo 

 hai aku an ia olua." 



Moe ihola lakou a ao aela, hele maila o Kekuaokalani a ma ke alo o Hoapili a me 

 Naihe, olelo aku laua: "O ka holo keia o kakou?" ae aku o Kekuaokalani, "Ae." Aka, 

 aole ona ae io, he manao kaua kona. Noia mea, olelo aku o Naihe me Hoapili : "Wehe i 

 ka piko la e na hoahanau." 



Mahope olaila, hoi maila o Hoapili me Naihe, a hiki ma Kailua olelo akula ia Ka- 

 laimoku: "E hoomakaukau no ke kaua, a makaukau na waa eiwa, hele maila mauka." A 

 hiki o Kalaimoku ma Lekeleke, hoomaka ke kaua na kiu o Kekuaokalani, ma keia kaua 

 ana, hee o Kalaimoku a make kekahi mau kanaka ona. A mahope, halawai me Kekuao- 

 kalani ma Kuamoo. Malaila lakou i kaua ai, mai ke kakahiaka a ahiahi, make o Kekuao- 

 kalani, ku kona wawae i ka poka a nawaliwali loa ; koe kana wahine o Manono. 



He wahine maikai loa o Manono, a he nani kona helehelena ke nana aku, oia kai 

 hea mai ia Kalaimoku a me na koa, penei : Kahea mai o Manono, "E oia maua e ! Aole 

 e oia i ka waha o ka pu." I aku o Kalaimoku: "Aole oe e oia, no ka mea, ua make ke 

 'Hi," nolaila, ki ia aku la i ka pu, a make ihola. 



A make o Kekuaokalani ma Kuamoo, me kana wahine o Manono, hoi maila o Ka- 

 laimoku me na koa a hiki ma Kailua, ahaolelo ihola lakou a holo, e kii e kaua i keia kipi 

 ma Waipio, i Hamakua, oia o Kainapau makaainana. A holo aku la o Kalaimoku me 

 na koa, a pae ma Kawaihae, pii aku la lakou a hiki i Waimea, ma Pahupahua e kokoke 

 ana ma Mahiki, loaa ke kaua. Ma keia kaua ana, ua luku ia ka poe kipi a ua hee o Kai- 



