TJic Mailc. 617 



liilii opiopio maikai, i paa pono i na laii nliuli aala, he pahee oia i ka lima o ke kanaka 

 ke huki mai, a koe 'kii kona iho. 



A ina mai kona ulu ana ae mai kona \va opiopio, aole i loaa iki i ka lima o ke 

 kanaka, alaila, e nui ana oia olalo; a hihi nui iluna i ka wekiu o na laau, elike me ke 

 kowali, a me na mea ano like apau, a o na lala i kupu ae mai kona kino hihi ae, he man 

 lala maikai no ia e like me ka mea i hai mua ia ae nei. 



Ua ulu nui keia ano maile ma na kuahiwi o Kanoenoe i ka uka o Halelena, a me 

 ke kumu o na pali o Haupu, mauna Kilohana, o oia pu no kekahi o na laau hihi o ka 

 nahele o Alakai. i haku ia ma ke mele. ma Kauai: 



Alapumapu mai ke ala 

 Ke onaona oia kuahiwi, 

 O ka nahele o Alakai 

 la kalehua make noe. 



L'a ulu nui nohoi oia ma na pali Koolau, a ma ka iu o Halemano i ka uka o Kuka- 

 niloko, a ma ia uka iuiu waonahele i naue makaikai ai, kekahi mau iwa o ka uka iu ano 

 nei, i na la i hala 'ku la a ua ike kumaka laua i ka ulu nui ma ia vvao, ia makou ma 

 ke Ehukai. 



2. Ka Maile Laulii. O keia ano maile aole oia ulu nui ma kekahi wahi, a nele 

 loa no hoi ma kauvvahi o ko kakou mau kuahiwi nei. He maile hihi no keia, ua ano 

 okoa oia mai ka maile kuhonua ae, he lau liilii oheohe keia, he makalii he ano like paha 

 me ka lau o ka wilou, a i ole ia me ke koa laulii, aole no au i ike pono loa i ke ano o 

 kona ulu ana, ma ka lohe, ua ulu nui oia ma Koiahi, ma na kuahiwi o Waianae ma 

 Oahu, kapaia "ka maile laulii o Koiahi." Ua kaulana nui keia maile ma ka waha o 

 na kanaka mai Hawaii a Kauai, pela nohoi ua ulu no ia ma na pali o Nuuanu, ua ike au 

 he maile lau liilii no malaila i ano like me keia. A ua ulu no ma Kauai kekahi, he ma- 

 kalii no, aole no i like loa me keia maile, aka, no ka ulu nui ole malaila kapa aku na ka- 

 naka malaila, he maile laulii. Aia ma ka aoao hikina o ka pali o Haupu e kupono ana 

 i ka wai o Kemamo, a me ka maia piipii o Kanalehua. 



KONA MAKEMAKE NUI IA. 



Ua makemake nui ia ka maile e na kanaka o Hawaii nei, ke manao nei au he 

 mea mau no paha ia mai na kupuna mai, aole paha? Ua lawe nui ia ka maile no na 

 ahaaina nui, i mea hoouliuli a hoowehiwehi. 



Ua kahikoia i na mea uliuli apau o ke kuahiwi, a meia pu kekahi i hanaia me ka 

 noiau nui maloko a me waho, pela no hoi me na hale noho, ua kii ia no i mea kahiko no 

 loko i mea hoonani a hoohiehie paha, a ua lawe nui ia hoi i lei no na kanaka, na kane, 

 na wahine a me na kamalii, na 'Hi ka poe hanohano a me ka poe waiwai, lopa,- kuapaa, 

 makewela, ua makemake nui ko Hawaii nei i keia lau lipolipo o ka nahele, no ke ala 



Memoirs B. P. B. Museum, Vol. V. — 39. 



